බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින 45 - 51 දක්වා

 පූජ්‍ය පඤ්ඤාකාර හිමියන් විසින් රචිත බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ දිනසටහන් පොත

දින 45 - 51 දක්වා 

​බුදුන් වහන්සේගේ පාද සටහන් ඔස්සේ - දිනපොත

​2023 ජනවාරි 25 - 28 (45 - 48 දින)

​පා ගමනින් වැඩම කරන සංඝයා වහන්සේලා පෙබරවාරි 1 වනදා වන විට සැවැත් නුවරට ළඟා වීමේ අරමුණින් සංකස්ස නුවරින් පිටත් වූහ. අධික ශීතල සහ දැඩි වර්ෂාව මධ්‍යයේ, මඩ සහ වතුර පිරුණු වළවල් සහිත අති දුෂ්කර මාර්ගයක ගමන් කළ අප, අවස්ථා කිහිපයකදීම ලිස්සා ඇද වැටුණෙමු. වර්ෂාව තවත් දැඩි වූ අතර මගේ සිවුරු සම්පූර්ණයෙන්ම තෙත් විය. සාමාන්‍යයෙන් කිලෝග්‍රෑම් 4ක් පමණ බරැති මගේ කර මත තිබූ තෙපට සිවුර (සංඝාටිය), වැසි ජලය උරා ගැනීම නිසා තවත් බර විය. උණ රෝගයෙන් පීඩා විඳි පිරිස උණුසුම ලබා ගැනීම සඳහා තාර තහඩු (Tarps) භාවිතා කළද, එයින් ලැබිය හැක්කේ සීමිත ආරක්ෂාවක් බව මම දැන සිටියෙමි.

​ශීතල වැස්සේ බරැති පියවර තබමින් ගමන් කරන අතරතුර, සංඝයා වහන්සේලා උදෙසා කඨින සිවුරක් පූජා කිරීම පිළිබඳ බුද්ධ දේශනාව මගේ මතකයට නැඟුණි. අනේපිඬු සිටුතුමා විසින් සැවැත් නුවර පූජා කරන ලද ජේතවනාරාමයේ බුදුන් වහන්සේ වැඩ වසන සමයක, පාවා නුවර සිට ධුතාංගධාරී භික්ෂූන් වහන්සේලා තිස් නමක් බුදුන් වහන්සේ දැක වැඳපුදා ගැනීම සඳහා පා ගමනින් පිටත් වූහ. (මෙහි සඳහන් දිනයන් චන්ද්‍ර දින දර්ශනයට අනුව වේ). ඔවුන් ජූනි 16 වන දින සාකේත නුවරට ළඟා වූ අතර, එදිනම සංඝයා වහන්සේලා වස් සමාදන් විය යුතු දිනය (වස්සාන සමය ආරම්භය) වූ බැවින්, එම භික්ෂූන් වහන්සේලාට මාස තුනක් පුරා සාකේත නුවරම රැඳී සිටීමට සිදු විය.

​චන්ද්‍ර දින දර්ශනයට අනුව සැප්තැම්බර් 15 වන දින වස් කාලය අවසන් වූ අතර, එදිනම එම පිරිස පවාරණ විනය කර්මය (වස් කාලය තුළ සිදු වූ වැරදි ඇත්නම් ඒවා පෙන්වා දෙන ලෙස සහෝදර භික්ෂූන්ට ආරාධනා කිරීම) සිදු කළහ. පසුදා උදෑසන, එනම් 16 වන දින, ඔවුහු නැවත සැවැත් නුවර බලා ගමන ආරම්භ කළහ. වැසි සමය අවසන් වී තිබුණද තවමත් වැසි වැටෙමින් පැවති අතර මාර්ග මඩ සහිත විය. ඔවුන්ගේ සිවුරු තෙත් වී මඩෙන් වැසී තිබුණද, එම කායික දුෂ්කරතා මැද නොසැලී ගමන් කළ ඔවුහු ජේතවනාරාමයට ළඟා වී බුදුන් වහන්සේ වැඳපුදා ගත්හ.

​එහිදී බුදුන් වහන්සේ පාවා නුවර සිට වැඩම කළ භික්ෂූන් වහන්සේලා තිස් නමගෙන් මෙසේ විමසා සිටියහ.

​"මහණෙනි, ඔබලාට සුව සේ යැපිය හැකිද? ඔබලාගේ ගමන සාර්ථක වූයේද?"

​ඔවුන්ගේ සුවදුක් විමසීමෙන් අනතුරුව බුදුන් වහන්සේ ඔවුන්ට ධර්මය දේශනා කළහ. එම දේශනාව අවසානයේ සියලුම භික්ෂූන් වහන්සේලා අර්හත් භාවයට පත් වූහ. ඉන් අනතුරුව, වස් වැස නිම කළ භික්ෂූන් වහන්සේලාට කඨින සිවුරු පිළිගැනීමටත්, එමඟින් ලැබෙන 'ආනිශංස' හෙවත් වරප්‍රසාද පහක් භුක්ති විඳීමටත් බුදුන් වහන්සේ අවසර ලබා දුන්හ.

​අනාමන්තචාර: දන් ආරාධනයක් ඇති විට, අනෙක් භික්ෂූන් දැනුවත් නොකර ආරාමයෙන් බැහැරව වැඩම කළ හැකිය.

​අසමාදානචාර: අධිට්ඨාන කළ තුන් සිවුරෙන් වෙන්ව (එක් සිවුරක් හෝ රහිතව) රැය ගත කළ හැකිය.

​ගණභෝජන: භික්ෂූන් සතර නමකට හෝ ඊට වැඩි පිරිසකට කණ්ඩායමක් ලෙස දානය වැළඳිය හැකිය.

​යාවදත්ථචීවර: තමන්ට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට වඩා සිවුරු දස දිනකට වඩා තබා ගත හැකිය.

​යෝ ච තත්ථ චීවරුප්පාද: වස් විසූ ආරාමයට ලැබෙන සංඝික සිවුරු සඳහා එම භික්ෂූන්ට විශේෂ අයිතියක් හිමි වේ.

​අතීතයේ සමහර භික්ෂූන් ස්ථර හතකින් යුත් සංඝාටි සිවුරු පරිහරණය කළ බව පැවසේ. එබැවින් වැසි ජලය උරාගත් විට ඒවා කෙතරම් බර වන්නේද යන්න සිතාගත හැකිය. අපි වැස්සේම පිණ්ඩපාතයේ වැඩම කළෙමු. වාතය ඉතා සීතල විය. උණුසුම් සුප් බඳුන මගේ පාත්‍රයත්, එය අල්ලාගෙන සිටි දෑතත් උණුසුම් කළේය. අනෙක් සියල්ල අධික ශීතලෙන් යුක්ත විය. අපි වැසි ජලය මුසු වූ බත් සහ සුප් කටින් කට වළඳමින්, ශීතලට වෙව්ලමින් එතැනම හිඳ ගත්තෙමු. මහණ දිවියේ මෙය කෙතරම් අර්ථවත් අත්දැකීමක්ද!

​බුදුන් වහන්සේගේ පාද සටහන් ඔස්සේ - දිනපොත

​2023 ජනවාරි 29 - 31 (49 - 51 දින)

​මුල් වසන්තයේ ඇද හැලෙන වර්ෂාව අපගේ ගමන මන්දගාමී කර, අසනීප තත්ත්වයන් දරුණු කළද, අපගේ චාරිකාව නොකඩවා ඉදිරියටම ඇදුණි. කුමක් සිදු වුවත් කමක් නැත! නොසැලෙන සිතක් ඇති කල, බුදුන් වහන්සේගේ පාද සටහන් ඔස්සේ යන අපව නැවැත්වීමට කිසිවෙකුට නොහැක.

​සෝ (Sổ) සහ ආලෝක (Āloka) ද අප මෙන්ම තෙත්ව සිටියහ. අසරණ ආලෝක! කීප වතාවක්ම බෙහෙත් ගැල්වූවත් ඔහුගේ කකුල් තවමත් සුව වී නැත. වැස්ස, සුළඟ සහ අධික මීදුම මධ්‍යයේ ඔහු කකුල් තුනකින් කොර ගසමින් ගමන් කළේය. මද දුරක් ඇවිද ගිය පසු, හුස්ම ගැනීම සඳහා ඔහු පාර මැද දිගා වෙයි. මා ඇතුළු අනෙකුත් භික්ෂූන් වහන්සේලා ඔහුව දිරිමත් කිරීම සඳහා නිරන්තරයෙන් ඔහුගේ නම කියා ඇමතුවෙමු. දෑස් අඩවන් කරගෙන පාර මැද වැතිර සිටින ඔහු, අප නම කියා අමතන සෑම විටම දෑස් හැර, නැවත නැඟිට ඉදිරියට යාමට උත්සාහ කළේය.

​මෙම දුෂ්කර ගමනේ උනන්දුවෙන් හා නොසැලී කටයුතු කළේ සංඝයා වහන්සේලා පමණක් නොවේ. සෝ සහ ආලෝක ද එලෙසම කැප වූහ! කිලෝමීටර් 1500කට වඩා වැඩි ගමනකින් පසු තුවාල වූ පාද සහිතව වුවද, අත් නොහැරීමට ආලෝක තුළ තිබූ අධිෂ්ඨානය පුදුම සහගතය. ඔවුන් මෙම ගමනේ සියලු දුක් ගැහැට ජය ගන්නේ නම්, ඉන් රැස්වන පින සැබවින්ම අප්‍රමාණ වනු ඇත! එම ආශිර්වාදයෙන් ආලෝකට (Light) තමාගේම ආලෝකය සොයා ගැනීමට හැකි වේවා. උපන් දා සිට, ඔහු පුරාණ මාවත සොයා යන කසාවත් දාරී සංඝයා වහන්සේලා සමඟ ගමන් කළ පළමු අවස්ථාව මෙයයි. සෑම දිගු ගමනකින් පසු, අපගේ සිවුපා මිතුරන් විවේක ගන්නා ස්ථානයේ කොනකට වී නිදා ගනිති. පාරේ දකින වැලි සහ ගල් අඟුරු මත පෙරළීම නිසා ආලෝක නිතරම සිටියේ කිලිටු වී ය.

​අඩි හතකට එහා කිසිවක් නොපෙනෙන තරම් තද මීදුම මැදින් අපි නගර පසු කළෙමු. විදුලි පන්දම් එළියට පවා මීදුම විනිවිද යාමට නොහැකි වූ බැවින් පෙනීම සීමිත විය. අපෙන් සමහරෙක් විදුලි පන්දම් භාවිතා නොකර, පාරේ ඇති සුදු ඉරි වල පරාවර්තනය මත පමණක් විශ්වාසය තබා ගමන් කළහ. මිනිස් වාසයක් නැති ගම්මාන, පිටිසර පාරවල් සහ හිස් වෙල්යායන් පසු කරමින් අපි ඉදිරියටම ගියෙමු. උදෑසන 12 වන තෙක් මීදුම පහව ගියේ නැත. උදෑසන අධික සීතලත්, දහවල් දැඩි රශ්මියත්, පසුව රාත්‍රියේ පවතින තෙතමනය සහිත සීතලත් නිසා අපගේ අසනීප තත්ත්වයන් සුව කර ගැනීම දුෂ්කර විය. එක් රෝග ලක්ෂණයක් සුව වන විට තවත් අලුත් රෝග ලක්ෂණයක් මතු විය.

​අස්වනු නෙළන කාලයේ අපි විශාල උක් වතු පසු කළෙමු. හැරවුම් වලදී පෙරළීමට ආසන්න වන තරමට උක් පිරවූ ට්‍රැක්ටර් සහ ට්‍රක් රථ එක පිට එක යන අයුරු අපි දුටුවෙමු. සමහර ට්‍රක් රථ වල ධාරිතාව මෙන් දෙතුන් ගුණයක් බඩු පටවා තිබුණි. "මේ උක් පිරවූ ට්‍රක් රථයක් පෙරළී සංඝයා වහන්සේලා මත වැටුණොත් මොකද වෙන්නේ? මරණය ඉතා 'පැණිරස' (Sweet) එකක් වේවි" යනුවෙන් සිතුවිල්ලක් මට ඇති විය. අපූරු සිතුවිලි!

​උක් වතු කාර්යබහුල විය. කැපීම, පිරිසිදු කිරීම සහ ට්‍රක් රථවලට පැටවීම ආදී විවිධ වැඩවල මිනිස්සු නිරතව සිටියහ. ගැහැණුන් සහ ළමයින් උක් ගස්වල කරටි මිටි බැඳ හිස මත තබාගෙන යන අයුරු දුටුවෙමු. ගැමියෝ සංඝයා වහන්සේලාට නැවුම් උක් පූජා කළ අතර, කැමති ප්‍රමාණයක් රැගෙන යන ලෙසද පැවසූහ.

​මාර්ගය පුරා නොමිලේ උක් යුෂ ලබා දෙන ස්ථාන තිබුණි. එය ඉතා සරල ක්‍රමයකි: බිම වළලා ඇති ලී කණු දෙකක් සහ උක් මිරිකීම සඳහා වූ යකඩ රෝද දෙකක් එහි විය. ඉන්දියානු ජනතාවගේ ආගන්තුක සත්කාරය සහ කරුණාව සැබවින්ම හදවතට දැනේ. ඔවුන් දෑත් එක්කර වැඳ නමස්කාර කරමින් බිස්කට් සහ වෙනත් දෑ පූජා කළහ. මඩ සහිත දිගු මාර්ගවලදී තරුණයන් බිස්කට් පෙට්ටි පිටින් මිලදී ගෙන, දෑත් හිස මත තබා ගෞරවයෙන් යුතුව සංඝයා වහන්සේලාට පූජා කළහ.

​පොලිස් නිලධාරීන් උදෑසන සිට සවස දක්වා මාරුවෙන් මාරුවට මෝටර් රථ, යතුරුපැදි සහ පා ගමනින් සංඝයා වහන්සේලාට ආරක්ෂාව සැපයූහ. සමහර අවස්ථාවල ඔවුන් අප සමඟ රාත්‍රිය පුරා රැඳී සිටියහ. නමුත් ඔවුන්ගේ නවාතැන් යෝජනා අපට ප්‍රතික්ෂේප කිරීමට සිදු වූයේ අපගේ ගමන් මඟ කලින් සැලසුම් කර තිබූ බැවිනි.

​අනෙක් අතට, සංවේදී නොවන මිනිසුන් ද හිඟ නොවීය. මධ්‍යම රාත්‍රියේ මත්පැන් පානය කළ පිරිස් භික්ෂූන් වහන්සේලා නිදා සිටින තැන්වලට පැමිණ විදුලි පන්දම් ගසමින් ප්‍රශ්න ඇසූහ. ඔවුන් ශබ්ද නඟා සිනාසෙමින් කතා කළ නිසා අපට නිදා ගැනීමට අපහසු විය. තත්ත්වය නරක අතට හැරෙන බව වැටහුණු මම, කූඩාරමෙන් පිටතට ගොස් ඔවුන්ට පිටව යන ලෙස කාරුණිකව ඉල්ලා සිටියෙමි. වාසනාවකට ඔවුන් එය පිළිගෙන යතුරුපැදිවලින් පිටව ගියහ.

​"පින් වහා නොපැමිණේ,

විපත් එක් වරක් පමණක් නොපැමිණේ!"

​වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, ආශිර්වාද දුර්ලභ වන අතර විපත් ඕනෑ තරම් තිබේ!

​මම ධර්මය දේශනා කරන විට පවසන මෙම පාඨය දැන් මගේ සිතේ තදින් ඇඳී ඇත. පිනක් ලැබුණු විට සිත නොසැලකිලිමත් වී කෙලෙසුන්ට ගොදුරු විය හැකි බැවින්, පින් නිතර නිතර නොලැබේ. අනෙක් අතට, "විපත් එක් වරක් පමණක් නොපැමිණේ" යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ එක පිට එක එන දුක් ගැහැටයි. දුක් විපාක කෙලෙස් ඇති කරන අතර, ඒවා අතීත අකුසල කර්ම සමඟ එක්ව වර්තමානයේ විපාක දෙයි.

​වට්ට තුන (තිවට්ටය): කෙලෙස් වට්ටය, කම්ම වට්ටය සහ විපාක වට්ටය. අප නරක විපාක ලබන සෑම විටම කෙලෙස් හට ගනී. මෙම කෙලෙස් පාලනය කිරීමට නොදන්නා නිසා, අපි නැවත අකුසල් රැස් කරමු. එයින් තවත් දුක් විපාක සහ කෙලෙස් ඇති වෙමින් සසර චක්‍රය නොනැවතී ඉදිරියට යයි.

​දැන් මගේ පාදය ද ඉදිමී ඇති අතර, ආලෝකට මෙන්ම මට ද මහපට ඇඟිල්ල සෙලවිය නොහැක. ගුරුවරයා සහ ගෝලයා යන දෙදෙනාම දැන් දකුණු කකුලෙන් කොර ගසති. නමුත් මගේ සිතේ පීඩාවක් තිබේද? මම එසේ නොසිතමි! එසේ නම් "විපත් එක් වරක් පමණක් නොපැමිණේ" යන්නෙහි තේරුම කුමක්ද?

​අපට සිදුවන සෑම දෙයකටම කර්මයට දොස් පැවරිය නොහැක. ඒ වෙනුවට අපගේ "පවතින ආත්මය" දෙස බැලිය යුතුය. අපගේ ඉවසීම, වීර්යය සහ අධිෂ්ඨානය අඩු වී තිබේද? බොහෝ දේ එකවර සිදු වන විට අපි කලබල වෙමුද? මෙම සතර මහා භූතයන්ගෙන් සැදුම් ලත් ශරීරයට වේදනාව දැනෙන විට අප ප්‍රතිචාර දක්වන්නේ කෙසේද?

​සමහරු මැසිවිලි නඟති, තවත් සමහරු මෙය මනසට දෙන ඖෂධයක් හෝ අතීත අකුසල් ගෙවා දැමීමක් ලෙස දකිති. නැතහොත්, මේවා පැමිණෙන සහ යන ස්වභාවය දෙස උපේක්ෂාවෙන් බැලිය හැකිය.

​අවිද්‍යාව සහ තණ්හාව පවතින තාක් අප යන ගමන යථාර්ථයන්ගෙන් මිදිය නොහැක. වැදගත් වන්නේ කෙලෙස් මඟහැරීම නොව, ඒවාට මුහුණ දෙන ආකාරය සහ සිතේ ඇතිවන ප්‍රතිචාරයයි. මෙවැනි යථාර්ථයන්ට මුහුණ දෙන විට, අපි බුදුන් වහන්සේගේ දේශනා එදිනෙදා ජීවිතයට සම්බන්ධ කර ගන්නවාද? සිතීමට තවත් බොහෝ දේ ඇත.

මතු සම්බන්ධයි!

අම්මලා හැමදාම දරුවන්ට බැඳී සිටිති

     (Microchimerism) අම්මලා හැමදාම දරුවන්ට බැඳී සිටිති.

මව්කුස තුළ භ්‍රූණය වැඩෙන කාලයේ එහි සෛල මවටද මවගේ සෛල භ්‍රූණයටද යන ක්‍රමයක් ඇත. දරුවා ඉපදුන පසු දශක ගණනක් මේ සෛල මව තුළ පවතී.

මේවා මවගේ රුධිරයේ හදවතේ මොළයේ ආදී තැන්වල නවාතැන් ගෙන ඇතැම් විට ඒවායේ බිඳවැටීම් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට ද දායක වන බව කියවේ. ඒ වගේම අයහපත් පැති ද ඇති බව කියවේ.

ලොකුවී ඈත්වූ පසුව වුවද මව සහ දරුවා අතර සදාකල් බැඳීමට ඒවා හේතු විය හැකිය. පර්යේෂණ තව දුරටත් සිදුවේ.

පරණ ගෙදර මතක

 පරණ ගෙදර මතක

(ලන්ඩන් කවි 2026 ජූලි මස කලාපයේ පළවූ මගේ කවිය) 

කණු මත රැඳුණ වහලේ විය ඉදිරි පස

ගල් පඩි මතින් ආලින්දය මුල් කොටස 

ටීපෝවක් හා පුටු කීපයකි අබියස

දිග බංකුවක් තිබුණා එහි අනික් පස

මිදුලේ ඉදිරිපස වැවු තණකොළ බිස්සේ

මිනුම්දෝරුවන් හැංඟී සිට ඉස්සේ

සද්ද නැතුව ඇලුණොත් පයැඟිලි අස්සේ

ලේ සලකුණුය ගෙට ගොඩවුණු අවුඅස්සේ

ඉහළට අකුළලා යට ලීයේ රැඳුණූ

හිරිකඩ වෙලාවට පහළට දිග ඇරුණූ

පැළලි දෙකකි බට පොතුවලින් වියවුණූ

මතකය අවුළුවයි තව තව මග හැරුණු 

ආලින්දයෙන් සාලයට ඇතුළුවෙන දොර

ගෙතූ තිරයකින් වෙන්වුණා හැඩකර

සාලය මදක් අඳුරුයි ජනෙල් අඩුකර

බිත්ති පුරා මඟුල් පින්තූර විය බර 

බෝක්කුව කියූ ලොකු පිවිසුම ඔස්සේ 

බරාඳය නැමැති කොටසකි අග්ගිස්සේ 

කෑම මේසෙ හා පුටු එහි නොවලස්සේ

දෙපස නිදන කාමර තිර රෙදි අස්සේ

වැහි පීල්ලකින්  එකිනෙකට  යාවුණූ

ගෙවල් දෙකක් විය වහලයෙන් හාවුණූ

පළල් දිගු පිළකි දෙපසින් නොවැහුණූ

ඊළඟ ගබඩාව හා කුස්සියයි ඉඳිවුණූ 

කිසිතැන කිසි දිනක දැක නැති පිඟන් ඇඳ

ගබඩාවේ පැත්තක පිඟන් එහි මැද

ඉපැරණි බූලි හැඳි හා අනෙක් දේ ඉඳ

තිබුණේ අපේ ගෙදරද කොහෙද විතරද 

ගැඹුරු ළිඳෙන් ඇදගෙන විත් තාලයක

වතුර කළ පසෙක පිළ මත පේළියක

සෝදා වළං වේලන එක තට්ටුවක 

වළං මැස්ස  මිදුලේ විය තීරුවක 

නිතරම දැලි බැඳුණු කේතලය රත් කළ

කුස්සියෙ බිම ගල් වලින් බැඳුණු ළිප්වල

දුම් වැද  උඩින් දුම්මැස්සක මුට්ටිවල

අටුකොස්, ගොරක ආදී දේය රැස් කළ 

දුම්මැස්සට උඩින් උණ කඳන් අතුරලා 

හදපු තට්ටුවේ වී  ගෝනි පුරවලා

මීයන් හැංඟිමුත්තන් කෙළපු හැංඟිලා

අපි පොඩි එවුන් උන් අප සැවොම බය කළා 

දහවල පිළේ තේ දළු අතුරා තිබුණී

මැලවුණු දළු හවස ගෝනිවල පැටවුණි

අත් ට්‍රැක්ටරයකින් ෆැක්ටරියට යැවුණි

තේ කොළ අපට ඒ ෆැක්ටරියෙන් ලැබුණී

ලේලී 14

 ලේලී 14 

නැකැත් ගේන දවසේ වැඩ හැමදේම බෙදිලා ගිය නිසා ලොකු කලබලයක් නැතුව ඒ දවස උදා වුණා. උයන වැඩ සේරම උයන ගෙදර කුසුම් බාරගත්ත එක ලොකුම දෙයක්. නැත්නම් අම්මා අන්තිම මොහොත වෙනකම් දාඩිය පෙරාගෙන කුස්සි රැජන වෙනවා නේ. අපරාදේ කියන්න බෑ සඳායි සුරතුයි එයාලගේ ඕනකමටම උදෙන්ම ඇවිත් ගෙදර පිළිවෙල කරන්න උදවු කළා. මල් කඩේ ගිහින් මල් ටිකකුත් ගෙනත් ඒවා එරේන්ජ් කළා. ඒකි ඉතින් ඕවට එක්ස්පර්ට් නේ. ඉස්කොලේ හැම මඟුලේම ඒ වැඩ කොටස කරන්නේ එයානේ. සඳාගේ වල්ලභයාත් ඒවට කැමති නිසා තකට තක. ඒවත් එක්ක බලද්දී මේක මොන උත්සවයක් ද? ඕව ඕන නෑ කියලත් මං කිව්වා.

ඇත්තටම ඒ දෙන්නා ගත කරන්නේ හරිම ආදරණීය ජීවිතයක්. ඒ ජීවිතය වගේ එකක් තමයි මාත් ප්‍රාර්ථනා කරන්නේ.

"මට උඹලා ගැන ඉරිසියා හිතෙනවා සඳෝ" මං ඒකිට කියනවා.

"ඉතින් උඹටත් ළඟදිම මල් කුමාරයාගේ රජදහනට යන්න පුළුවන් නේ"

"බලමු.... උඹ දන්නවා නේ මං එන විදියට ගහ උළුවස්සා නෙවේ බව.... මං මට ඕන විදියට තමයි දේවල් කරවන්නේ...

" ඔව් ඔව්...දැනටමත් නැන්දම්මා දැපනේ දාගෙන නේ කෙල්ල"

මං සඳායි සුරතුයි එක්ක ගෙදර දොර පිළිවෙල කරනවාත් එක්ක පුංචි අම්මයි සරිතයි ආවා.

"ෂා කොල්ලා දැන් හරි ස්මාට් වෙලානේ" මං මල්ලියා බදා ගත්තා.

" මෙයා දැන් ඒ ලෙවල්වලට මැත්ස් කරන්න ලෑස්ති වෙනවා. " ඒ අස්සේ පුංචි අම්මා මට පැමිණිලි කළේ හරියට මං මහාධිකරණ විනිසුරු කියලා හිතලා වගේ. 

" ඇයි බයෝ බෑ කියලා හිතුණද පැටියෝ? "

" ඔව් අක්කේ මට ඒක හරියන්නේ නෑ. මගේ ටාගට්ස් වෙනයි නේ." 

"අපේ මල්ලිට ඕන වෙලා තිබුණේ බෑණා දොස්තර කරන්න නේ " පුංචි අම්මා තම දොස්තර මලයා ගැන මහත් උජාරුවෙන් මතක් කළා.

"ඉතින් පුංචී හැමෝම දොස්තරලා වෙන්න ඕන නෑ නේ." 

"ඒකනේ අක්කේ මේ අම්මලා තාම දහඅටවෙනි සියවසේ ඉන්නේ."

අක්කලා මලයලා ඕන එකක් කර ගන්න කියන්න වගේ පුංචි නෝක්කඩු මූණක් දාගෙන කුස්සිය පැත්තට ගියා. 

" ඔයා මැත්ස් කරනවා නම් මං ඔයාට අපේ ඉස්කෝලෙ මැත්ස් ටීච අඳුන්වලා දෙන්නම්." මං සඳාට ඇහැක් ගැහුවා. 

"හොඳට උගන්වනවද එයා? "

" ඔව්. ඔව්... ළමයි හරි කැමතී එයාට" මං ආයේ සඳා දිහා බැලුවා. එයා කැමති ඇති නේ තව ළමයෙක් ටියුෂන් වලට එනවට.

"ඔන්න ඔය මල් ළඳ තමයි අපේ මැත්ස් ටීට මල්ලී"

මං සරිතට කිව්වා.

සරිත පුදුමයෙන් වගේ කට ඇරගෙන සඳා දිහා බැලුවා. 

දවල් දහය වගේ වෙද්දී මං ඇඳ පැළඳ ගෙන කවදත් දාන පොඩි මේක් අප් එක දා ගත්තා. සැමී දුන්න මාලය පැළඳ ගත්තා. සඳාලා පිරිස එන්න කලින් යන්න ගියා. පවුලේ පුද්ගලික දේකට එයාලා ඉන්න ඕන නෑ කියලයි එයා කිව්වේ. ඒකත් ඇත්ත. අම්මා නම් සුපුරුදු කොණ්ඩ ගෙඩිය බැඳගෙන, තරමක් වටින කියන ඔසරියකුත් පටලවාගෙන අගස්ති ඇට මාලය එහෙමත්  දාගෙන මහ රැජන වගේ නැති කලබලයකින් එහෙ මෙහේ යනවා මං දැක්කා. අම්මට ඕන එහෙම තමයි. ඒකෙන් එයා සතුටු වෙනවා නම් අනික් අයට ඒක කරදරයක් නෙවේ නම් මගේ මොකෝ කියලා ඉන්න මං පුරුදු වුණා. අම්මටම හරියනවා මගේ වෙන්න නැන්දම්මත්. 

දහයාමාර පහුවෙලා තව විනාඩි දහයකුත් පාර දිහා බෙල්ල දික්කරගෙන ඉන්න කොට තමයි සුදුපාට කාරෙක වත්තට ඇතුළු වුණේ. ඒක පිටුපසින් තව රතු හා අළු පාට කාර් දෙකක් ආවා.

නැන්දම්මත් මඟුල් ගේක යන තරමට ඇඳ පැළඳගෙන මාමණ්ඩි ළඟින් ඇලීගෙන වගේ ඉස්සරහට ආවා. ගෙදර කාමර දෙකක හැබැයි දොයියන්නේ.... මට හිනාත් යන්න ආවා. සැමී අර නැකැත් මංජුසාව වැටෙයි කියලා බයට වගේ පපුවට ටිකක් පහළින් අල්ලගෙන බදාගෙන වගේ එනහැටි දැකලා මගේ අර මුල් හිනාවම එක්ටෙන්ඩ් වෙලා බකස් ගාලා එළියට පැන්නා. 

"ඇයි....?" කියලා සැමී ඇස් දෙකෙන් තමයි ඇහුවේ. ඒ හිනා වුණේ මොකටද කියන එක එයාටත් විචිකිච්චාවක් වෙලා වග මං තේරුම් ගත්තා. 

"ඕක ඔච්චර බරද?" මං පෙරළුණු පිටට නැග්ගා. 

"තාම බර හරීයට දැණුනේ නෑ" සැමී මගේ ඇඟේ ගෑවීගෙන යන ගමන් වගේ කිව්වා. ඒක ඩබල් මීනින් ද මන්දා.

අම්මයි තාත්තයි පිරිස පිළිගත්තා. සැමී නැකැත් මංජුසාව තාත්තට පිරිනැමුවා. තාත්තා ඒක බොහොම ගරුසරු ඇතුව සාලයේ ස්ටූල් එක උඩින් තිබ්බා. අර සිරික්කිය කොටට කොටේ ගවුමක් ඇඳලා ඇවිත් හිටියේ. තවත් මහත් වෙලා ද මන්දා. හැබැයි එදා තරම් ගායක් නම් නැති වග මට තේරුණා. 

" අක්කී අද හරි ලස්සනයි" කියලා මට හග් එකක් දීගෙන ඒකි කිව්වා.

"ඔයත් ලස්සනයි...." මං කිව්වේ නොකිය බැරි කමට.

ඒත් එක්කම නැන්දම්මා මාව බදාගෙන ඉඹගෙන ඉඹගෙන ගියා. එයාගේ සුවඳ විලවුන් සුවඳ මගේ නහය කඩාගෙන යන තරමට සැර වුණා. 

ඊට පිටි පස්සෙන් මගේ නෑනා පොඩ්ඩ "නංගී...." ගාගෙන ඇවිත් මාව බදා ගත්තා. දැන් එයා මට උපදෙස් දෙන පාඨමාලාවට පොඩි නිවාඩුවක් දීලා වගේ ඒක තරමක් අඩුවෙලා තිබුණ නිසා ඒ ටිකේ අපේ කතා බහ ටිකක් අඩු වෙලයි තිබුණේ. ඒත් නෑනා ගේ නිලය දිගටම හොඳට අල්ලගෙන ඉන්න ඕන බව තමයි මිසිස් ගුණවර්ධන වුණත් මට කිව්වේ.

"අක්කේ ටිකක් කෑම මේසේ බලනවද?" මං එයාගේ වැදගත්කම ඉස්මතු වෙන්න වගේ වගකීමක් පැවරුවා. ඒවට ගෑනි කැමතියි. කොතනත් ලොකුකම ගන්න නේ මේ ලලනාවන්ගේ බලාපොරොත්තුව. 

කවුරු කවුරුත් ඉඳගෙන හරිබරි ගැහුණට පස්සේ අම්මා මට ඇහැකින් ඉඟිකළ නිසා මං ඒ අනුව කට්ටියට සිසිල් පැන් සංග්‍රහය අරන් ආවා. මට උදවුවට සහස්රා ආවා. ඒ වගේ වැඩට ඒකි උඩපැනගෙන එන්නේ. 

ආ ගිය කතා බහෙන් පස්සේ මාමණ්ඩි නැකැත් පත මංජුසාවෙන් එළියට ගත්තා. ඒක නිල්පාට රෙදිකඩක රන් අකුරින් මුද්‍රණය කර තිබුණා.

අපේ තාත්තා ගේ උපදෙස් මත සරිත සාලයේ සෝෆාවේ ඉඳගෙන හරිබරි ගැහී  ඒක කියෙව්වා.

ඒ ලියවිල්ල අනුව ළඟදීම දිනයක මහනුවරදී සමන්ත සපරමාදු කුල කුමරුවාගේ හා සුරංගී රණසිංහ කුල කුමරියගේ විවාහ මංගල්‍යය සිදුවෙන්න නියමිතව තිබුණා.

දවල් ආහාරය කවුරුත් සතුටින් භුක්ති වින්දා.

කට්ටිය තවත් දේශපාලන කතා ඇද ගනිද්දී මායි සැමීයි මිදුලට ගියා. මෙන්න සහස්රත් ඒ පස්සේ ඇවිත්. අපි මිදුලේ පොකුණ ළඟ බංකුවේ ඉඳගෙන ටිකක් කතා කළා. සහස්රා ඉස්සර තරම් සැමීගේ කරේ නඟින්න ආවේ නෑ. ඒ තැන්පත් කමට හේතුව කෙල්ලට මොකක් හරි සෙට් වෙලා නිසා ද කියලත් මට සැකයක් ආවා. ඒවත් වෙන්න එපායැ... මට කැම්පස් ඉඳලත් ඒක බැරි වුණාට හැම කෙල්ලම එතරම් අදක්ෂ නෑ නේ. මට එක පාරටම සංඛ මතක් වුණා. ඇත්තටම සංඛ මගේ නොවුණේ අර තේ උඩිච්චිය පහළ බැච් එකට ආ නිසානේ. නැත්නම් මාත් මෙලහකට ලව් මැරේජ් එකක. 

"ඔයා වෙන ලෝකෙක නේද මැණිකේ? සැමී මගේ අතින් ඇදලා පපුවට තද කරගත්තේ සහස්රා ඉස්සරහම යි. මං වැ‍රැද්දක් කළා වගේ මට මහා මොකක්ද හැඟීමක් දැනුණා. මට දැන් සැමී ඇර වෙන කෙනෙක් ගැන හිතන්න ඕන නෑ ඇත්තටම. ඒත් අතීතය අපේ හිත්වලින් මැකෙන්නේ නෑ නේ. 

" නෑ..... නිකා ඉන්න අනේ... "මං මගේ අපහසුව වහගන්න හනික අහකට පැන ගත්තා. සැමී මට රැව්වා.

හැමෝම පිට වෙලා ගියාට පස්සේ මට මහා තනිකමක් දැනෙන්න වුණා. සමන්තටයි මටයි අද වැඩිය කතා කරන්න වුණෙත් නෑ නේ. රෑ වෙලා අපි පුංචි තිරයේ ටික වෙලාවක් ළං වී හිටියා. ඒකෙන් හිතේ බර ගතිය අඩු වෙලා ගියා. ඊළඟ දවසේ ටිකෙන් ටික ආයෙත් වැඩ ලෝකෙට බහින්න සිද්ධ වුණා. ඉස්කෝලෙ වාර විභාගත් ළං වීගෙන ආවා. 

ඒ අව් අස්සේ මගේ තීසීස් එකේ ඩේටා ඇනලිසීස් සංකීර්ණ වැඩියි කියලා මගේ සුපවයිසර් මහාචාර්ය ඔබේසේකර කිව්වේ එයාට ඒක තේරුම් ගන්න බැරුව. මොකද එයාලා තාම පරණ ලඩරංවල නේ ගමන. ඉතින් මට ඒ සම්බන්ධයෙන් වන මහාචාර්ය සුමතිපාල සමග සම්මුඛ සාකච්ඡාවකටත් යන්න වුණා. මහාචාර්ය සුමතිපාල නම් ඒ ඇනලිසීස් එක ඉහළින්ම භාර ගත්තා. එයින් මෙයින් සතියක් ඇතුළත තීසීස් මුද්‍රණය කරලා බයින්ඩ් කරලා පිටපත් තුන භාර දෙන්න සිද්ධ වුණා. අපරාදේ විශ්ව විද්‍යාලයේ පමාවෙන් නැත්නම් මේ වර  උපාධි ප්‍රදානය මට මගය හැරෙනවා. ඒක මට දුකක් වෙන්න තිබුණා.  මහාචාර්ය සුමතිපාල මාව උනන්දු කළා ඉක්මනට වැඩ ඉවර කරලා බාරදෙන්න කියලා. 

කොහොමහරි සේරම හොඳින් සිදු වුණා. තව ටික දවසකින් මං විද්‍යාපති උපාධිධාරීනියක්. ඊට එහාට ඉගෙන ගන්නවද කියන එක තාම තීරණය කළේ නෑ. අනික ටීචින් ඉන්නවා නම් ලොකු උපාධිවලින් ඒකේ ඉහළ යාමකුත් නෑ.

©MalinieGanewatta 

ගොඩක් කාලෙකින් කතාව ආපහු ලියන්න ගත්තා. එච්චර ලස්සනට ලියවුණෙත් නෑ. නොදා ඉන්නත් හදලා සමහර රසිකයෝ ඒ ගැන අහන නිසා දැම්මා.

බිත්තර කහමදයේ පාට

 බිත්තර කහමදයේ පාට

බිත්තර කියන්නෙ උසස් තත්ත්වයේ ජෛව (bioavailable) ප්‍රෝටීන සහ අනෙකුත් පෝෂණ සංරචක නිසා බෙහෙවින් ජනප්‍රිය ආහාරයක් වෙනවා. ඒ අතර, ඒවා විවිධ වර්ණවලින් සහ ප්‍රමාණවලින් තියෙනවා නේ. බිත්තරයේ  කහම දය තද තැඹිලි පාට සිට කහ පාට දක්වා විවිධ වර්ණවලින් යුත් බිත්තර දැකගන්න පුළුවන්. දුඹුරු සහ සුදු බිත්තර අතර ඇති වෙනස විද්‍යාත්මකව පහසුවෙන් පැහැදිලි කළ හැකි වගේම බිත්තර කහ මදයේ වර්ණ වෙනස ද එලෙසම පැහැදිලි කරන්න පුළුවන්. ඒ සියල්ල තීරණය වන්නේ කහ මදයේ අඩංගු වර්ණක ප්‍රමාණය හා ඒවායේ වර්ගය අනුවයි. 

​වඩාත් නිශ්චිතව පවසන්නේ නම්, බිත්තර කහ මදයේ වර්ණය කෙරෙහි එහි අඩංගු 'සැන්තොෆිල්' (xanthophyll) වර්ණක බෙහෙවින්ම බලපානවා.  සැන්තොෆිල් යනු ඔක්සිජන් අඩංගු 'කැරොටිනොයිඩ' (carotenoids) කාණ්ඩයට අයත් වර්ණකයක්. මෙම කැරොටිනොයිඩ ශාකවල ප්‍රභාසංශ්ලේෂණ ක්‍රියාවලිය සඳහා ඉතා වැදගත් වන අතර, පළතුරු සහ එළවළුවල ස්වභාවිකවම පිහිටලා තියෙනවා. ෆ්ලොරිඩා විශ්වවිද්‍යාලයේ (University of Florida, IFAS Extension) පවුල් සහ පාරිභෝගික විද්‍යා නියෝජිත හිලරි අයර්ස් Food & Wine සඟරාවට පවසා ඇත්තේ, "සැන්තොෆිල් අඩංගු වීම අතින් සියලුම ශාක ද්‍රව්‍ය එක හා සමාන නොවන අතර, සමහර ශාකවල මෙහි සාන්ද්‍රණය ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර විවිධ වර්ගවල සැන්තොෆිල් අඩංගු වන" බවයි.

​කැරොටිනොයිඩ මිනිස් සෞඛ්‍යයට ඉතා වැදගත් වන අතර, බොහෝ දුරට අපට ඒවා ලැබෙන්නේ පළතුරු සහ එළවළු මගින්. කුකුළන් ද ශාකමය ද්‍රව්‍ය අනුභව කරන සතුන් බැවින්, බිත්තර වැනි සත්ව ආහාරවල කැරොටිනොයිඩ තැන්පත් වීම පිළිබඳව පර්යේෂකයන් දිගින් දිගටම අධ්‍යයනය කරමින් සිටිනවා. 

​එමෙන්ම, බිත්තර කහ මදයේ වර්ණය දෙස බලා කිකිළිය ලබාගත් ආහාර වේල කෙබඳුදැයි තීරණය කළ හැකියි. උදාහරණයක් විදිහට ලා කහ පැහැති කහ මදයකින් පෙන්නුම් කරන්නේ එම කිකිළිය ට තිරිඟු බහුල, කැරොටිනොයිඩ ඉතා අඩු, බාල තත්ත්වයේ ආහාර වේලක් ලැබී ඇති බවයි. ඊට හේතුව කහ පැහැයට වගකියන 'ලුටෙයින්' (lutein) නමැති සැන්තොෆිල් වර්ණකය තිරිඟු වල බහුලවම දක්නට ලැබෙන වර්ණකය වීම. (කෙසේ වෙතත් තිරිඟු වර්ගය අනුව එහි ලුටෙයින් සාන්ද්‍රණය ද වෙනස් වෙනවා). කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්‍යාලයේ (UC Davis) පර්යේෂකයෙකු වන රිචඩ් බ්ලැච්ෆෝර්ඩ් Food & Wine සඟරාවට පවසන්නේ , "සාමාන්‍ය සුපිරි වෙළඳසැල්වල ඇති බිත්තර දමන කිකිළියන්ට සාමාන්‍යයෙන් බඩඉරිඟු බහුල ආහාර ලබා දෙන" බවයි. බඩඉරිඟු ද ලුටෙයින් ප්‍රභවයක් වන බැවින් එම බිත්තර කහ මදය කහ පැහැති වුවත්, එය එතරම් දීප්තිමත් නෑ. අනෙක් අතට, තද තැඹිලි පැහැති කහ මදයකින් හැඟවෙන්නේ එම කුකුළන්ට ඉතා උසස් තත්ත්වයේ ආහාර වේලක් ලැබී ඇති බවයි. ඉන් අදහස් වන්නේ එම සතුන් නිදැල්ලේ හැදී වැඩෙමින් (pasture-raised) ස්වභාවික පරිසරයෙන් ආහාර සොයාගෙන ඇති බව හෝ ඔවුන්ගේ කෑමවලට මැරිගෝල්ඩ් (දාස්පෙති) මල් පෙති සහ රතු මිරිස් වැනි රතු පැහැති වර්ණක සහිත ආහාර එකතු කර ඇති බව. 

​කෙසේ වෙතත්, බොහෝ කුකුළු පාලකයින් බිත්තර කහ මදයේ වර්ණය මැනීම සඳහා වර්ණ අනුක්‍රම 16කින් යුත් DSM-Firmenich YolkFan නමැති උපකරණයක් භාවිතා කරනවා. වෙළඳපොළේ විකිණීමට ඇති බිත්තරවල වඩාත් ස්ථාවර සහ ඇසට ප්‍රියජනක වර්ණ අගයක් (සාමාන්‍යයෙන් අංක 7 මට්ටම) ලබා ගැනීම සඳහා, වාණිජමය කුකුළු ආහාරවලට කෘතිම කැරොටිනොයිඩ එකතු කරනු ලබනවා. ඒ සඳහා තැඹිලි-රතු පැහැය ලබා දීමට 'කැන්තැක්සැන්තීන් ' (canthaxanthin) ද, කහ පැහැය ලබා දීමට 'ඇපෝ-එස්ටර්' (apo-ester) ද භාවිතා කරයි. මේවා එක්තරා සීමාවකට වඩා භාවිතය සෞඛ්‍යයට හිතකර නම් නැත.

තොරතුරු sciencing මගින්.

ඇමරිකාවේ ජනතාව හිතන හැටි...

 ඇමරිකාවේ ජනතාව හිතන හැටි... 

"​මම මාස ගණනාවක සිට 'සාමය සඳහා පා ගමන' (Walk for Peace) සමඟ සම්බන්ධ වී සිටින අතර, සජීවී විකාශන සහ පටිගත කිරීම් හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ පැවැති එම පා ගමනට හැකි උපරිමයෙන් සමීප වී සිටියෙමි. දැන් ශ්‍රී ලංකාවේ පා ගමන අවසන් වී ඇති අතර, අපගේ ගෞරවනීය ස්වාමීන් වහන්සේලා නැවත වැඩම කරමින් සිටිති. ගත වූ එම දින දහය තුළ සිදු වූ දේ නැවත මෙනෙහි කරන විට මට ඇති වූ සිතුවිලි බෙදා ගැනීමට මම පෙළඹුණෙමි.

​ෆෝර්ට් වර්ත් (Ft. Worth) සිට ශ්‍රී ලංකාව දක්වා වූ ගමන් දින, එහි පැමිණීම, පසුව ඇවිද ගිය දින කිහිපය, දිවා ආහාරය සහ විවේකය සඳහා නැවතී සිටි අවස්ථා මෙන්ම ආපසු පැමිණීම දෙස ආපසු හැරී බලන විට... මේ සියල්ල සම්බන්ධීකරණය කිරීමට අවශ්‍ය වූ අසංඛ්‍යාත කටයුතු සම්පාදනය කිරීම කෙතරම් විශාල කාර්යභාරයක් දැයි මට සිතාගත හැකිය, නැතහොත් සමහරවිට මට එය සැබවින්ම සිතා ගැනීමටවත් නොහැකි වනු ඇත. මිනිසුන්, ආලෝකා , පෙට්ටි ගණනාවක බඩු බාහිරාදිය, සහායක කාර්ය මණ්ඩලය ගෙන යාම, නැවතුම් ස්ථාන සංවිධානය කිරීම, ස්වාමීන් වහන්සේලාගේ සහ ආලෝකාගේ ආරක්ෂාව සහතික කිරීම, රජයේ නිලධාරීන්, ප්‍රාදේශීය නිලධාරීන්, පශු වෛද්‍යවරුන්, එක් එක් උත්සවවල සංවිධායකයින් ආදී වශයෙන් මේ ලැයිස්තුව දිගු වෙමින් පවතී. සෑම පියවරක්ම බාධාවකින් තොරව සිදු කිරීමට සම්බන්ධ වූ පිරිස දකින විට මම මවිතයට පත් වීමි. මෙම සංචාරය සහ එහි අරමුණ සාර්ථක කර ගැනීම සඳහා තිරය පිටුපස සිට ආදරණීය දෑත් සහ හදවත් නොපසුබටව කැපවී ක්‍රියා කළහ.

​ඉන්පසුව, මා කිසිදා නොදුටු ආදරයෙන් සහ කරුණාවෙන් පිරි දූපතක් වන ශ්‍රී ලංකාව ගැන කිව යුතුය. එහි මිනිසුන්, දේශය, මල්වල සුන්දරත්වය සහ ගෞරවනීය ස්වාමීන් වහන්සේලා මෙන්ම ආලෝකාවද දෙඅත් විදා සාදරයෙන් පිළිගැනීමට ඇති සාමකාමී ශක්තිය සහ කැමැත්ත... මම දුටු සහ උගත් දේ නිසා මම තවමත් මවිතයට පත්ව සිටිමි. මගේ මතකයට එන්නේ කිසිදු සීමාවක් නොමැති උදාර පරිත්‍යාගශීලී භාවයයි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ නිව් ජර්සි ප්‍රාන්තයේ සිට සැතපුම් දහස් ගණනක් ඈතින් සිටියද, මට ඒ ආදරණීය පිළිගැනීම දැනුනි. මගේ එකම ප්‍රාර්ථනාව නම් කවදා හෝ දිනක ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ මා තිරය හරහා දුටු ඒ උණුසුම් ආදරය සැබවින්ම අත්විඳීමයි. බොහෝ අතින්, මම දැනටමත් එය අත්විඳ ඇත්තෙමි.

​ඇමරිකානුවෙකු ලෙස, ශ්‍රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ අංකුරයක් දැන් මගේ රටේ වැඩ වසන බව දැන ගැනීමෙන් මම බෙහෙවින් නිහතමානී වන අතර ගෞරවයෙන් පිරී යමි. එවැනි තෑග්ගක අධ්‍යාත්මික වැදගත්කම වටහා ගන්නා අප වැනි අය සමඟ ශ්‍රී ලංකාව දැන් සැබෑ අර්ථයෙන්ම බැඳී ඇත.

​මගේ හදවතේ තවමත් බෙදා ගැනීමට බොහෝ දේ ඇතත්, එවැනි උතුම් හැඟීම් ප්‍රකාශ කිරීමට වචන කුඩා වැඩිය. කෙටියෙන් කිවහොත්, පසුගිය දින 10 තුළ සිදු වූ සිදුවීම් සහ පූජ්‍ය පන්නාකර ස්වාමීන් වහන්සේ ඇතුළු ගෞරවනීය මහා සංඝරත්නය මගේ ජීවිතයට ඇති කළ බලපෑම ගැන මම අතිශයින් නිහතමානීව සහ සංවේදීව සිතමි. භාන්තේ අපට දුන් පොරොන්දුව වන "ඔබ මා අත්නොහරින්නේ නම්, මම ද ඔබ අත්නොහරිමි" යන්න මම සැමවිටම සිහිපත් කරමි. ඒ වගේම සෑම දිනකම මගේ සුවිශේෂී පොතේ "අද මගේ සාමකාමී දිනය වනු ඇත" යනුවෙන් සටහන් කරමින් ආශ්වාස ප්‍රාශ්වාසය දෙස බලා සිටීමට මම පුහුණු වෙමි.

​ශ්‍රී ලංකාවට මම අතිශය නිහතමානීව හිස නමා ආචාර කරමින් ස්තූතිවන්ත වෙමි. ඔබ 'සාමය සඳහා පා ගමන' වෙනුවෙන් දැක්වූ ඒ ආදරය, ශාන්තිය සහ මෛත්‍රිය ලොව පුරා පැතිර යන්නැයි මම ප්‍රාර්ථනා කරමි. එවිට අප සැමට සැමවිටම යහපතක්, සතුටක් සහ සාමයක් උදා වනු ඇත.

​මම කෘතඥතාවයෙන් පිරී ඉතිරී යමි.

මම Franne Ketofsky Enrich Detrician වෙමි.

ඇමරිකාවේ දී බෝධි අංකුරයේ අනාගතය

 ඇමරිකාවේ දී බෝධි අංකුරයේ අනාගතය

අද දින ඇමරිකාව බලා වැඩම කළ බෝධි අංකුරය අවුරුදු තුනක අනිවාර්ය නිරෝධායන කාලයක් ගතකළ යුතු බව අද වෝක් ෆො පීස් හී සඳහන්ව තිබුණා. ඉන්පසු එය ටෙක්සාස් පන්සල් භුමියට ගෙන යාමට නියමිතයි.

ටෙක්සාස්හි පවතින සාමාන්‍ය ශීත ඍතුවේදී Ficus religiosa (ඇසතු වෘක්ෂය/බෝධි වෘක්ෂය) එළිමහනේ වර්ධනය විය නොහැක. මන්ද මෙම ශාකය USDA කලාප (Zones) 10-12 ට පමණක් ඔරොත්තු දෙන බැවිනි. ටෙක්සාස්හි බොහෝ ප්‍රදේශ 8 සහ 9 යන කලාපවලට අයත් වන අතර, එම ප්‍රදේශවල ඇතිවන අධික ශීතල සහ හිම පතනය මෙම නිවර්තන ශාක විශේෂයට දැඩි හානි පැමිණවීමට හෝ විනාශ කිරීමට හේතු විය හැක.

​ටෙක්සාස්හි ශීත ඍතුවේ පැවැත්ම (Winter Survival)

​ටෙක්සාස්හි බෝධි වෘක්ෂයක් ජීවීව තබා ගැනීමට නම්, එය පෝච්චියක සිටුවන ලද ශාකයක් ලෙස සලකා, උෂ්ණත්වය පහත වැටීමට පෙර ගෘහස්ථව හෝ උණුසුම් හරිතාගාරයක් තුළ තැබිය යුතුය.

​උෂ්ණත්ව සීමාවන්: රාත්‍රී උෂ්ණත්වය 45°F (7°C) ට වඩා අඩු වන විට ශාකය ආතතියට පත් වේ. හානි වළක්වා ගැනීම සඳහා උෂ්ණත්වය 40°F දක්වා අඩු වන විට එය අනිවාර්යයෙන්ම නිවස තුළට ගත යුතුය.

​හිම පතනය (Frost Risk): මෙම ශාකයට හිම පතනයට ඔරොත්තු දීමේ හැකියාවක් නොමැත. 32°F හෝ ඊට අඩු උෂ්ණත්වයකට නිරාවරණය වීමෙන් වහාම පත්‍ර හැලීම, අතු මැරී යාම හෝ සම්පූර්ණ ශාකයම විනාශ වීම සිදුවිය හැක.

​ප්‍රාදේශීය ව්‍යතිරේක: දකුණු වෙරළබඩ ප්‍රදේශ (උදා: South Padre Island හෝ රියෝ ග්‍රෑන්ඩ් නිම්නයේ කොටස්) ඉඳහිට ප්‍රමාණවත් තරම් උණුසුම්ව පැවතිය හැකි වුවද, එම ප්‍රදේශවල පවා වරින් වර ඇතිවන දැඩි ශීත කාලගුණය එළිමහනේ වැඩුණු ඇසතු වෘක්ෂවලට මාරාන්තික විය හැක.

​ගෘහස්ථ ශීත ඍතු රැකවරණ උපායමාර්ගය

​ඔබ ටෙක්සාස්හි මෙම වෘක්ෂය වගා කරන්නේ නම්, වසන්ත කාලය වන විට එය නැවත යථා තත්ත්වයට පත්වීම සහතික කිරීම සඳහා පහත සඳහන් පියවර අනුගමනය කළ යුතුය. 

​1. පාරිසරික පාලනය

​ආලෝකය: ශීත ඍතුවේ පවතින කෙටි දහවල් කාලයේදී උපරිම ආලෝකය ලබා ගැනීම සඳහා දකුණට මුහුණ ලා ඇති කවුළුවක් අසල ශාකය තබන්න. ස්වභාවික ආලෝකය ප්‍රමාණවත් නොවේ නම්, කෘතිම ආලෝක ප්‍රභවයක් (Full-spectrum grow light) භාවිතා කරන්න.

​ස්ථාවරත්වය: තාපන විවරයන් (Heating vents) හෝ දොරවල් අසලින් එන සෘජු වායු ධාරාවලට නිරාවරණය වන ස්ථානවල ශාකය තැබීමෙන් වළකින්න. මන්දයත් එය හදිසියේ පත්‍ර හැලීමට හේතු විය හැක.

​2. ජලය සහ ආර්ද්‍රතාවය

​ජලය සැපයීම අවම කිරීම: ශීත ඍතුවේදී වර්ධනය සැලකිය යුතු ලෙස මන්දගාමී වේ. මුල් කුණු වීම වැළැක්වීම සඳහා, මතුපිට පස අඟලක් පමණ වියළී යන තෙක් ජලය දැමීමෙන් වළකින්න.

​ආර්ද්‍රතාවය: ශීත ඍතුවේදී ටෙක්සාස්හි ගෘහස්ථ වාතය ඉතා වියළි විය හැක. ආර්ද්‍රතාවය 40% සහ 60% අතර මට්ටමක පවත්වා ගැනීම සඳහා ආර්ද්‍රතා තැටියක් (බොරළු සහ ජලය සහිත) හෝ හියුමිඩිෆයර් (Humidifier) යන්ත්‍රයක් භාවිතා කරන්න.

​3. නඩත්තුව

​අක්‍රිය කාලය (Dormancy): ශීත මාසවලදී පොහොර යෙදීම නවත්වන්න; නැවත පොහොර යෙදීම ආරම්භ කළ යුත්තේ මුල් වසන්තයේ දී නව දලු මතුවන විට පමණි.

​පත්‍ර හැලීම පිළිබඳ අවබෝධය: ආලෝකය සහ ආර්ද්‍රතාවයේ වෙනස් වීම හේතුවෙන් ශාකය ගෘහස්ථව තැබූ විට පත්‍ර විශාල ප්‍රමාණයක් හැලීම සාමාන්‍ය දෙයකි. මෙය ස්ථිර හානියක් නොව, පාරිසරික වෙනසට දක්වන තාවකාලික ආතති ප්‍රතිචාරයකි.

බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ - 42,43,44 දින

 පූජ්‍ය පඤ්ඤාකාර හිමියන් විසින් රචිත බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ දිනසටහන් පොත

 දින 42 - 44

බුදුන් වහන්සේගේ පාද සටහන් ඔස්සේ - දිනපොත සටහන

42 දිනය 

​2023 ජනවාරි 21-22 (චීන අලුත් අවුරුදු උදාව සහ Tet උත්සවය* - බළල් වර්ෂය)

මල් යාය මතට Tet (අලුත් අවුරුද්ද) පැමිණි වගයි

කොල්කටාවේ සිට බුද්ධගයාව, වාරාණසී සහ කොසඹෑව දක්වා දින හතළිහක ගමනකින් පසු, කිලෝමීටර් 1400කට වැඩි දුරක් ගෙවා ව්‍යාඝ්‍ර වර්ෂයේ අවසාන දින කිහිපය වන විට සංඝයා වහන්සේලා සංකස්ස පුරයට ළඟා වූහ. සංකස්සය යනු බුදුන් වහන්සේ තම මෑණියන් උදෙසා ධර්මය දේශනා කර තව්තිසා දෙව්ලොව සිට නැවත වැඩම කළ ස්ථානයයි.

​පා චාරිකාවේ නිරත සංඝයා වහන්සේලා දැඩි හිරු රශ්මිය, දැඩි ශීතල, මීදුම සහ සිවුරු මත තැවරුණු දූවිලි මධ්‍යයේ ගමන් කළහ. ගමන පුරා පැමිණි බොහෝ දුෂ්කරතා, බාධක සහ කැළඹීම් මධ්‍යයේ වුවද, අපි ඒවා එකිනෙක ජය ගත්තෙමු.

​අලුත් අවුරුදු උදාවේ වාතය සිසිල් ය; මී පැණි බිඳු මෙන් දිදුලන උණුසුම් රන්වන් හිරු රැස් කිහිපයක් ඒ අතරින් විහිදේ. එදිනම සංඝයා වහන්සේලා භික්ෂූන් උදෙසා වන විනය නීති පද්ධතිය හෙවත් ප්‍රාතිමෝක්ෂය සජ්ඣායනා කළහ. වියට්නාමයේ මෙන්ම කැලිෆෝනියා, ෆ්ලොරිඩා හි ක්වාං චියු (Quang Chiếu) විහාරය සහ හුං දාඕ (Hương Đạo) විහාරය නියෝජනය කරන භික්ෂූන්, භික්ෂුණීන් සහ ගිහි බැතිමතුන් වෙනුවෙන් අපි මහා සංඝයා උදෙසා දානය පිරිනැමුවෙමු.

​සාම්ප්‍රදායික Tet උත්සවයක දකින ඇප්රිකොට් මල්, පීච් මල්, බන් චුං (සාම්ප්‍රදායික බත් කේක්), ගිනිකෙළි හෝ රතු කොමඩු ඇට මෙහි නැත. දණ නමා වැඳ ආශිර්වාද ලබා ගැනීමට ගුරුවරුන්, මුතුන් මිත්තන් හෝ දෙමාපියන් අසල නැත. මේ මොහොතේත් අපි තැනින් තැන සැරිසරන්නෙමු. පෙනෙන තෙක් මානයේ ඇත්තේ මෝසම් සුළඟේ ලෙළදෙන, රන්වන් හිරු එළියෙන් බබළන අබ මල් යායන් පමණි. මොනරුන් නර්තනයේ යෙදෙන අතර වැහිලිහිණියෝ ඉලක්කයකින් තොරව පියඹා යති. මීදුම සහ සුළඟ මධ්‍යයේ සංඝයා වහන්සේලා තවමත් ඉදිරියටම ගමන් කරති. ඇතැම් විට ගිගුරුම් සහිත වැසි වැටෙන සීතල රාත්‍රීන් අපගේ ගමන තවත් දුෂ්කර කරයි.

වසන්තය පැමිණ ඇත්තේ කහ පැහැති අබ මල් යාය මැදටයි. වසන්තයේ උණුසුම විඳ ගැනීමට අප සතුව ඇත්තේ බිම වැටී තිබී අහුලාගත් අබ මල් කිහිපයක්, බැදපු රටකජු අහුරක් සහ ගිනි මැලය අසල හිඳ අනුභව කරන වට්ටක්කා ජෑම් පාන් පෙති කිහිපයක් පමණි. මව්බිමේ වසන්තය සාමකාමී සහ සුවදායක වුවද, මෙහි අපගේ වසන්තය තරමක් පාළු සහ සීතලයි. එසේ වුවද, අප තෝරාගත් මෙම මාවත සහ අපගේ උත්සාහය පිළිබඳව අපි සතුටු වන්නෙමු.

ගෞරවනීය මහා සංඝරත්නය වෙත,

වසන්තයේ පැමිණීමත් සමඟ, සියලුම ගෞරවනීය භික්ෂූන් වහන්සේලාට සහ භික්ෂුණීන් වහන්සේලාට සාමය සහ සතුට පිරි කාල පරිච්ඡේදයක් ප්‍රාර්ථනා කරමි. ඔබ වහන්සේලා සැමට සෙවනක් වෙමින් නිර්වාණ මාර්ගය ඉක්මනින් සාක්ෂාත් කර ගැනීමට ශක්තිය ලැබේවා!

ගෞරවනීය ගුරුවරුන් වෙත,

මෙම වසන්තයේ මා නිවසින් බැහැරව සිටියද, මා තෝරාගත් මාවතේ ගමන් කිරීමට ඔබ වහන්සේලා බොහෝ වගකීම් දරමින් මට මග පෙන්වන බව මම දනිමි. ඔබ වහන්සේලාට මාගේ ගෞරවය පුද කරන අතර සුබ අලුත් අවුරුද්දක් ප්‍රාර්ථනා කරමි. ජීවිත කාලය පුරා ඔබ වහන්සේලා දක්වන සහයෝගයට මම සදා කෘතඥ වෙමි.

ආදරණීය අම්මා සහ තාත්තා වෙත,

මගේ ජීවිතයේ ජීවමාන දෙවිවරුන් ඔබ දෙපළයි! ඔබ දෙපළ වයස්ගතව සිටියද, ඔබේ මුළු ජීවිතයම අප වෙනුවෙන් කැප කළහ. ඔබ අසල හිඳ උපස්ථාන කිරීමට මට නොහැකි වුවද, මා රැස්කරගත් සියලු පින් බලයෙන් ඔබ දෙපළට යහපතක්ම වේවා! ඔබ සැමදා නිරෝගීව, සාමකාමීව සහ සතුටින් සිටිත්වා!

ගෞරවනීය ගිහි බැතිමතුන් වෙත,

විහාරස්ථානය වෙනුවෙන් ඔබ දක්වන දායකත්වය මම බෙහෙවින් අගය කරමි. මාගේ ස්තූතිය වචනයෙන් විස්තර කළ නොහැක. හුං දාඕ විහාරයේ සැදැහැවතුන්ටත්, මෙම චාරිකාවට සහය වූ සැමටත් සාමය සහ සෞභාග්‍යය පිරි අලුත් අවුරුද්දක් ප්‍රාර්ථනා කරමි. ඔබ සැමට නිරෝගී සුවය, දීර්ඝායුෂ, සතුට සහ ප්‍රඥාව ලැබේවා!

​නමෝ බුද්ධාය!

​Tet උත්සවය * - වියට්නාම් අලුත් අවුරුදු උත්සවය

බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ (දින 43 - 44) – 2023 ජනවාරි 23-24

සංකස්ස නුවරදී, තෙත් (Tết - ලුනා අලුත් අවුරුද්ද) උත්සවයේ දෙවන දිනයේ, අලුයම පළමු හිරු රැස් විහිදෙන විට උණ පඳුරු අතරින් ආලෝකය පෙරී ආවේය. ගම්මාන හරහා වැටී ඇති වැටි පාරවල් මත ඇසෙන පියවර හඬ ප්‍රතිරාවය විය. බළල් වර්ෂයේ මුල් දිනවල සංකස්ස වෙත වැඩම කරන පාචාරිකා සංඝයා වහන්සේලා පිළිගන්නාක් මෙන්, විශාල කුඹුරු යායවල් කහ පැහැති අබ මල්වලින් බැබළෙමින් තිබුණි.

​සෝ (Sổ) ඉතා ස්ථීරව සහ අධිෂ්ඨානශීලීව කණ්ඩායම සමඟ ගමන් කළේය. ඔහු අන් අය සමඟ සෙල්ලම් කිරීමට නොගිය අතර වැඩිමහල් සහෝදරයෙකු මෙන් ගාම්භීර ස්වභාවයක් පෙන්නුම් කළේය. අනෙක් අතට, ආලෝක (Āloka) තම පාදයේ ආබාධයක් තිබියදීත්, කකුල් තුනෙන් ගමන් කරමින් සෙල්ලක්කාර ලෙස හැසිරීමට ප්‍රිය කළේය. ඔහු මඟ දිගට සිටින අනෙකුත් සිවුපා මිතුරන්ට විහිළු තහළු කළේය. ආලෝක විවේක ගැනීමට නතර වන සෑම විටම මම ද මන්දගාමී වූයේ ඔහු දිරිමත් කිරීමටයි. මන්ද ඔහු ඇස් පියාගෙන නින්දට වැටුණහොත් මට නැවතත් ඔහුව සෙවීමට සිදුවන බව මම දැන සිටියෙමි.

​අපි දිවා ආහාරය ගැනීමට, විවේක ගැනීමට සහ ස්නානය කිරීමට සංකස්ස විහාරයේ නතර වූයෙමු. අපගේ කණ්ඩායම් නායකයා පසුගිය දිනවල දැඩි වේදනාවකින් සිටි බැවින්, මම ඔහුට සම්බාහනය කිරීමට ඉදිරිපත් වූයෙමි. ස්වාමීන් වහන්සේලා විහිළුවට පැවසුවේ ඔහුට තදින් සම්බාහනය කරන ලෙසත්, එවිට ඔහුට පසුදා ගමන් කිරීමට නොහැකිව එක තැනක නැවතී සිටීමට සිදුවනු ඇති බවත්ය. මා පෙර දින ඔහුට සම්බාහනය කළ ආකාරය කෙසේ දැයි මම නොදනිමි, නමුත් පසුදා උදෑසන කණ්ඩායම් නායකයා ඉතා වේගයෙන් අඳුරු සහ රළු මාවතේ ගමන් කළේය. අප සැවොම වෙහෙසට පත් දෙපාවලින් ඔහු හා සමගාමීව ගමන් කිරීමට මහත් වෙහෙසක් දැරුවෙමු.

​රාත්‍රිය එළඹෙත්ම, අපි අඳුරේ එකට ගුලි වී සිටියෙමු. අපගේ කුඩා කූඩාරම් මත වසන්ත වැසි බිංදු වැටෙන හඬ ඇසීමෙන් අපි පුදුමයට පත් වූයෙමු. වර්ෂාව වැඩි වුවහොත් පාවිච්චි කිරීමට අපි ඉක්මනින් කැන්වස් රෙදිවලින් ආවරණය කර තවමත් තෙත සහිත සිවුරු අස් පසක් කළෙමු. මා සූදානම් වීමටත් පෙර වැස්ස දැඩි වූ අතර මම තෙමී ගියෙමි. මගේ "කූඩුව" වූ කූඩාරම තුළ මම ඇඟ වියළා ගත්තෙමි. එය අලුත් අවුරුද්දේ ආරම්භය සනිටුහන් කරන හුදෙක් වසන්ත වැස්සක් පමණක් යැයි මම සිතුවෙමි. කෙසේ වෙතත්, මුළු රාත්‍රිය පුරාම වර්ෂාව ඇද හැළුණු අතර, කූඩාරමේ වහලයෙන්, බිත්තිවලින් සහ පොළොවෙන් පවා ජලය ඇතුළට කාන්දු විය. කූඩාරම ජලයෙන් යටවීම වැළැක්වීම සඳහා තුවා සහ තෙත සිවුරු යොදා ගනිමින් මම මුළු රාත්‍රිය පුරාම වෙහෙසුනෙමි.

​මම පොරවාගෙන සිටි සඟල සිවුර (Saṅghāṭi) තෙමෙතැයි යන බියෙන් නොසෙල්වී සිටීමට උත්සාහ කළෙමි. එසේ වුවද, එය තෙත් විය. මුළු කණ්ඩායමම සීතලෙන් සහ තෙතමනයෙන් රාත්‍රිය ගත කළහ. සමහර සහෝදර හිමිවරු කැස්සෙන් සහ හෙම්බිරිස්සාවෙන් පීඩා වින්ද අතර තවත් සමහරු වෙව්ලමින් සිටියහ. මා මෙන්ම බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා මුළු රාත්‍රිය පුරාම නිදි නොමැතිව පසෙකට හැරෙමින් සිටියහ.

​අලුයම උදා වූ අතර වර්ෂාව ක්‍රමයෙන් අඩු විය. මුළු කණ්ඩායමම කූඩාරම් අකුලා, සිවුරු වියළාගෙන සංකස්ස නුවර බලා යාමට සූදානම් වූහ. බුදුන් වහන්සේ සිය මෑණියන් මුදවා ගැනීම සඳහා තව්තිසා දෙව්ලොව අභිධර්මය දේශනා කර නැවත වැඩම කළේ මෙම සංකස්ස නුවරටයි. මඟ දිගට සීලානන්ද හිමියන් සහ ඇමරිකාවේ සිට පැමිණි තවත් හිමිනමක අපට දන් පිළිගැන්වූහ. ඉන්පසුව, පාචාරිකා සංඝයා වහන්සේලා පාවහන් නොමැතිව, පාත්‍ර දරාගෙන, වැස්සේම ගමනාන්තය දක්වා වැඩම කළහ. බුදුන් වහන්සේ දෙව්ලොව සිට වැඩම කළ ස්ථානයට පැමිණි අපි එහිදී නමස්කාර කර තිසරණ සහිත සූත්‍ර සජ්ඣායනා කළෙමු.

​සංකස්ස පුරාවෘත්තය:

​බුදුන් වහන්සේ පෙර බුදුවරුන්ගේ සම්ප්‍රදාය අනුගමනය කරමින්, දෙවියන්ට සහ තම මෑණියන්ට අභිධර්මය දේශනා කිරීම සඳහා තව්තිසා දෙව්ලොවට වැඩම කළහ.

​එහිදී බුදුන් වහන්සේ පාරිච්ඡත්තක (Coral Tree) වෘක්ෂය යට තැනූ පඬු ඇඹුල් සෙලසුනෙහි වැඩ සිටියහ. උන්වහන්සේගේ දකුණු පසින් ඉන්දක යක්ෂයා සහ තුසිත දෙව්ලොව මාතෘ දිව්‍ය පුත්‍රයාව (Māyādevaputta) උපන් මහාමායා දේවිය ද සිටියහ. වම් පසින් අංකුර ඇතුළු දස දිසාවෙන් පැමිණි අතිවිශාල දෙවි පිරිසක් ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීමට රැස්ව සිටියහ. ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීමෙන් පසු මාතෘ දිව්‍ය පුත්‍රයා සෝවාන් ඵලයට පත් විය.

​සෑම දිනකම පිණ්ඩපාත වේලාවේදී, බුදුන් වහන්සේ තමන් වහන්සේ හා සමාන නිර්මිත බුදු රුවක් මවා අභිධර්ම දේශනාව පවත්වාගෙන යාමට සැලැස්වූහ. ඉන්පසු බුදුන් වහන්සේ අනවතප්ත විලට වැඩම කර ස්නානය කර දැහැටි දඬු (නීම්) මගින් දත් පිරිසිදු කර ගත්හ. පසුව උතුරුකුරු දිවයිනට වැඩම කර පිණ්ඩපාතය ලබාගෙන නැවත අනවතප්ත විල අසලට වැඩම කර දන් වැළඳූහ. ඉන්පසුව සඳුන් වනයට වැඩම කර විවේක ගත්හ.

​ධර්ම සේනාධිපති සැරියුත් මහරහතන් වහන්සේ ධර්මය ඉගෙන ගැනීමට සඳුන් වනයට වැඩම කළහ. බුදුන් වහන්සේ සැරියුත් හිමියන්ට කෙටි මාතෘකා සහ මඟ පෙන්වීම් ලබා දුන් අතර, සිය ප්‍රතිසම්භිදා ඥානයෙන් යුත් සැරියුත් හිමියෝ බුදුන් වහන්සේ වදාළ ධර්මය සම්පූර්ණයෙන්ම වටහා ගත්හ. මාස තුනක් පුරා දිනපතා මෙම චාරිත්‍රය සිදුවිය.

​මාස තුනකට පසු, බුදුන් වහන්සේ තව්තිසාවෙන් සංකස්ස නුවරට වැඩම කළහ. උන්වහන්සේගේ වම් පසින් බ්‍රහ්මයන් ද, දකුණු පසින් සක් දෙවිඳු ද පිරිවරමින් රන්, මැණික් සහ රිදී හිණිමං තුනක් ඔස්සේ පහළට වැඩම කළහ. මෙම හිණිමං මේරු පර්වත මුදුනේ සිට සංකස්ස නුවර ද්වාරය දක්වා විහිදී තිබූ අතර, අසංඛ්‍යාත දෙවිවරු අහසින් මල් වසමින් සුමිහිරි සංගීත නාද පැවැත්වූහ.

​ක්‍රිස්තු පූර්ව 3 වන සියවසේදී, අශෝක අධිරාජයා බුදුන් වහන්සේ සංකස්ස ගම්මානයට වැඩම කරමින් පෑ පෙළහර සිහිපත් කිරීම සඳහා එහි ශිලා ටැඹක් පිහිටුවීය. එම ටැඹ මුදුනේ ඇතෙකුගේ රුව නෙළා ඇත.

​(මතු සම්බන්ධයි)

මේ සටහනේ දිනවල යම්කිසි දෝෂයක් ඇත. මට ලැබුණ ලියවිල්ල අනුව එසේ විය. ජනවාරි 21 හා 22 චාරිකාවේ 42 දිනය ලෙස ගතිමි.

චීනයේ ජිලින් හි සුනඛයින් හත්දෙනෙකුගේ අසාමාන්‍ය ගමන

 චීනයේ ජිලින් හි සුනඛයින් හත්දෙනෙකුගේ අසාමාන්‍ය ගමන

2026 මාර්තු මාසයේ දිනක චීනයේ ජිලින් හි ගම්මානයකින් සොරකම් කරන ලද සුනඛයින් හත්දෙනෙකු, නීතිවිරෝධී මස් ප්‍රවාහනය කරන ට්‍රක් රථයකින් මිදී කිලෝමීටර් 17 ක් දුර ගෙවා නැවත නිවස බලා පැමිණීමේ පුවත ලොව පුරා මහත් ප්‍රසිද්ධියට පත් විය. කෝර්ගි (Corgi) වර්ගයේ සුනඛයෙකු විසින් මෙහෙයවන ලද මෙම කණ්ඩායම, දින දෙකක් පුරා මහාමාර්ග ඔස්සේ ගමන් කරද්දී තුවාල ලැබූ ජර්මන් ෂෙපර්ඩ් (German Shepherd) සුනඛයෙකු ආරක්ෂිතව මැද තබාගෙන ගමන් කිරීම විශේෂත්වයකි.

​ගමන මෙසේ සිදු විය. 

​ 2026 මාර්තු 16 වන දින චැංචුන් (Changchun) ප්‍රදේශයේදී ගෝල්ඩන් රිට්‍රීවර්ස් (Golden Retrievers), ලැබ්‍රඩෝ (Labrador) සහ පෙකිනීස් (Pekinese) ඇතුළු මෙම සුනඛයින් හත්දෙනා පිරිසක් විසින් ට්‍රක් රථයකින් රැගෙන පලා ගියහ.

මිනිසුන් අතර නැති ​සහයෝගීතාවය මෙසේ ආරම්භ විය. මෙම සුනඛ රැළ එකිනෙකා අතනොහැර, කොර ගසමින් ඇවිද ගිය ජර්මන් ෂෙපර්ඩ් සුනඛයා කණ්ඩායම මැද තබා ආරක්ෂා කරන ආකාරය දැක්වෙන වීඩියෝ දර්ශන අන්තර්ජාලය ඔස්සේ වේගයෙන් ප්‍රචාරය විය.

​බේරා ගැනීම සිදුවූයේ මෙසේය. 'ලූ' (Lu) නමැති පරිශීලකයෙකුගේ නායකත්වයෙන් යුත් ස්වේච්ඡා කණ්ඩායමක් ඩ්‍රෝන යානා මගින් ඔවුන්ව ලුහුබැඳ ගොස් බේරාගත් අතර, පසුව ඔවුන්ගේ පවුල් තුන වෙත නැවත භාර දෙන ලදී.

මෙයින් ඇතිවූ බලපෑම පුදුම සහගතය. ​මෙම කතාව මිලියන 230 කට අධික පිරිසක් නැරඹූ අතර, එය චීනයේ සුනඛ මස් වෙළඳාම සහ සත්ව ආරක්ෂණ නීති පිළිබඳ දැඩි කතාබහක් ඇති කිරීමට සමත් විය.

​සැබෑ ජීවිතයේ "Homeward Bound" කතාවකට සමාන කළ හැකි මෙම සිදුවීම, සුනඛයින් සතු අසාමාන්‍ය සහෝදරත්වය සහ ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව මනාව පිළිඹිබු කරයි.

බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින 37-41

 පූජ්‍ය පඤ්ඤාකාර හිමියන් විසින් රචිත ​බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින සටහන් පොත - (37- 41 දින) 

බුදුන් වහන්සේගේ පිය සටහන් ඔස්සේ

37 දිනය. - 2023 ජනවාරි 16

​නැවතත් සාමාවතී බිසව පිළිබඳ පුවතට අවධානය යොමු කරමු. රජතුමා දිනපතා සාමාවතී බිසවට මල් මිලදී ගැනීම සඳහා කාසි අටක් ලබා දුන්නේය. මෙම මුදල මල් මිලදී ගැනීමේ දෛනික රාජකාරිය පැවරුණු ඛුජ්ජුත්තරා නම් සේවිකාවට ලබා දෙන ලදී. දිනක්, සුමන නම් මල්කරුගේ නිවසේදී බුදුරජාණන් වහන්සේ ප්‍රමුඛ මහා සංඝරත්නය උදෙසා දානමය පින්කමක් පැවැත්විණි. දිවා ආහාරයෙන් පසු ධර්ම ශ්‍රවණය කිරීම සඳහා මල්කරු ඛුජ්ජුත්තරාට ආරාධනා කළේය. ඛුජ්ජුත්තරා එම ධර්ම දේශනාවට සවන් දුන් අතර, දේශනාව අවසානයේ ඇය නිවන් මඟෙහි පළමු පියවර වන සෝතාපන්න භාවයට පත් වූවාය.

​සෝතාපන්න වූ අයෙක් පංචශීලය අකුරටම සුරකියි. මීට පෙර, ඛුජ්ජුත්තරා දිනපතා මල් සඳහා දෙන මුදලින් කාසි හතරක් තමා සන්තකයේ තබා ගත්තද, එදින සිට ඇය එසේ කිරීම නතර කළාය. ඇය කාසි අටේම මල් මිලදී ගත්තාය. වෙනදාට වඩා මල් ප්‍රමාණයක් දුටු බිසව, "ඛුජ්ජුත්තරා, ඇයි මේ? අද රජතුමා වෙනදාට වඩා දෙගුණයක් මුදල් දුන්නාද?" යි ඇසුවාය. ඛුජ්ජුත්තරා එය ප්‍රතික්ෂේප කළාය. එවිට මල් ප්‍රමාණය වැඩි වීමට හේතුව බිසව විමසුවාය. සෝතාපන්න වූවන් කිසිවිටෙකත් මුසාවාදා නොදොඩන බැවින්, ඛුජ්ජුත්තරා සත්‍යය ප්‍රකාශ කළාය. තමා මීට පෙර කාසි අටෙන් හතරක් සොරකම් කළ බවත්, අද එය නතර කළ බවත් ඇය පැවසුවාය. එසේ වීමට හේතුව විමසූ විට, ඇය පැවසුවේ මල්කරුගේ නිවසේදී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ධර්මය ශ්‍රවණය කිරීමට ලැබුණු බවත්, ඒ තුළින් තමා අධ්‍යාත්මික පිබිදීමක් ලැබූ බවත්ය. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඇය තවදුරටත් පංචශීලය උල්ලංඝනය නොකරන බව පැවසුවාය.

​සාමාවතී බිසව කරුණාවන්ත හා ගුණවත් තැනැත්තියකි. ඇය ඛුජ්ජුත්තරාගේ ආකල්ප සහ පෞරුෂයේ වෙනස්කම් පිළිබඳව ගැඹුරින් කල්පනා කළාය. ඛුජ්ජුත්තරා තමා අවබෝධය ලැබූ බවත්, තවදුරටත් සොරකම් නොකරන බවත්, කිසිදු බියක් නොමැතිව සත්‍යය පවසන බවත් බිසවට වැටහුණි. ඛුජ්ජුත්තරා ලැබූ ඒ ධර්මය නිසැකවම ඉතා උතුම් හා ආශිර්වාදයක් විය යුතු යැයි බිසව නිගමනය කළාය. සාමාවතී බිසව ඛුජ්ජුත්තරාට මෙසේ පැවසුවාය: "සොයුරිය, ඔබ පානය කළ ඒ ධර්ම අමෘතය අපට ද පානය කිරීමට සලස්වන්න." ඛුජ්ජුත්තරා ධර්ම දේශකයෙකු හිඳිනා අසුනක හිඳ බුද්ධ දේශනාව ඉතා පැහැදිලිව විස්තර කළාය. ඒ දේශනාව ඇසීමෙන් සාමාවතී බිසව සහ ඇයගේ පන්සියයක් පරිවාර ස්ත්‍රීහු සෝතාපන්න ඵලයට පත් වූහ.

​එදින සිට ඛුජ්ජුත්තරා මවකගේ තත්ත්වයටත්, ප්‍රඥාවන්ත ධර්ම දේශිකාවකගේ තත්ත්වයටත් උසස් කරන ලද අතර බුදුරජාණන් වහන්සේගේ දේශනා ශ්‍රවණය කිරීමට ඇයට අවසර ලැබුණි. සෑම දේශනාවකටම පසු ඇය මාලිගයට පැමිණ තමා ඇසූ ධර්මය සැමට නැවත දේශනා කළාය. මේ අයුරින් ඛුජ්ජුත්තරා ධර්මයෙන් පෝෂණය වූවාය. පසුව බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇයව උපාසිකාවන් අතර ධර්මධර භාවයෙන් සහ ධර්ම දේශනා කිරීමෙන් අග්‍රස්ථානයෙහි තබා වදාළ සේක.

​මේ අතර, මාගන්දියා සිය සේවකයින්ට මුදල් දී බුදුරජාණන් වහන්සේට නින්දා අපහාස කර නගරයෙන් පලවා හරින ලෙස නියෝග කළාය. බුදුන් වහන්සේ කෙරෙහි ශ්‍රද්ධාවක් නොමැති පිරිස් මාගන්දියාගේ ඉල්ලීම ඉටු කළහ. බුදුරජාණන් වහන්සේ සහ මහා සංඝරත්නය නගරයට වැඩම කරන විට, මෙම පිරිස උන්වහන්සේ පසුපස හඹා යමින් විවිධ අපහාස කළහ. "නුඹ සොරෙක්, නුඹ අඥානයෙක්, නුඹ බූරුවෙක්, නුඹ හරකෙක්, නුඹ සතෙක්, නුඹ නිරයට යනු ඇත" ආදී වශයෙන් ඔවුහු අසභ්‍ය ලෙස බැණ වැදුණහ. මෙවැනි ක්‍රියා සැබවින්ම භයානකය. වැරදි මාවතට යොමු වූ පසු මිනිසුන්ගේ අකුසල කර්ම බෙහෙවින් වැඩි වේ. මෙම මිනිසුන් තමන්ගේම ක්‍රියාවන්ගෙන් අකුසල් රැස් කර ගත්හ.

​මෙම අපහාස කිහිප වරක් ඇසීමෙන් පසු ආනන්ද හිමියෝ බුදුන් වහන්සේට මෙසේ පැවසූහ: "ස්වාමීනි, මේ නගරය ශිෂ්ට සම්පන්න නොවන මිනිසුන්ගෙන් පිරී ඇත. ඔවුන් කිසිදු සාධාරණ හේතුවක් නොමැතිව අපට අපහාස කරති. අපි වෙනත් ස්ථානයකට යමු." එවිට බුදුන් වහන්සේ මෙසේ ඇසූහ, "ආනන්ද, අප යන වෙනත් ස්ථානයකදීත් මිනිසුන් මෙලෙස අපහාස කළහොත් අප කුමක් කරමුද?" ආනන්ද හිමියෝ පිළිතුරු දෙමින්, "එවිට ස්වාමීනි, අපි තවත් තැනකට යමු" යි පැවසූහ.

​එවිට බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙසේ වදාළ සේක: "ආනන්ද, අපට අපහාස කරන විට වෙනත් තැනකට යාම සුදුසු නැත. යම් ගැටලුවක් හෝ ආරවුලක් ඇති වූ තැනම එය විසඳා ගත යුතුය. එය විසඳීමෙන් පසුව පමණක් අප වෙනත් ස්ථානයකට යා යුතුය." දුෂ්ට මිනිසුන්ගේ රළු වදන් ඉවසීමට අපට ධෛර්යය තිබිය යුතුය. උන්වහන්සේ මෙම ගාථාව දේශනා කළ සේක:

​අහං නාගෝව සංගාමේ,

චාපතෝ පතිතං සරං;

අතිවාක්‍යං තිතික්ඛිස්සං,

දුස්සීලෝ හි බහුජ්ජනෝ. (ධම්මපදය 320)

​"යුධ පිටියට පිවිසි ඇතු පිට දසතින් එල්ල වන ඊතල ඉවසන්නාක් මෙන්, තථාගතයන් වහන්සේ ද සියලු නින්දා අපහාස මැසිවිලි නැතිව ඉවසති. බොහෝ මිනිසුන් අකුසල් කිරීමට, අකුසල් කතා කිරීමට සහ රළු වීමට කැමතිය."

​බොහෝ දෙනෙකුට තමන්ගේ ක්‍රියාවන් සහ වචන පාලනය කරගත නොහැකි අතර, බොහෝ අය රළු ය. එවැනි මිනිසුන් අතර ජීවත් විය හැක්කේ ඔවුන්ගේ නොමනා හැසිරීම් ඉවසීමෙන් පමණි. බුදුන් වහන්සේ ආනන්ද හිමියන්ට තවදුරටත් මෙසේ වදාළ සේක: "ආනන්ද, කණගාටු නොවන්න, ඔවුන්ගේ මෙම අපහාස පවතින්නේ දින හතක් පමණි. අටවන දිනය වන විට තත්ත්වය සමනය වී සාමය උදා වනු ඇත." සැබවින්ම උන්වහන්සේ වදාළ පරිදිම සිදු වූ අතර දින හතකට පසු අපහාස නතර විය. බුදුන් වහන්සේට එරෙහිව සිදුවූ සෑම අපහාසයක්ම අවසන් වූයේ එලෙසිනි. ඒ නිසාම ශ්‍රී ලංකාවේ මෙන්ම මියන්මාරයේ ද "බැනුම් දින හතයි, පසසනු දින හතයි" යන කියමනක් පවතී.

​බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දිනපොත (38 - 41 දින) 2023 ජනවාරි 17-20 දක්වා 

​ගෞතම බුදුරජාණන් වහන්සේගේ නවවන වස් කාලය අවසානයත් දසවන වස් කාලය ආරම්භයත් අතර කාලසීමාව තුළ කොසඹෑ නුවර ඝෝෂිතාරාමයේදී මෙවැනි සිදුවීමක් සිදු විය:

​විනය පිළිබඳ ප්‍රවීණත්වයක් ඇති විනයධර භික්ෂූන් කණ්ඩායමක් සහ ධර්මය පිළිබඳ ප්‍රවීණත්වයක් ඇති ධර්මධර භික්ෂූන් කණ්ඩායමක් ඉතා සුළු කරුණක් මුල් කරගෙන එකිනෙකා සමඟ වාද විවාද කර ගත්හ:

​විනයධර භික්ෂුවක් වැසිකිළියෙන් පිටතට පැමිණියේ භාජනයක සෝදන ජලය ස්වල්පයක් ඉතිරි කරමිනි.

​ධර්මධර භික්ෂුවක් වැසිකිළියට ඇතුළු වූ විට භාජනයේ ඉතිරිව තිබූ ජලය දුටුවේය.

​මෙවැනි සුළු වැරදි වැටහීමක් කොසඹෑ නුවර භික්ෂූන් වහන්සේලා අතර විශාල බෙදීමක් ඇති කිරීමට හේතු වූ අතර, ඔවුහු සංඝික කටයුතුවලදී එකිනෙකාට සහයෝගය දැක්වීම ප්‍රතික්ෂේප කළහ.

​මෙම ආරවුල හඳුනාගත් බුදුරජාණන් වහන්සේ, වාද විවාදවලින් වැළකී, වැරදි නිවැරදි කරගෙන, සමගියෙන් ජීවත් වෙමින් සංඝ කටයුතු එකට සිදු කරන ලෙස දෙපාර්ශවයටම උපදෙස් දුන්හ. කෙසේ වෙතත්, කිසිදු කණ්ඩායමක් බුදුන් වහන්සේගේ උපදෙස්වලට සවන් දුන්නේ නැත.

​දිනක් භාග්‍යවතුන් වහන්සේ කොසඹෑ නුවර පිණ්ඩපාතයේ වැඩම කර, ඉන්පසු තනිවම පාරිලෙය්‍ය වනය බලා පිටත්ව වැඩම කළහ. මෙම පාළු වනයේ හුදෙකලාව වැඩසිටි භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මෙසේ සිතූහ:

​"මෑතක් වන තුරුම කොසඹෑ නුවර භික්ෂූන් කණ්ඩායම් දෙක තදින් වාද විවාද කර ගත්හ. දැන් තථාගතයන් වහන්සේ තනිවම වැඩසිටින සේක, අවට කිසිවෙකු නැත, මේ හුදෙකලාව සහ නිශ්ශබ්දතාවය කෙතරම් අසිරිමත්ද!"

​භාග්‍යවතුන් වහන්සේ සිය දසවන වස් කාලය මෙම පාරිලෙය්‍ය වනයේ ආරම්භ කළහ. පාරිලෙය්‍ය නම් හස්ති රාජයා තරුණ ඇත් රැළක් සමඟ ජීවත් වීමෙන් වෙහෙසට පත්ව මෙම වනයේ සැඟවී සිටියේය. ඔහුට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මුණගැසුණු අතර, තම ගුරුවරයාට සලකන කැපවූ ගෝලයෙකු මෙන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමට ලැබීම ගැන මහත් ප්‍රීතියට පත් විය.

​පාරිලෙය්‍ය ඇත් රජු භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උපස්ථාන කරන අයුරු දුටු වඳුරු රජෙකු තුළ ද පිරිසිදු ශ්‍රද්ධාවක් ඇති වූ අතර, ඔහු ද ඇත් රජු අනුකරණය කරමින් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උපස්ථාන කළේය. දිනපතාම වඳුරු රජු වනයට ගොස් රසවත් ඉදුණු පලතුරු සොයාගෙන අවුත් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට පූජා කළේය.

​දිනක් වඳුරු රජුට මැස්සන් නොමැති මී වදයක් හමු විය. ඔහු එය භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වෙත ගෙන ගොස් පූජා කළේය. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එම මී පැණි වළඳනු දුටු වඳුරු රජු ප්‍රීතියෙන් ඉපිලී නටන්නට වූ අතර, අවාසනාවන්ත ලෙස ඔහු ගසකින් ඇද වැටී මිය ගියේය. ඔහුගේ මියයාමෙන් පසු, මී පැණි පූජා කිරීමේ උතුම් කුසල කර්මයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු තව්තිසා දෙව්ලොව අලංකාර මාලිගාවක මක්කට දේවපුත්ත නම් දිව්‍ය පුත්‍රයෙකු ලෙස උපත ලැබීය.

​මාස තුනක වස් කාලයෙන් පසු, ආනන්ද හිමියන් සහ 500ක් භික්ෂූන් වහන්සේලා සැවැත් නුවර සිට පාරිලෙය්‍ය වනයට වැඩම කළේ භාග්‍යවතුන් වහන්සේ වැඳපුදා ගැනීමටය. ඒ අවස්ථාවේදී භාග්‍යවතුන් වහන්සේ එම භික්ෂූන් වහන්සේලාට ධර්මය දේශනා කළ අතර, ඒ සියලු දෙනාම චතුරාර්ය සත්‍යය අවබෝධ කරගෙන, මාර්ග ඵල ලබා රහත් භාවයට පත් වූහ.

​අනාථපිණ්ඩික සිටුතුමා, විශාඛා මහෝපාසිකාව සහ අනෙකුත් පිරිසගේ ඉල්ලීම පරිදි ආනන්ද හිමියන් භාග්‍යවතුන් වහන්සේට සැවැත් නුවරට වැඩම කරන ලෙස ගෞරවයෙන් ආරාධනා කළහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නිශ්ශබ්දව එය පිළිගත්හ. උන්වහන්සේ පාරිලෙය්‍ය වනයෙන් පිටත්ව භික්ෂූන් වහන්සේලා සමඟ සැවැත් නුවර බලා වැඩම කළහ.

​පාරිලෙය්‍ය ඇත් රජු වනයේ මායිම දක්වා භාග්‍යවතුන් වහන්සේව ඇරලවීමට පැමිණි විට, බුදුන් වහන්සේ ඇත් රජු දෙස හැරී මෙසේ අවවාද කළහ, "පාරිලෙය්‍ය! ඔබ නැවත වනයට යා යුතුය. මෙතැනින් එහා ඇත්තේ මිනිස් වාසයයි, එය ඔබට අනාරක්ෂිත විය හැකිය!" බුදුන් වහන්සේගේ ඒ මහා කරුණාබර හඬ ඇසූ පාරිලෙය්‍ය ඇත් රජු නතර වී නිමක් නැති ආදරයෙන් හා ගෞරවයෙන් බලා සිටියේය.

​භාග්‍යවතුන් වහන්සේ නොපෙනී ගිය පසු, පාරිලෙය්‍ය ඇත් රජු එතැනම හදවත පැලී මිය ගියේය. මියයාමෙන් පසු, භාග්‍යවතුන් වහන්සේට උපස්ථාන කිරීමේ උතුම් කුසල කර්මයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස ඔහු තව්තිසා දෙව්ලොව අලංකාර මාලිගාවක පාරිලෙය්‍ය දේවපුත්ත ලෙස උපත ලැබීය.

​දැන් කොසඹෑවට උදෑසන උදා වී ඇත. අපි වංගු සහිත මාර්ග සම්බන්ධ කරන මංපෙත් පසු කළෙමු. අවට පරිසරය මලානික හා පාළු ස්වභාවයක් ගත්තේ, එදා බුදුරජාණන් වහන්සේ සංඝයා අතහැර ගැඹුරු වනයට වැඩම කළ අවස්ථාවේ ඇත් රජු සහ වඳුරු රජු උපස්ථාන කළ අයුරු සිහිපත් කරන්නාක් මෙනි. මෙය වසර 2500කට පෙර ඇති වූ ශෝකයක සෙවනැල්ලක්ද නැතිනම් මගේම හැඟීමක්ද?

​දිනෙන් දින ගෙවී ගිය අතර, අපි ක්‍රමයෙන් ඒ ශෝකජනක ස්ථානයෙන් ඉවතට, දැඩි සීතල මධ්‍යයේ සංකස්ස නුවර බලා ගමන් කළෙමු. සීතලෙන් වෙවුලමින් ක්ෂණික නූඩ්ල්ස් අනුභව කළ උදෑසනන් තිබුණද, මහා සංඝරත්නය ඉතා ප්‍රීතියෙන් මෙම ධර්ම චාරිකාවේ ඉදිරියටම වැඩම කරති.

මතු සම්බන්ධයි!

බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින 33-36

 පූජ්‍ය පඤ්ඤාකාර හිමියන් විසින් රචිත 

​බුදුන් වහන්සේගේ පිය සටහන් ඔස්සේ - දින සටහන් පොත 33,34,35,36 දින 

බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ

​2023 ජනවාරි 12 - 14 (33 - 35 දින)

උදෑසන පින්නෙන් වැසී තිබුණු ඉසිපතන මිගදාය දෙස නිහඬව බලා සිටි අපි, බුදුදහමේ ස්වර්ණමය යුගය සනිටුහන් කළ ඒ පූජනීය භූමියෙන් සමුගත්තෙමු. කොණ්ඩඤ්ඤ හිමියන් ඇතුළු පස්වග මහණුන් හට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද, සත්ව ලෝකයාගේ ශාස්තෘ වූ සිංහ රාජයෙකුගේ ගර්ජනාවක් බඳු වූ ඒ ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව—ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රයේ රාවය අපගේ මතකයට නැවත නැවතත් ගලා ආවේය. එදා මිනිස් ලොව සිට දිව්‍ය ලෝකය දක්වා සියලු දෙනා ඒ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්ම වර්ෂාවෙන් නැහැවී, මුළා වූ ලෝකය අතහැර බුදුන් වහන්සේගේ සිරිපා සෙවණට පැමිණියහ. සමහරවිට ඔබත්, අප මෙන්ම ඒ උතුම් ධර්මරාජයාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛයෙන් ගලා ආ රන්වන් දහම් පණිවිඩය ශ්‍රවණය කිරීමට උන්වහන්සේගේ පාමුල හිඳගත් සත්වයෙකු වීමට පෙරුම් පුරනවා නොවේද?

​එහෙත් එය සැබවින්ම කණගාටුදායකය; බුදුන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටි ඒ කාලයේදී එම අවස්ථාව ලබා ගැනීමට තරම් අප වාසනාවන්ත නොවූවෙමු. නමුත් ඒ ගැන සිතා අප බලාපොරොත්තු අත් නොහළ යුතුය. නිවන් මග සොයන පින්වතුනි, මේ අවසාන නැවට හෝ ගොඩ වීමට නොසැලෙන විශ්වාසයකින් යුතුව මුළු හදවතින්ම කැප වන්න. නැතහොත්, නැවත වරක් අපට මේ අවස්ථාව මගහැරුණහොත්, කඳුළු පිරුණු දෑසින් යුතුව ඒ නැව ඈතට ඇදී යන දෙස බලා සිටීමට අපට සදාකාලිකවම සිදු වනු ඇත. එවිට අප බේරා ගැනීමට වෙන කිසිවෙකු නොසිටිනු ඇත.

මේ උතුම් නෞකාව මග නොහරින්න

රැය දහවල නොබලා ගඟෙන් එතෙර වන්න

ගිනිදැල් සහ අළු මතු වී එන්නට පෙර

නිසි මග සකසා ගෙන නිවන් දකින්න

​තවත් දහස් වසරක් ගෙවී යනු ඇත

මේ නැව යළි දකින්නට පෙර

එබැවින් අද දින අල්ලා ගන්න, එය රැකගන්න

සසරේ එතෙරට යන ගමන අරඹන්න

අඳුරු රාත්‍රීන් මැදින් දිනෙන් දින ගෙවී ගියේය. සීතල මීදුම සහ දැඩි හිරු රශ්මිය මැද දීර්ඝ මාර්ග පසු කරමින්, පාර අයිනේ ආහාර ගනිමින් සහ පොළොවේ සැතපෙමින් අපි ගමන් කළෙමු. නැවත වරක් මම දැඩි උණ රෝගයකින් පීඩා වින්දෙමි. ඒ සමඟම ඇති වූ උදරයේ වේදනාව සහ වමනය නිසා ආහාරයක් හෝ පානයක් ගැනීමට පවා අපහසු විය. මට කෙලින් සිට ගැනීමට හෝ ඇවිදීමට නොහැකි තරමට දුර්වල වුණි. දීර්ඝ ගමන නිසා සැමදෙනාම වෙහෙසට පත්ව සිටියද, මගේ සධර්මචාරී සොහොයුරන් මට ජලය සහ කැඳ ලබා දීමට උපරිමයෙන් උත්සාහ කළහ. වාසනාවකට මෙන්, වෛද්‍යවරුන් නියමිත වේලාවට හදිසි ප්‍රතිකාර ලබා දෙමින් ඖෂධ, ප්‍රෝටීන් සහ ඔක්සිජන් ලබා දුන්හ. බොහෝ වෛද්‍යවරු සහ හෙදියෝ මාව රැකබලා ගැනීමට කාලය කැප කළහ. ක්‍රමයෙන් මට සිහිය ආ අතර උණ ද අඩු විය.

පා චාරිකාවේ නිරත සංඝයා වහන්සේලාගේ නායක හිමියන් වරින් වර මා හමුවීමට පැමිණ, "මැරෙන්න එපා! මම ඇමරිකාවට ආවම අපි ආයෙත් හම්බවෙමු" යැයි පවසමින් මාව දිරිමත් කිරීමට විහිළු තහළු කළහ. අපි එකට සිනාසුණෙමු; අනෙකුත් භික්ෂූන් වහන්සේලා ද මා බැලීමට පැමිණියහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මුළු හදවතින්ම ඉගැන්වූ ඒ උතුම් සහෝදරත්වයේ ආදරය කොතරම් සුන්දරද?

අගහිඟකම් පවතින කාලවලදී පවා, අප සිනාසෙමින් අප සතු දේ බෙදා ගත්තෙමු. බුදුන් වහන්සේ සහ මහ රහතන් වහන්සේලා රෝගාතුර වූ දින පිළිබඳව මම සිතුවෙමි. උන්වහන්සේලාගේ මනස විමුක්තිය ලබා තිබුණද, මේ සතර මහා භූතයන්ගෙන් සැදුම්ලත් ශරීරය දරා සිටියදී ධර්මය ප්‍රචාරය කිරීමේදී මහත් වූ කායික දුක් පීඩා විඳීමට උන්වහන්සේලාට ද සිදු විය. ඒ අයුරින්ම, 14 වන දින දිනපොතේ සඳහන් කළ පරිදි මට කළ හැක්කේ මා විසින්ම මාව ජය ගැනීමට උත්සාහ කිරීම පමණි. පසුගිය වසර දහය පුරාවට සහ මෙම ගමනේදී මට සහයෝගය දුන් සැමදෙනාගේම කරුණාවට කිසියම් ආකාරයකින් කළගුණ සැලකීමට මම බලාපොරොත්තු වෙමි.

​බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දිනපොත

2023 ජනවාරි 15 (36 වන දින)

කොසඹෑ නුවර යනු අතීතයේ බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩසිටි ඉතා විභව සම්පන්න නගරයකි. එකල සිටි ධනවත් වෙළෙන්දන් සහ ප්‍රභූවරුන් බුදුන් වහන්සේට වැඩසිටීමටත්, දහම් දෙසීමටත් විහාරස්ථාන කරවා පූජා කළහ.

​මෙම භූමියේදී මාගන්දියා බිසව බුදුන් වහන්සේට සහ සාමාවතී බිසවට අපහාස කිරීම සඳහා අසත්‍ය ප්‍රචාරයන් පතුරුවා හරින ලදී. ඇය එම කටකතා පතුරුවා උදේනි රජුට පැමිණිලි කළ අතර, එමගින් රජුට බුදුන් වහන්සේ කෙරෙහි තිබූ ශ්‍රද්ධාව සෙලවීමටත්, සාමාවතී බිසවට දඬුවම් කිරීමටත් මග පෑදුණි. බුදුන් වහන්සේ කෙරෙහි දැඩි භක්තියකින් පසු වූ සාමාවතී බිසව, අවසානයේ මාගන්දියා බිසව විසින් ඇති කරන ලද ගින්නකට හසු වී ඛේදජනක ලෙස මරණයට පත් වූවාය. මාගන්දියාගේ මෙම වෛරයට හේතු වූයේ, ඇය රජු සමඟ විවාහ වීමට පෙර ඇයගේ විවාහ යෝජනාව බුදුන් වහන්සේ විසින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නිසා ඇති වූ අමනාපයයි.

​එම කතාව මෙසේය:

​දිනක් බුදුන් වහන්සේ මාගන්දි බ්‍රාහ්මණ යුවළ මාර්ගඵල ලැබීමට සූදානම් බව දැන කොසඹෑ නුවරට වැඩම කළහ. උන්වහන්සේ බ්‍රාහ්මණයාට පහසුවෙන් පෙනෙන ස්ථානයක පෙනී සිටියහ.

බුදුන් වහන්සේ දුටු මාගන්දි බ්‍රාහ්මණයා, "මේ මිනිසා අනෙක් සැමට වඩා උතුම් අයෙක්. මේ ලෝකයේ මොහු වැනි වෙනත් කිසිවෙකු නැත. මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ මගේ දියණියට සැබවින්ම සුදුසුයි" යැයි සිතුවේය. ඔහු බුදුන් වහන්සේ වෙත ගොස්, "ස්වාමීනි, මට ලස්සන දියණියක් සිටිනවා, මම ඇයව ඔබට පූජා කිරීමට කැමතියි. කරුණාකර මෙතැන මඳක් රැඳී සිටිනවාද?" යැයි ඇසීය. පසුව බ්‍රාහ්මණයා වහාම නිවසට ගොස් සිය බිරිඳට මෙසේ කීවේය: "මගේ බිරිඳ, මම අපේ දියණියට සුදුසු සැමියෙකු සොයා ගත්තා. ඔබත් දියණියත් ලස්සනට සැරසී මා සමඟ එන්න." ඔවුන් තිදෙනා බුදුන් වහන්සේ සිටිය යුතු යැයි සිතූ ස්ථානයට යන විට දුටුවේ බුදුන් වහන්සේ විසින් චේතනාන්විතව තබන ලද පා සටහන් පමණි.

​බුදුන් වහන්සේ පොළොව මත පා සටහන් තබන්නේ උන්වහන්සේට අවශ්‍ය වූ විට පමණක් වන අතර, උන්වහන්සේගේ අධිෂ්ඨානය පරිදි ඒවා නොවෙනස්ව පවතී. ඒවා දැකිය හැක්කේ උන්වහන්සේ අදහස් කරන අයට පමණි. බ්‍රාහ්මණයාගේ බිරිඳ තම සැමියාගෙන්, "කෝ ඔබේ අනාගත බෑණනුවන්?" යැයි ඇසුවාය. බ්‍රාහ්මණයා, "මම ඔහුට මෙතැන ඉන්න කිව්වා, ඔහු කොහේ ගියාද?" යැයි පවසමින් වටපිට බලද්දී පොළොවේ තිබූ පා සටහන දැක, "මෙන්න බලන්න, මේ තියෙන්නේ ඔහුගේ පා සටහන!" යැයි කීවේය.

​ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රය පිළිබඳ මනා දැනුමක් තිබූ බ්‍රාහ්මණ බිරිඳ, එම පා සටහන දෙස බලා මෙසේ කීවාය. 

"මේ පා සටහනේ හිමිකරු කාම සැප විඳින්නෙකු විය නොහැකියි." ඇයගේ එම නිගමනය ඇසූ බ්‍රාහ්මණයා මවිත විය. ඔහු වහාම බුදුන් වහන්සේ සොයා ගොස්, "ශ්‍රමණයන් වහන්ස, මම මගේ දියණියව ඔබ සමඟ විවාහ කර දීමට කැඳවාගෙන ආවෙමි" යැයි පැවසීය.

​බුදුන් වහන්සේ බ්‍රාහ්මණයාගේ ඉල්ලීමට සෘජුව පිළිතුරු නොදුන්හ. ඒ වෙනුවට උන්වහන්සේ, "බ්‍රාහ්මණය, මම ඔබට කතාවක් කියන්නම්" යැයි පවසා, තම අභිනිෂ්ක්‍රමණය, බෝධි මූලයේ ගත කළ දින 50, මාර පරාජය සහ මාර දූවරුන් තිදෙනාගේ ප්‍රයත්නයන් අසාර්ථක වූ ආකාරය ඇතුළු තමන් වහන්සේගේ බුද්ධත්වයේ ගමන විස්තර කළහ. මෙම කතාවලින් බුදුන් වහන්සේට අවශ්‍ය වූයේ තමන්ට තවදුරටත් කිසිදු කාම ආශාවක් නොමැති බව බ්‍රාහ්මණ යුවළට පෙන්වා දීමටයි. එම යුවළට ධර්මාවබෝධය ලබා දීමේ අරමුණින් උන්වහන්සේ මෙම ගාථාව දේශනා කළහ:

Disvāna taṇhaṃ aratiṃ ragañca

nāhosi chando api methunasmiṃ,

kimevidaṃ muttakarīsapuṇṇaṃ?

pādාpi naṃ samphusituṃ na icche.

(තණ්හා, අරතී සහ රගා යන මාර දූවරුන් දැක පවා මා තුළ මෛථුන සංසර්ගය පිළිබඳ කිසිදු ආශාවක් ඇති නොවීය. එසේ තිබියදී, මුත්‍රා සහ අසූචිවලින් පිරුණු මේ ශරීරය කෙරෙහි මට කුමන කැමැත්තක්ද? මම ඇයව මගේ පයට පවා ස්පර්ශ කිරීමට අකමැත්තෙමි.)

බුදුන් වහන්සේගේ වදන් ඇසූ බ්‍රාහ්මණයා සහ බිරිඳ වහාම අනාගාමී ඵලයට පත් වූහ. ඔවුහු සිය දියණියව ඇයගේ බාප්පා වූ චූල මාගන්දිට භාර කළහ. ඉන් කෙටි කලකට පසු ඔවුන් දෙදෙනාම බුද්ධ ශාසනයේ පැවිදි වී රහත් භාවයට පත් වූහ.

​නමුත් බුදුන් වහන්සේගේ පිළිතුර ඇසූ මාගන්දියා දැඩි කෝපයට පත් වූවාය. බුදුන් වහන්සේ ඇගේ ශරීරය මුත්‍රා සහ අසූචි පිරුණු ගබඩාවක් ලෙස හැඳින්වීම ගැන ඇය අමනාප වූවාය. "ඔබට මාව අවශ්‍ය නැතිනම් එසේ නොකියා සිටිය හැකිව තිබුණා. මම අසූචි සහ මුත්‍රා පිරුණු කෙනෙක් යැයි ඔබ කියන්නේ ඇයි? මෙය මට කළ බරපතල අපහාසයක්" යැයි ඇය සිතුවාය. "හොඳයි, කමක් නැහැ. මම උසස් සැමියෙකු ලබාගෙන, පසුව ගෝතමයන්ට මම කරන්නේ කුමක්දැයි පෙන්වන්නම්" යැයි ඇය තමන්ටම කියා ගත්තාය.

​පසුව මාගන්දියාගේ බාප්පා ඇයව කොසඹෑ නුවර උදේන රජුට හඳුන්වා දුන් අතර, රජු ඇයගේ සුන්දරත්වයට වශී වී ඇයව සිය බිසවක ලෙස පත් කර ගත්තේය. ඒ වන විටත් රජුට වාසුලදත්තා සහ සාමාවතී යන තවත් බිසවරුන් දෙදෙනෙකු සිටියහ. එක් එක් බිසවට පන්සිය බැගින් වූ පරිවාර ස්ත්‍රීන් සිටියහ.

​බුදුන් වහන්සේගේ මෙම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සිදු වූයේ කාමයේ ආදීනව සහ සංවේගය පිළිබඳ දේශනාවක කොටසක් ලෙස වුවද, මාගන්දියාට වැටහුණේ ශරීරයේ පිළිකුල් සහගත බව පිළිබඳ කොටස පමණි. එමගින් ඇය සිතුවේ බුදුන් වහන්සේ ඇගේ රූපයට අපහාස කළ බවයි. ඒ අනුව, බිසවක වූ පසු ඇය සිදු කළ ද්වේෂසහගත ක්‍රියාවන්හි ප්‍රතිඵල ඉතා ඛේදජනක විය. අකුසල කර්මයක් සිදු කළ පසු, එහි තිත්ත ප්‍රතිඵලවලින් බේරීමට කිසිවෙකුට නොහැකිය. මෙය අකලංක සත්‍යයකි.

​(මතු සම්බන්ධයි)

බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින 30-32

 පූජ්‍ය පඤ්ඤාකාර හිමියන් විසින් රචිත 

​බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින සටහන් පොත - 30,31,32 දින 

බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ 

2023 ජනවාරි 09

මධ්‍යම ඉන්දියාවේ පිහිටි වාරාණසී නුවර වසර 3,000කට වඩා පැරණි ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියයි. එය හින්දු භක්තිකයන්ගේ "ශුද්ධ වූ භූමිය" ලෙස සැලකේ. ජනගහනයෙන් 80%කට වඩා හින්දු භක්තිකයන් වෙසෙන ඉන්දියාව වැනි රටක, මෙම නගරය හරහා ගලා යන ගංගා නදිය සැදැහැවතුන් විශාල වශයෙන් ආකර්ෂණය කර ගනී. මෙහි පැමිණෙන බොහෝ දෙනා එක් වරක් හෝ එම සිසිල් ජලයෙන් ස්නානය කිරීමටත්, මරණයෙන් පසු තම අළු ගංගාවේ පා කර හැරීමටත් ප්‍රාර්ථනා කරති. ඒ මගින් උප්පත්ති චක්‍රයෙන් (සංසාරයෙන්) මිදිය හැකි බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි.

​බුදුන් උපන් දේශයට මා කළ වන්දනා ගමන් කිහිපය නිසාම ගංගා නදිය මට තරමක් හුරුපුරුදුය. එසේ වුවද, ජීවිතයත් මරණයත් අතර සැඟවුණු පැති, ඉන්දියානු ජනතාවගේ විශ්වාසයන් සහ ලොව පුරා සංචාරකයින්ගේ කුතුහලය මනාව දැකගත හැකි වූ එකම ගමන මෙය විය හැකිය.

​ඉහළ පැලැන්තියේ සිට කම්කරු පන්තිය දක්වා වූ සියලුම ජනයා මෙන්ම විදේශීය සංචාරකයින් ද, කර මත පාත්‍ර දරාගෙන, දෙපසින් අණ්ඩ දැමූ කහ පැහැති සිවුරු හැඳි, අව්වට පිළිස්සුණු භික්ෂූන් වහන්සේලා පෙළ දෙස විමතියෙන් බලා සිටියහ.

මෙම ගමනට "සෝ" (Sổ) සහ "ආලෝක" (Āloka) යන සුනඛයන් දෙදෙනා ද එක් වූහ. මේ අතර, පාදයේ ආබාධයක් ඇති "මුදිතා" නම් කහ පැහැති සුනඛයා වාහනයක ගමන් කළේය. අප මෙන්ම, සෝ සහ ආලෝක ද එම ප්‍රදේශයේ සිටි සිය ගණනක් වූ විවිධ වර්ගයේ සුනඛයන්ගේ අවධානයට ලක් විය. ඇතැම් සුනඛ කණ්ඩායම් බුරමින් සිටි අතර තවත් පිරිසක් පහර දීමට උත්සාහ කළහ. අපි එම සුනඛයන් දෙදෙනාට ආරක්ෂක පවුරක් වෙමින් ඉදිරියට ගමන් කළෙමු.

​අප ඉදිරියෙන් වූයේ වසන්ත උත්සවයක් මෙන් ගංගා නදී තීරය දෙසට ඇදී යන අතිවිශාල ජනකායකි. වසර පුරාම මෙම නගරය කිසිවිටෙකත් හිස් නොවේ; හින්දු භක්තිකයෝ බොහෝ විට අවම වශයෙන් එක් රාත්‍රියක්වත් මෙහි රැඳී සිටිති. ඔවුන් සාමාන්‍යයෙන් සවස් වරුවේ පැමිණෙන්නේ සෑම දිනකම රාත්‍රී හතට පමණ පැවැත්වෙන "ගංගා ආරතී" පූජාව (සූර්ය දෙවියන්, ශිව දෙවියන් සහ ගංගා දේවිය උදෙසා කෙරෙන උපහාරය) නැරඹීමටයි. ඉන්පසු පසුදා උදෑසන ගංගා නදියේ ස්නානය කිරීමේ චාරිත්‍රය ඉටු කරන තෙක් ඔවුන් රැඳී සිටිති.

​බැතිමතුන් ගං ඉවුරේ සිට යාඥා කර, පව් සෝදා හැරීම සඳහා නදියට බැස ස්නානය කරති. කුඩා දරුවන්ගේ සිට මහලු අය දක්වා සියලු දෙනා සියලු පාපයන් සෝදා හරිනු පිණිස නදියේ ගිලී ස්නානය කරති. ඇතැමුන් පූජනීය ජලය නිවෙස් කරා රැගෙන යාමට පවා කටයුතු කරති. මේ වෙනුවෙන්ම ගං ඉවුරේ විවිධ ප්‍රමාණයේ ප්ලාස්ටික් බෝතල් සහ භාජන විකිණීමට ඇත.

"දශාශ්වමේධ" (Dashashwamedh) යනු මෙම ගං ඉවුරේ පිහිටි විශාලතම ඝාට් (Ghat - ගඟට බැසීමට ඇති පඩිපෙළ) එකකි. මෙම තීරයේ හින්දු භක්තිකයන්ට පමණක් ඇතුළු විය හැකි දේවාල දුසිම් ගණනක් ඇත. බැතිමතුන් සුවඳ දුම්, මල් සහ පූජා භාණ්ඩ තබා යාඥා කරන අයුරු දැකගත හැකිය. අර්ධ පද්මාසනයෙන් හිඳි නිරුවත් තවුසන් ද තැනින් තැන දැකිය හැකිය. උදෑසන ඔබ බෝට්ටු සංචාරයක යෙදුණහොත් ඉතා සුන්දර හිරු උදාවක් දැකගත හැකිය. එමෙන්ම, වීදි සිත්තරුන් සහ උණ බම්බු නළා මගින් මිහිරි සංගීතයක් පතුරුවන සංගීතඥයන් ද මෙහි සුලභ දසුනකි.

හදිසියේම, කණ්ඩායම් නායකයා නතර වී වම් පස බැලූ අතර, මුළු කණ්ඩායමම පුරුද්දක් ලෙස යම් විශාල දෙයක් සිදුවී ඇතැයි සිතා ඒ දෙස බැලූහ. එය මනාලියක් සහ මනාලයෙක් විවාහ මංගල ඡායාරූප ගනිමින් සිටි අවස්ථාවකි. නායකයා සහ සංඝයා වහන්සේලා ඉතා බැරෑරුම් ලෙස, සිනාසීමකින් හෝ ඇසිපිය හෙළීමකින් තොරව ඔවුන් දෙස බලා සිටීම නිසා මනාලිය ලැජ්ජාවෙන් ඇඹරුණාය. මනාලිය හිස නමා ගන්නා තෙක්ම සංඝයා වහන්සේලා බලා සිටි අතර, ඉන්පසු නැවත ගමන ආරම්භ කළහ. එය ඉතා අවිහිංසක මෙන්ම ස්වභාවික අවස්ථාවක් විය. සමහරවිට එම මනාල යුවළ තවමත් එදා සිදුවූයේ කුමක්දැයි කල්පනා කරනවා විය හැකිය.

බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දිනපොත (31 වන දිනය)

​2023 ජනවාරි 10

​දර්ශනීය දශාශ්වමේධ ඝාට් (Dashashwamedh Ghat) සිට මීටර් 200කට වඩා මඳක් ඔබ්බෙන් පිහිටි මණිකර්ණිකා ඝාට් (Manikarnika Ghat) ප්‍රදේශය, ආදාහනය කෙරෙන මළ සිරුරු වලින් නගින දුමාරය නිසා අඳුරු ස්වභාවයක් ගනී. සිරුර දැවීමට පෙර, පූජකවරු බෙර වයමින්, නර්තනයේ යෙදෙමින් සහ මළ සිරුර වටා විනාඩි 20ක පමණ කාලයක් යාච්ඤා කරති. මේ අතරතුර, පිරිස දර ගොඩවල් ගසමින් බලා සිටිති. මෙම ප්‍රදේශයේ සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම මළ සිරුරු එතීමට අවශ්‍ය රෙදි සහ ආදාහන සේවා පිළිබඳ දැන්වීම් වලින් පිරී පවතින අතර, මියයාමට අපේක්ෂාවෙන් සිටින්නන් වෙනුවෙන්ම වෙන්වූ නවාතැන්පොළවල් (motels) රැසක් ද මෙම සේවාවන් පිරිනමයි.

​චාරිත්‍රවලින් පසුව, ආත්මය ස්වර්ගයට ළඟා වනු පිණිස සුවඳැති ඔසු කුඩු ඉසින ලද දර ගොඩක් මත මළ සිරුර තැන්පත් කරනු ලැබේ. ආදාහනාගාරය අසල හඬා වැලපෙන කිසිවෙකු සාමාන්‍යයෙන් දක්නට නොලැබේ, මන්ද මළ සිරුර පසුපස පැමිණෙන්නේ පවුලේ සාමාජිකයන් කිහිප දෙනෙකු පමණි. සාමාන්‍යයෙන් වැඩිමහල් පුත්‍රයා හෝ පිරිමි ඥාතියෙකු මෙයට සහභාගී වන අතර, දර සෑයට ගිනි තබනු ලබන්නේ ඔහු විසිනි.

බොහෝ විට මෙහි ආදාහනය කරනු ලබන්නේ මධ්‍යම වයසේ සහ මහලු පුද්ගලයන්ගේ සිරුරු පමණි. පිරිමින්ගේ සිරුරු සුදු රෙද්දකින් ඔතා මුහුණ බිමට හැරෙන සේ තැන්පත් කරන අතර, කාන්තාවන්ගේ සිරුරු රතු හෝ කහ පැහැති රෙද්දකින් ඔතා මුහුණ උඩු අතට සිටින සේ තැන්පත් කරනු ලැබේ. සිරුරුවල හිස ගොඩබිම දෙසටත් දෙපා ගංගාව දෙසටත් වන සේ පිහිටුවා ඇත. පැය තුනක් පමණ සිරුර දවන අතර, ඉන්පසු අළු සහ නොදැවුණු අස්ථි කොටස් ගංගාවට මුදා හරිනු ලැබේ. එක් ජීවිතයක් එසේ නිමාවට පත් වේ. මෙම සම්පූර්ණ සේවාව සඳහා දළ වශයෙන් ඩොලර් 200ක් පමණ වැය වේ.

සිරුරු දැවෙන ආකාරය මම බලා සිටියෙමි. සම පුපුරා යමින්, රුධිරය ගින්නට වැගිරෙද්දී ඉන් සිහින් හඬක් (sizzling sound) නැගුණි. හිස් කබල් බිඳී මොළය සහ රුධිරය ගින්න මතට කාන්දු විය. දෑත්, දෙපා සහ කලවා අස්ථිවල ඉතිරිව තිබුණේ මස් ස්වල්පයක් පමණි. ඒ සමඟම පිළිස්සෙන මස්වල ගන්ධය ද පැතිර ගියේය. තවමත් පිළිස්සී නොතිබූ සමහර අස්ථි කොටස් ගංගාවේ පාවෙමින් තිබුණි. මියගිය පුද්ගලයාගේ අළු හැර අන් කිසිවක් ඉතිරි නොවීය. මෙහි සිරුරු විස්සක් පමණ ආදාහනය වෙමින් පැවතුණි. ගංගා නදිය අද්දර ඇති ආදාහන ගිනි සෑයන් පරම්පරා ගණනාවක් පුරා කිසිදු දිනක නිවී ගොස් නොමැති බව ප්‍රදේශවාසීහු ආඩම්බරයෙන් පවසති.

ආදාහනයට අමතරව 'ජල භූමදානය' (water burial) තවත් විකල්පයකි. එහිදී සිරුරු උණ බට පතුරු මත තබා, රෙදිවලින් ඔතා ගඟට මුදා හරිනු ලැබේ. එවිට කපුටන් සහ ගිජුලිහිණියන් වැනි සතුන් එම සිරුරු ආහාරයට ගනිති. ඒ අවට ජලයේ පවතින්නේ උග්‍ර දුර්ගන්ධයකි. ගං ඉවුර දිගේ සියවස් ගණනාවක් පැරණි රෝස පැහැති වැලිගලින් නිමවූ මනරම් මාලිගා වැනි ගොඩනැගිලි දැකිය හැකිය.

​අඳුර වැටෙමින් තිබූ බැවින්, හෙට දිනයේ සාරානාත් (Deer Park) බලා යාමට සූදානම් වීම සඳහා අපි ගංගා නදියෙන් පිටත්ව නවාතැන්පොළ වෙත පැමිණියෙමු.

බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දිනපොත (32 වන දිනය -

2023 ජනවාරි 11

සීතල වාතයෙන් සහ මීදුමෙන් වැසුණු වාරණාසිය, ඉතාමත් නිශ්ශබ්ද හා ශාන්ත ශීත සෘතු දසුනක් මවයි. සම්මා සම්බුද්ධත්වයට පත්වීමෙන් පසු, බුදුන් වහන්සේ විසින් කොණ්ඩඤ්ඤ හිමියන් ප්‍රමුඛ පස්වග මහණුන් උදෙසා ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව වන ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රය දේශනා කරන ලද්දේ මෙහිදීය. උන්වහන්සේ බුද්ධගයාවේ සිට වාරණාසිය දක්වා කිලෝමීටර 340කට වඩා වැඩි දුරක් වනාන්තර මැදින්, දිය පහරවල් තරණය කරමින් සහ නොයෙකුත් දුෂ්කරතා මධ්‍යයේ තනිවම වැඩම කළේ සත්ත්වයන්ට විමුක්ති මාර්ගය කියා දීම සඳහාය. එලෙසම, පා ගමනින් වඩින සංඝයා වහන්සේලා ද අසමාන මාර්ග, මීදුම සහිත සුළඟ සහ අධික ශීතල ඇතුළු බොහෝ අභියෝගවලට මුහුණ දෙමින් වාරණාසියට ළඟා වූහ. මා තබන සෑම පියවරකදීම, සකල සත්ත්වයා කෙරෙහි වූ අපරිමිත මෛත්‍රිය නිසාම මෙවැනි දුෂ්කරතා විඳි බුදුන් වහන්සේ කෙරෙහි මගේ සිතෙහි වූ ගෞරවය තව තවත් වැඩි විය.

ඉපැරණි ඉතිහාසයේ විනාශ වී ගිය අශෝක ස්තූප සහ ටැම් පදනම් ස්ථරයන්ට පිටුපසින්, මීදුමෙන් වැසී ගිය නිහඬ ඉසිපතන මිගදායේ (The Deer Park) ධමේඛ් මහා ස්තූපය පිහිටා ඇත. අශෝක රජතුමා විසින් ඉදිකරන ලද මෙම ස්තූපය අඩි 128ක් උස වන අතර අඩි 93ක් පළල වේ. අද වන විට මෙම ස්තූපය නටබුන් වී ඇත්තේ 18 වන සියවසේදී එහි තිබූ බොහෝ ද්‍රව්‍ය වෙනත් ඉදිකිරීම් සඳහා වාරණාසියට රැගෙන යාම නිසාය. ධමේඛ් ස්තූපය යනු බුදුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයෙන් පසු ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව පැවැත්වූ ස්ථානයයි. කොණ්ඩඤ්ඤ හිමියන් ප්‍රමුඛ පස්වග මහණුන්ට දහම් දේශනා කිරීමත් සමඟ දහම් රෝදය කැරකැවීම (ධම්මචක්කප්පවත්තන) ආරම්භ වූ අතර, වසර 2500කට වඩා වැඩි කාලයක් පවතින ශ්‍රේෂ්ඨ ශාසනයක ආරම්භය එලෙස සනිටුහන් විය. ඇසළ පොහෝ දිනක කොණ්ඩඤ්ඤ හිමියන් මාර්ගඵල අවබෝධ කරගෙන බුදු සසුනේ ප්‍රථම ආර්ය මහා සංඝයා බවට පත්වීමත් සමඟ ප්‍රථම මහා සංඝ රත්නය පිහිටුවීම ද මෙහිදී සිදු විය.

​පළමු වස් කාලය තුළ බුදුන් වහන්සේ ද මිගදායේ වැඩ සිටියහ. යස කුලපුත්‍රයා සහ ඔහුගේ මිතුරන් පැවිදි වී රහත් වීමත් සමඟ සංඝයා වහන්සේලාගේ සංඛ්‍යාව 60 නමක් දක්වා වර්ධනය විය. ලෝක සත්ත්වයාගේ යහපත උදෙසා, බුදුදහම උගන්වා මග පෙන්වීමට බුදුන් වහන්සේ එම රහතන් වහන්සේලා සියලු දෙනා දසතට පිටත් කර හැරියහ.

සාරානාත් යනු මිගදාය, ඉසිපතන හෝ මුව උයන (The Deer Park) ලෙස හැඳින්වේ. සංස්කෘත භාෂාවෙන් 'මෘගදාය' යනු 'මුවන්ගේ උයන' යන්නයි. 'ඉසිපතන' යනු පාලි ත්‍රිපිටකයේ භාවිතා වන නම වන අතර එහි තේරුම 'සෘෂිවරුන් රැඳී සිටින ස්ථානය' යන්නයි (පාලි: ඉසි, සංස්කෘත: සෘෂි - මුනිවරයා). ජනප්‍රවාදයට අනුව බෝධිසත්වයන් වහන්සේ උපන් අවස්ථාවේදී බොහෝ දෙවිවරුන් පොළොවට බැස පන්සීයක් පසේබුදුන් වහන්සේලාට එය දැනුම් දුන්හ. අහසට රෝස මල් ඉසීමෙන් පසු එම පසේබුදුන් වහන්සේලා පිරිනිවන් පෑ අතර උන්වහන්සේලාගේ ධාතූන් වහන්සේලා පමණක් බිමට වැටුණි. ඉසිපතන යන නාමය සඳහා වූ තවත් පැහැදිලි කිරීමක් නම්, හිමාලයේ සිට පැමිණෙන සෘෂිවරුන් අහසින් මෙහි පැමිණෙන බවයි. ගන්ධමාදන පර්වතයේ දින හතක් භාවනා කර අනෝතත්ත විලෙන් ස්නානය කිරීමෙන් පසු පසේබුදුන් වහන්සේලා අහසින් වැඩම කර පිණ්ඩපාතය සඳහා මනුෂ්‍ය වාසස්ථාන වෙත පැමිණි අතර, උන්වහන්සේලා බිමට වැඩියේ ඉසිපතනයටය. සමහර විට පසේබුදුන් වහන්සේලා තම වාසස්ථානය ලෙස සැලකෙන නන්දමූලක පබ්භාරයේ සිට ඉසිපතනයට වැඩම කළ බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.

​'සාරානාත්' (Saranath) යන වචනයෙහි අර්ථය 'මුවන්ගේ ස්වාමියා' යන්නයි. මෙය පැරණි බෞද්ධ කතාවකට සම්බන්ධ වේ. බෝධිසත්වයන් වහන්සේ මුව රජෙකු ලෙස උපන් ආත්මයකදී, රජුගේ මස් පිණිස මරන්නට සිටි ගැබ්බර මුව දෙනක වෙනුවෙන් තමන්ගේ ජීවිතය පරිත්‍යාග කිරීමට ඉදිරිපත් විය. මුව රජුගේ මෙම පරිත්‍යාගය දුටු රජු මවිතයට පත්ව මෙසේ සිතීය: "මම රටක රජෙක් වුවත් මට කරුණාවක් නැත, නමුත් මෙම මුවාට කෙතරම් මහා කරුණාවක් තිබේද? මා ගැන මටම ලැජ්ජයි!" එතැන් සිට රජු මුව මස් අනුභවය නතර කිරීමටත්, මුවන් මැරීම තහනම් කිරීමටත් පොරොන්දු විය. ඔහු එම උයන මුවන් සඳහා ආරක්ෂිත කලාපයක් බවට පත් කළේය.

​සාරානාත්හි ඉතිහාසය අටුවා සාහිත්‍යයේ ද වාර්තා වී ඇත. එය අතීත, වර්තමාන සහ අනාගත බුදුවරුන් බුදුදහමේ තොටිල්ල ලෙස තෝරාගත් පූජනීය ස්ථානයකි. සත්ත්වයන්ට සත්‍ය අවබෝධ කර ගැනීමටත්, දුකෙන් මිදී මානසික සාමය ලබා ගැනීමටත් බුදුවරුන් මෙහිදී ධර්මය දේශනා කර ඇත. සාරානාත් යනු මෛත්‍රී බුදුන් වහන්සේ ද වැඩම කර ධර්ම චක්‍රය පවත්වන පූජනීය භූමිය ලෙස ප්‍රකටය.

මතු සම්බන්ධයි!

බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ - 26,27,28,29 දින

 පූජ්‍ය පඤ්ඤාකාර හිමියන් විසින් රචිත 

​බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින සටහන් පොත - දින 26,27,28,29 

2023 ජනවාරි 5 - 6 (26 - 27 වන දින)

වාරණාසි බලා යන මාර්ගය දැඩි මීදුමකින් වැසී තිබුණි. හිරු කිරණකට පවා එය විනිවිද යාමට නොහැකි විය. බුද්ධගයාවට වඩා එහි වාතය සීතල විය.

​අළුයම කාලයේදී, පයින් වඩින සංඝයා වහන්සේලා තේජවත් කන්දක් අසල නතර වූහ. එහි මුදුනේ අශෝක ස්ථම්භය පිහිටා තිබූ අතර, එය වසර 2,000කට වඩා පැරණි බෞද්ධ ඉතිහාසයේ වැදගත් සලකුණකි. අද වන විට මෙම ස්ථම්භය අවට ප්‍රදේශයේ බහුතරයක් වෙසෙන්නේ මුස්ලිම් ජාතිකයන්ය. කඳු බෑවුම දිගේ මුස්ලිම් පල්ලි සහ හින්දු කෝවිල් ඉදි කර ඇත. අපි උදෑසන ආහාරය සඳහා සරල සොහොන් කොත් කිහිපයක් අසල නතර වූයෙමු. ඒ සෑම එකක්ම උස් කර සාදා කොළ පැහැති රෙද්දකින් වසා තිබූ අතර, රෙද්ද රඳවා තබා ගැනීමට ගඩොල් කැට කිහිපයක් ඒ මත තබා තිබුණි. පාෂාණමය කන්දක් අසල වාතය තවත් සීතල විය. මෙවැනි මොහොතක, අතේ ඇති උණුසුම් නූඩ්ල්ස් කෝප්පයකට වඩා වටිනා කිසිවක් නැත.

​අපි රෝස පැහැති වැලිගලින් නිමවා ඇති මුස්ලිම් සෙන්පතියෙකුගේ සොහොන් ගෙයක් පසු කළෙමු. ගම්මාන හරහා යන විට, දරුණු සුනඛයන් රැලක් සෝ (Sổ) සහ ආලෝක (Āloka) හට පහර දුන් අතර, ගම්වලට ඇතුළු වීමේදී ඔවුන් දෙදෙනාට එහි බියකරු බව අත්විඳීමට සිදු විය.

​මධ්‍යහ්නයේදී, කණ්ඩායම තායිලන්තයේ 'වට් සරරාම්' (Wat Sararam) විහාරස්ථානයේ නතර විය. එහි නායක ස්වාමීන් වහන්සේ සහ දායක පිරිස සහල් සහ නූඩ්ල්ස් පූජා කළහ. දිවා ආහාරය ගනිමින් සිටින විට හමා ආ සීතල සුළඟින් අපි වෙව්ලන්නට වූයෙමු. නායක ස්වාමීන් වහන්සේ සංඝයා වහන්සේලා වෙනුවෙන් සීතලට ඔරොත්තු දෙන සිවුරු (Amasakuta) සහ හිස්වැසුම් මල්ලක් රැගෙන ආහ. තවත් ඇඳුම් ස්ථරයක් ඇඳ සිටියත්, ඇට මිදුළු පසාරු කරගෙන යන සීතලක් දැනුණි. මම සීතලෙන් ගැහෙමින් වාඩි වී සිටින විට, සංඝයා වහන්සේලාට ආහාර පිසීම අධීක්ෂණය කරන භික්ෂුව පැමිණ අද ඔහුට කෙළින් ඇවිදීමට උපකාර කිරීම ගැන මට ස්තුති කළේය. ඊට හේතුව ඊයේ ඔහුට කොන්ද ඇඹරී කෙළින් ඇවිදීමට නොහැකි බව මා නිරීක්ෂණය කිරීමයි. පසුව එදින සවස් වරුවේ මම ඔහුට සම්බාහනයක් කළ අතර, එහිදී ඔහු වේදනාවෙන් කෑගැසුවේය. පුදුමයකට මෙන් අද ඔහුගේ තත්ත්වය යහපත් වී ඇති අතර දැන් ඔහුට කෙළින් ඇවිදීමට හැකියාව ඇත. නැතහොත් මා නැවත සම්බාහනය කර වේදනාවක් ලබා දෙයි යන බිය නිසා ඔහු සම්පූර්ණයෙන් සුව වූ බව මවා පෑවාද? කෙසේ වෙතත් ඔහු නැවතත් උදව් ඉල්ලූ විට, මගේ සම්බාහන කුසලතාව පිළිබඳව මට යම් විශ්වාසයක් ඇති විය.

​මම සම්බාහනය කරන සෑම තැනකදීම ඔහු "නතර කරන්න, නතර කරන්න" යැයි කෑගැසුවේය. මම ඔහුට හුස්ම ගැනීමට ඉඩ දී නැවතත් එය දිගටම කරගෙන ගියෙමි. ස්පොටි (Spotty Aloka ) තවමත් මා ඔහු මත තැබූ සළුව යට ඇති කුඩා කාපට් එක මත නිශ්චලව වැතිර සිටියේය. ඔහු ලී කොටයක් මෙන් තද නින්දේ පසුවිය. මධ්‍යම රාත්‍රියේදී ඔහු කොහේ හෝ ඇවිද ගොස් නැවත පැමිණියේය. සළුව බිම වැටී තිබුණි. ඔහු මගේ හිස අසල නොසන්සුන්ව සිටියේ නිදාගැනීමට නොහැකි තරම් සීතල නිසා වන්නට ඇත. මම කූඩාරමෙන් පිටතට පැමිණ ඔහුව තුවායකින් වැසූ අතර, ඉන් පසුව පමණක් ඔහුට නින්ද ගියේය. කණ්ඩායම පිටත්ව යාමට සූදානම් වන තුරුම ඔහු සුවසේ නිදාගත්තේය. මම ඔහුව අවදි කිරීමට දිගින් දිගටම කතා කළත්, ඔහු තවමත් කුඩා දරුවෙකු මෙන් නිදා සිටියේය.

අද පසළොස්වක පොහෝ දිනයක් වුවද කිසිදු සඳ එළියක් නොතිබුණි. පාද චාරිකාවේ යෙදෙන සංඝයා වහන්සේලා තම විදුලි පන්දම් එළියෙන් මඟ සොයා ගනිමින් ගමන දිගටම කරගෙන ගියහ. මිනිසුන් තවමත් නිදා සිටි වෙළඳපොල ප්‍රදේශයක අපි උදෑසන ආහාරය සඳහා නතර වූයෙමු. එහි විවෘතව තිබුණේ උණුසුම් රොටි විකුණන වෙළඳසැල් තුනක් පමණි. නූඩ්ල්ස් අවශ්‍ය අයට ඒවා අනුභව කළ හැකි විය. රොටි අවශ්‍ය අයට රුපියල් හතරකට කුඩා රොටියක් මිලදී ගත හැකි විය. අප ආහාර ගැනීමට වාඩි වූ විට මිනිසුන් අප අසල සිටගෙන අප දෙස බලා සිනාසුණහ. සමහරු අප කවුද, කොහේ යනවාද, කොහේ සිට ආවාදැයි ඇසූහ. තවත් සමහරු අප ඔවුන් දෙස බලන විට (ඉන්දියානු ක්‍රමයට) හිස දෙපසට වැනූහ. කෙටි උදෑසන ආහාරයකින් පසු අපි නැවත ගමන ආරම්භ කළෙමු. සෝ සහ ආලෝක පිරිමි මුවෙකු දැක, ඌව බිය ගැන්වීමට ඌ දෙසට දිව ගියහ. වහාම මුවාගෙන් එල්ල වූ දරුණු ප්‍රහාරය නිසා ඔවුන් කලබල වී පලා ගියහ. අද කණ්ඩායම සමඟ සෝ වැනි තවත් කහ පැහැති බල්ලෙක් එක් විය. එම අලුත් සගයා බොහෝ දුක් විඳ ඇති බව ඔහුගේ සිරුරේ ඇති පැරණි සහ අලුත් තුවාල වලින් පැහැදිලි විය. ඔහු ඊයේ පස්වරුවේ සිට කණ්ඩායම පසුපස ඒමට බලා සිටියද, ඔහු පැමිණියේ භික්ෂූන් වහන්සේලාට පිටුපසින් පමණි. සෝ සහ ආලෝකගෙන් හිරිහැර විඳීමට සිදුවේ යැයි බියෙන් ඔහු ඉදිරියට ඒමට එඩිතර වූයේ නැත.

​දහවල් කාලයේදී කණ්ඩායම දිවා ආහාරය සහ වෛද්‍ය පරීක්ෂණ සඳහා පාර අයිනේ නතර විය. පසළොස්වක පොහෝ දින පාතිමොක්ඛ දේශනාව සඳහා අපි කූඩාරම් ද සකස් කළෙමු. අද උපෝසථ දිනයයි, එනම් වියට්නාමයේ සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දායක පිරිස භික්ෂු තියන් නියම් (Bhikkhu Thiện Niệm) සමඟ එක්ව පූජාවන් පවත්වන දිනයයි. පාතිමොක්ඛ දේශනාවෙන්, මෙත් වැඩීමෙන් සහ පින් අනුමෝදන් කිරීමෙන් අනතුරුව, සැවොම සීතලෙන් බේරීමට කූඩාරම් තුළට වැදුණහ. මම ආලෝකව තුවායකින් වැසුවෙමි. ඉන්පසු මා සකසා ගත් කුඩා ඉඩට වැදී මෙම දිනපොතේ ඉතිරි කොටස ලිවීම දිගටම කරගෙන ගියෙමි.

බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින සටහන් පොත

​2023 ජනවාරි 7-8 (28-29 දින)

උත්තර ප්‍රදේශ් ප්‍රාන්තයේ වාරාණසී නගරය දක්වා දිවෙන කිලෝමීටර් 64ක මාර්ගය දූවිල්ලෙන් පිරී තිබූ අතර, එහි සමහර කොටස් තවමත් ඉදිකිරීම් මට්ටමේ පැවතිණි. කැඩී ගිය සහ අධික ලෙස බඩු පැටවූ වාහන පාර දෙපස පෙරළී හෝ මඩේ එරී තිබෙනු දක්නට ලැබුණි. එහෙත්, පාද චාරිකාවේ යෙදෙන මහා සංඝරත්නය ශීත ඍතුවේ කටුක සීතල මධ්‍යයේ වුවද ඉතා සන්සුන්ව එම මාර්ගය පසුකර වැඩම කළහ. ඉඳහිට වලාකුළු අතරින් හිරු එළිය වැටෙන විට, අපි කණ්ඩායමම මහ හඬින් සිනාසෙමින් "ඉර පායලා, හිරු එළිය!" යැයි ප්‍රීතියෙන් කෑ ගැසීමු. ඒ මොහොතේ එම හිරු එළිය, අන්ධයෙකුට පෙනීම ලැබුණාක් මෙන් ඉතා වටිනා දෙයක් විය.

​අපි පිදුරු ගොඩගසා තිබූ හිස් ඉඩකඩක් සහිත හින්දු කෝවිලක නවාතැන් ගෙන, පසුදින ගමන ආරම්භ කරන තෙක් රාත්‍රිය එහි ගත කළෙමු. පාද චාරිකාවේ යෙදෙන සංඝරත්නය ඝන මීදුමෙන් වැසුණු නගරය හරහා ගමන් කළහ. මීදුම කෙතරම් තදින් පැවතියේ ද යත්, කහ පැහැති සිවුරු එකිනෙකාට නොපෙනී ගිය අතර, පෙනෙන්නට තිබුණේ තැනින් තැන දැල්වෙන විදුලි පන්දම් එළිය පමණි.

​සෑම මොහොතක්ම සංඝරත්නයේ පාද තබන රිද්මයට අනුකූලව ගෙවී ගියේය. කිලෝමීටර් 30ක දුරක් ගෙවා දැමුවේ නිශ්ශබ්දවය. හිරු රැස් ගස් අතරින් විහිදී මීදුම දුරු කර නිල් අහස මතු වූ මොහොතේ, අප කණ්ඩායම ගංගා නදියේ ඉවුරට ප්‍රථම පියවර තැබුවෙමු. ඉන්දියාවේ ඉතිහාසය සහ එහි සිදුවූ නොයෙකුත් පෙරළිකාරී වෙනස්කම් සමඟ බැඳී පවතින "ගංගා නදිය" යන නාමය අප කාටත් ඉතා හුරුපුරුදුය.

ඉන්දියාව යනු විවිධත්වයෙන් පිරි දේශයකි, එබැවින් සෑම ගංගාවකටම ආධ්‍යාත්මික අර්ථයක් සහ වෙනස් වූ පුරාවෘත්තයක් බැඳී පවතී. වඩාත්ම බලගතු ගංගාව වන ගංගා නදිය පිටුපස ඇති මිථ්‍යා කතාව කුමක්ද?

​හිමාලයානු ග්ලැසියරවල පහළ කොටසේ සිට, උත්තරාකන්ඩ් ප්‍රාන්තයේ මධ්‍යම හිමාලය තුළ ගංගා නදිය අතිශය සුන්දරත්වයකින් යුතුව මතු වේ. ගංගා නදියේ මූලාශ්‍රය වන මෙය 'භාගිරතී නදිය' ලෙසද හැඳින්වේ. වෙනත් විදිහකින් කිවහොත්, භාගිරතී නදියේ ආරම්භය යනු ගංගෝත්‍රි ග්ලැසියරයේ අවසානයයි (ගෞමුක්: එළදෙනකගේ මුඛය). හින්දු විශ්වාසයන්ට අනුව, ගෞමුක් ග්ලැසියරයෙන් ගංගා උපදින බැවින් ඒවා නිර්මාණය වූ මොහොතේ සිටම පූජනීය වේ. එබැවින් භාගිරතී නදියේ මූලාශ්‍රය අසල කුඩා දේවාලයක් නිහඬව පිහිටා ඇත. ගංගා නදියේ ප්‍රධාන මූලාශ්‍රය ලෙස ගෞමුක් ග්ලැසියරය හැඳින්වෙන්නේ එබැවිනි.

​හින්දු පුරාණෝක්ති වලට අනුව, භාගිරතී නදියේ චණ්ඩ ජල පහර පාලනය කිරීම සඳහා ශිව දෙවියන්ගේ කෙස් කළඹ තුළ ගංගා නදිය රඳවා තබා ගන්නා ලදී. මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා පූජනීය ගංගාව ස්වර්ගයෙන් මිහිමතට පැමිණිය යුතු යැයි දෙවිවරුන් කළ ඉල්ලීමකට අනුව එය පෘථිවියට පැමිණියේය. ගංගා දෝණිය මුළු රටේම පවතින විශාලතම ගංගා පද්ධතියයි. කුඩා අතු ගංගා කිහිපයක් මෙම ප්‍රබල ගංගාව හා එක්වන අතර, එමඟින් නිර්මාණය වන ගංගා සහ ඇළ දොළ ජාලය රටේ පස ගොවිතැනට සාරවත් කරයි.

​හින්දු භක්තිකයෝ ගංගා නදියේ ස්නානය කර, ගෞරවය සහ භක්තිය ප්‍රකාශ කිරීම සඳහා මල් සහ මැටි පහන් පූජා කරති. ගංගා ජලය පූජනීය ලෙස සලකන අතර සියලු වර්ගවල චාරිත්‍ර වාරිත්‍ර සඳහා භාවිතා කරයි. එසේම ආපසු නිවසට යන විටද ඔවුහු එම ජලය රැගෙන යති.

​සැබවින්ම, ගංගා නදියේ ස්වල්ප ජල ප්‍රමාණයකට වුවද පුද්ගලයෙකුගේ ශරීරය සහ ආත්මය පවිත්‍ර කිරීමටත්, එම ජලය ඉසින ලද නිවසකට සාමකාමී බවක් ලබා දීමටත් හැකි බව විශ්වාස කෙරේ. අතු ගංගා තුනක් එක්වන ස්ථානයේ (සංගමය) ඇති ජලය ඉන්දියාවේ වඩාත්ම පූජනීය ජලය ලෙස සැලකේ. සෑම වසර දෙකකට වරක්ම, තවුසන්, බ්‍රාහ්මණයන් සහ අනෙකුත් බැතිමතුන් ඇතුළු මිලියන සංඛ්‍යාත ජනතාවක් චාරිත්‍ර ඉටු කිරීමට, යාඥා කිරීමට සහ මාසයක් පුරා ස්නානය කිරීමට මෙහි රැස් වෙති.

​මතු සම්බන්ධයි!