Monday, March 4, 2024

සුදු රෝස White Roses - 2

 



සුදු රෝස  

දෙවැනි කොටස 


ණිවිඩ කීපයක් එහා මෙහා හුවමාරු විය. ඒ සැම අකුරකින්ම හදවතේ එක් විවර නොවූ තැනක් සිය දොරගුලු හැරගෙන යම් හැඟුම් සමුදායක් සමග රැළි නගමින් එන සාගර රැළි සමූහයක් මෙන් එකක් පරයා එකක් නැග එන්නට වූ අතර ඒ හඬ දුරකථනය ඔස්සේ ඇසීම සිත තව තවත් ඒ සැබවින් නොදුටු රුව කෙරේ ආසක්ත වීම වැඩි කළේය. ඉන් අනතුරුව වීඩියෝ ඇමතුම් හරහා ඒ සොඳුරු රුව රාත්‍රී කීපයක්  වාගේ මා ඉදිරියට ආවේ අලුත් ලොවකට මට ඇරයුම් කරමිනි. ඒ සෑම ඇමතුමක්ම, සටහන්වන හැම අකුරක්ම, හුවමාරු වන හැම රූපයක්ම මටත් නොදැනීම වෙනදා නොවූ සියුම් සංවර ස්වරුපයක් ගත්තේ කුමන බලපෑම කින්ද යන්න මට අදටත් ගැටලුවකි. මගේ සෑම හැසිරීමක්ම මට නොදැනුවත්වම වෙනස් වෙමින් පැවතියේය. කතා කරන හැම වචනයක්ම ප්‍රේමනීය විය. හැම දිනයක්ම එළඹියේ නව බලාපොරොත්තු සමුදායක් සමගිනි. ප්‍රේමය නම් මේ යයි කියන්නට ලියන්නට මම වචන සොයමින් සිටියෙමි. චාරුකා මටත් කලින්ම මට ප්‍රේම කළා වන්නට ඇත. ඇත්තටම ජීවිතය මල් යායක්‌ විය. මෙසේ කාලයේ විහඟුන් පියාසර කරන වකවානුවේ එක දිනයක අපගේ ප්‍රථම භෞතික හමුවීමට මග පාදා ගතිමි.  අවසානයේ ඒ සොඳුරු හමුව සිදු වූයේ එළඹෙමින් තිබූ වසන්ත සමයේ එක් ආනන්දනීය සවස් යාමයක දී ලොස් ඇන්ජලිස් හි ගෙටි සෙන්ටර් නම් අපූරු ස්ථානයේ දී ය.

මා එහි ළඟාවන විට ඈ ස්ථානයට ඇතුළුවන ගේට්ටුව අසල සිටියාය. තද නිල්  පැහැයෙන් යුත් ඩෙනිමකින් හා මැරුන් පැහැති උණුසුම් ජැකට් එකකින් සැරසී සිටි ඈ දුර තියාම සිය දිගු ලොකු ඇස් වලින් බලමින් මට අත වැනුවාය.

"චාරු ඔයා. මේක ඇත්තක් ද? මට පුදුමයි චාරු." කී  මම ඈ වැළඳ බදා ගතිමි. ඇයද මොහොතකට මගේ උණුසුමට තුරුළු වූවාය.

"ඉතින් සුජාන්?" ඇගේ පිළිතුරත් සමග ඈ මගේ දෙනෙත් තුළට කිඳා බැස්සාය.

"කියන්න තරම් ලස්සනක් මේකිගෙ නෑ” මගේ සිත කීවේය.

ඒත් ඒ දෙනෙත් මා වසඟ කළේ මටත් හොරෙනි. ඇයත් සිතුවම් වලට ආශා කළ බව දැනගෙන තිබූයෙන් ගෙටි සෙන්ටර්හි සිතුවම් ඇති කොටසේ අත්වැල් පටලාගෙන ඒවා නරඹමින්ද, උද්‍යානයේ වසන්තයට එබිකම් පානා තුරුලතා අතරද අප දෙදෙනා හෝරාවක් දෙකක් දොඩමළුව ගෙවූ ඒ අතිශය උන්මාදනීය කාලය නිමා වූයේ නිමේෂයක් පරිද්දෙනි. සුන්දර සිහින මැද තවත් හමුවීම් දෙකක් තුනක් වූ අතර අපි අපේ ආදරය ප්‍රකාශ කර ගතිමු. එහි කිසිඳු පැත්තකින් සැකයක් හෝ රැවටිල්ලක් නොවීය. අයි ලව් යූ කියා සිය දහස් වරක් කියන්නට ඇත. කෙමෙන් කෙමෙන් අප දෙදෙනාට දෙදෙනා නොදැක සිටීම අසීරු වන තත්ත්වයක් දක්වා ඒ ප්‍රේම පුරාණය ඇදී ගියේය. ඇගේ අධ්‍යාපන කටයුතු හේතුවෙන් ඈ සිටියේ ඉතාමත් අවිවේකී කාලයක් ගත කරමින් බැවින් අපට හමු වීමට ලැබුණු කාලය ඇත්තෙන්ම සීමිත විය. එසේ වුවත් ඇයටත් මටත් විවේක ලැබෙන කිසිඳු අවස්ථාවක් මග නොහැර, සුන්දර උයන් වතු, කෞතුකාගාර හා අවන්හල් වලදී අපි වරින් වර හමු වීමු. එළිමහන් හමුවීම් වලට පසුව අපි  ප්‍රථම වරට දිවාකාලය ගත කිරීමට  ලොස් ඇන්ජලිස් හි රිට්ස් කාල්ටන් තරු පහේ හෝටලය තෝරා ගත්තෙමු. එහෙත් කිසිඳු එකඟ තාවයක් ගැන කලින් කතා නොවූවත් එහිදී සාමන්‍ය සිප වැළඳ ගැනීමකින් ඔබ්බට නොගියෙමු. මගේ ඉඳුරන් ඒ දේ ඉල්ලීම සාමාන්‍ය වුවත් චාරුකා හමුවේ ඉබේම මට ඇතිවූ සංවරය ඒ මොහොතේ එසේ කිරීමට ඇගෙන් ඉල්ලීමෙන් මා වළක්වා ලූයේය.

අපි දෙන්නා අපේ තොරතුරු කතා කර ගත්තෙමු. මගේ පෙර සම්බන්ධතා ගැන මම ඇයට කෙටියෙන් නමුත් සත්‍ය වසන් නොකර පවසා සිටියෙමි. ඈ ඉවසූ කන් ඇතිව සාවධානව ඒ සියල්ල අසා සිටියාය.

මට අතීතයෙන් කමක් නැහැ සුජාන්. මම මේ මොහොත හා ඉස්සරහ ගැන හිතන කෙනෙක් ඇගේ වචන මා ඇයට තව දුරටත් සමීප කිරීමට හේතු විය.

දිවා ආහාරයෙන් පසු සැහැල්ලුවෙන්  හා සුරතලයෙන්  මගේ පපුවේ රෝම අතර අතැඟිලි යවමින් මගේ තුරුලේ සිටි චාරුකාට වැඩිදුර නොසිතා අපට එකට ජීවත්වෙන්න පුළුවන් නේද චාරු?” යයි මම මගේ සිත තුළ වාන් දමමින් නැග එන අදහස පැනයක් ලෙසින් ඉදිරිපත් කළෙමි.  ඒ යෝජනාව ගෙන ඒමට ඉක්මන් වීම ගැන එක්වරම  සිතට ඇති වූයේ චකිතයකි. පළමු හමුවීමෙන්ම තීරණයන්ට එළඹීම මෙවැනි රටවලට නම් අමුත්තක් නොවුණි. ඒත් ඈ මේ රටට පැමිණ වැඩි කලක් ගතවී නැත. මේ රටේ සාමාන්‍ය ජීවිතය ගැන ඇගේ අවබෝධය එතරම් ලොකු පරාසයක විහිදී තිබෙන්නට ඉඩකඩක් නැතිවාට සැක නැත. මෙහි තරුණ ජීවිත ගතවන ආකාරය ගැන මට හොඳින්ම අත්දැකීම් ඇත. පුදුමය නම් මගේ පැනය හමුවේ අමුත්තක් නොදැක්වූ ඈ එවැනි ජීවිතයකට අකමැත්තක් ඉදිරිපත් නොකළාය. ඒ වෙනුවට ඇගේ දෙනෙත් තුළ වූයේ අනුරාගය මුසු ආදරණීය බැල්මකි.

“Why not Sujan? හැබැයි සුජාන් ඔයාට මගේ එපාර්ට්මන්ට් එකට එන්න කියලා කියන්න බෑ. මොකද අපි තුන්දෙනෙක් එකට ඉන්නවනේ. චාරුකා කීවාය.

මං දැනට ඉන්න තැනත් හරි මදි කෙල්ලේ. මං තැනක් බලනවා මේ දවස් වල. ඒක ඉක්මනින් ලැබෙයි.

හොරා මටත් නොකියම එපාර්ට්මන්ට් ගන්න ප්ලෑන් කළා නේද?”  ඈ මා චුදිතයෙකු වශයෙන් සළකා කීවත් ඇගේ ස්වරයේ වූයේ මා එසේ කිරීම ගැන සතුටක ඡායාවකි.

නෑ චාරු ...එහෙම හිතලා නෙවේ. මට කොහොමත් තැන වෙනස් කරන්න හිතිලා ගොඩක් කල්  මම ඇත්තම කතාව ඈ හමුවේ තැබුවෙමි.

අපි දෙන්නම එකතුවෙලා ඒක ගනිමු. කොහොමත් හැමදාම එහෙම ඉන්න නෙවේනේ නේද සුජාන්?”  ඈ තුළ සිටි සාමන්‍ය ලාංකික ගැහැනු ළමයා අවදි විය.

නෑ නෑ අපි මැරී කළහම ගෙයක් අරගමු. එපාට්මන්ට් එකට ගෙවන එක මම කරන්නම්. ඔයා තාම ඉගෙන ගන්න ළමයෙක් නේ. අපේ සම්බන්දෙ ඔයාගේ පේරන්ට්ස්ලා  දන්නවද?”

මං ඔයා ගැන කිව්වා. ලංකාවේ කෙනෙක් හමු වුණාම කොහොමත් කියනවනේ. ඒත් මේ සම්බන්දෙ ගැන කිව්වේ නැහැ. ඒකට තව කල් ඕන සුජාන්. ඔයත් තාම අම්මලා තාත්තලට කිව්වේ නැහැනේ?”

මට ඕනම මොහොතක කියන්න පුළුවන්. නොකියම තීරණ ගන්නත් පුළුවන්. ඒ ගොල්ලෝ මගේ පුද්ගලික දේ ගැන අහන්නේ නැති තරම් චාරු.”

ඒ වුණත් අපි මේ වගේ දේවල් දෙමව්පියන්ට කියන එක අපේ යුතුකම තමයි සුජාන්. මටත් ලොකුවට නීති දාලා නැහැ. එකනේ තනියම මම මෙහෙ එව්වේ.”

හොඳයි එහෙම කිව්වා කියමු. ඔයාගෙ ගෙදර අය ලිවින්ග් ටුගෙදර් වලට කැමති වේවිද?”

අපෝ එයාල නම් බඳින්න කලින් එහෙම දේකට කැමති වෙන එකක් නෑ. මං ඒ ගැන නම් තාත්තට කියන්න යන්නේ නෑ. එයාල මාව බන්දලා එවනවා කෙනෙක් හිටියා නම්. මට එහෙම කවුරුවත් හිටියේ නෑ සුජාන් ඇගේ ස්වාධීන තීරණය ගැන මට ඇතිවූයේ සතුටකි. ඈ පවුලේ එකම ගැහැනු දරුවා බවත් ඇයට වැඩිමල් එකම සහෝදරයා දැනට එංගලන්තයේ රෝහලක වෛද්‍යවරයෙකු ලෙස සේවය කරන බවත් පවුලේ තොරතුරු වශයෙන් දැන ගතිමි. ඇගේ පියා කලක් විදුහල් පතිවරයෙකු ලෙස සේවය කර දැනට විශ්‍රාම සුවයෙන් පසුවන බවත්  මව ගුරුවරියක වශයෙන් තවමත් සේවය කරන බවත්   තව දුරටත් ඈ මට පැවසුවාය. ලංකාවේ ඇගේ දෙමාපියන්ගේ නිවස පිහිටා තිබුණේ මහරගම ආසන්න ගමක බවත් ඇගෙන් දැන ගතිමි. මගේ පවුලේ තොරතුරු ද මම නොවලහා ඇයට කීවෙමි. ලිවින්ග් ටුගෙදර් සම්බන්ධව අප තීරණයකට ඉක්මනින් පැමිණි නමුත් එය ක්‍රියාත්මක කිරීමට කල්යල් බලන්නට සිදු විය. එහෙත් සුදුසු එපාර්ට්මන්ට් එකක් ලැබෙන තුරු වෙන්ව සිටීම අප දෙදෙනාට තව දුරටත් ඉවසුම් නොදෙන්නක් බවට පත්වීය.

  ©malinieganewatta2024

Photo from Pexel

Thursday, February 29, 2024

සුදු රෝස White roses - 1

 





සුදු රෝස

පළවෙනි කොටස  

 


ම තිරයේ ඒ වනවිටත් ඇති ඡායාරූපය දෙස  නැවත වතාවක් දෙනෙත් යොමු කළෙමි.  ඒ මුහුණ පැහැපත්ය. ඒත්  එතරම් රූපසම්පන්න බවක් පෙන්නුම් කළේ නැත. මේකප් දැමූ බවක් පෙනෙන්නට තිබුණේ ද නැත. මදක් මතුවී පෙනෙන කම්මුලේ අස්ථීන් හා දික්වූ සිහින් නැහැයත් එතරම් සිත් ඇද ගන්නා සුළු බවක් ඒ මුහුණට එක් නොකළේය. එහෙත් මුතුවන් දසන් යන්තමින් පෙනෙන සේ මතුවී ඇති සිනාව කිසියම් ආකර්ශනීය බවක් මුහුණට එක්කර තිබුණි. ඒ සමගම තරමක් ඝනව සකස් කළ ඇහිබැමට යටින් වූ මදක් ලොකු දීප්තිමත් දිගුඇස් මගේ අවධානයට යොමු වූයේ නිතැතිනි. ඒ රූපයට යමෙකු ආසක්ත වන්නේ නම් ඒ එහි ඇස්වල පෙනෙන බැල්ම නිසාම විය යුතුය. මටත් ඒ ඇල්ම ඇතිකළේ ඒ අසිරිමත් ඇස්යයි මම සිතමි. හිතේ ඇතිවූ හැඟීම විස්තර කිරීමට අපහසු තරම් විය.

මොකක්ද මන්දා අමුතු බැල්මක් මේ ඇස්වල තියෙනවා.මම මටම කියා ගතිමි.

හායි! හව් ආ යූ? ඇක්චුවලි අයි ෆීල් ලයික් ටෝකින් ටු යූ, නොට් ජස්ට් ලීවින් අ මැසේජ්  .

මම මැසෙන්ජරයට ගොස් වොයිස් ටයිප් කළෙමි.

උත්තර ලැබුණේ නැත. ටික වෙලාවකින් බැලූ විට කොළ එළිය තිත නිවී ගොස් තිබුණි.

නැවත වරක් ඒ ගිනුමේ ප්‍රොෆයිල් පින්තූරය දෙස නෙත් හෙලූ මම සියලුම ඇප් වසා දමා හඬද නිහඬ කොට දුරකථනය නිවා දමා පැති මේසය මත තබා ඇඳේ අනික් පසට හැරී නින්දට වැටුණෙමි. පසුදින සුපුරුදු පරිදි දුරකථනය අතට ගෙන තිරයේ තිබූ නෝටිෆිකේෂන් බැලූ මට දක්නට ලැබුණේ ඊයේ තැබූ පණිවිඩයට පිළිතුරකි.

“I saw your message. I'm in California too. I came here one year ago for my PhD at The University of California.”

ඒ කියන්නේ එයා මගේ ප්‍රොෆයිල් එක බලලා. ඒකනේ මං කැලිෆෝනියා බව දන්නේ? මේ ළඟ නේ ඉන්නේ.මම මටම  කියා ගත්තේ මහත් ප්‍රමෝදයක් සිත තුළ පොර බදද්දී ය. ඒ සතුටට හේතුව කුමක් ද යන්නවත් මට නිනව්වක් නොවීය. දිනකට වරක් දෙකක් වත්පොතේ සැරිසැරීමක් කරනු විනා මා  කවදත් එයට ඇබ්බහි වීමක් වුයේ නැත. එහි පොස්ටුවක් දැම්මේ මාසයකට දෙකකට වරක් පමණි. මට මේ මුහුණ හමු වූයේ ඊයේ එසේ සැරිසරණ අතරය. ඇඩ් ෆ්‍රෙන්ඩ් ලෙස මතුවූ රූපයේ යටින් චාරුකා වල්පිට ලෙස ඉංග්‍රීසි බසින් නම සඳහන් වී තිබුණි. ඒ මුහුණේ තිබූ මට වචනයෙන් විස්තර කරන්නට බැරි යම්කිසි ළගන්නා සුළු බවක් විසින් මම එහි අයිතිකාරියගේ ගිණුමට යොමු කරනු ලැබීමි. එයින් මට දැනගැනීමට හැකි වූයේ ඈ ඇමරිකාවේ ජීවත් වන බව පමණකි. ඒ හැර ඈ ලංකවේ පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයේ ඉගෙන ගත් බව සඳහන් වී තිබුණි. වෙනත් පුද්ගලික දෑ එහි නොවීය.

ගැහැනු ළමයින්ගේ මුහුණු, ඔවුන්ගේ පණිවිඩ පමණක් නොව ඔවුන්ගේ ඇසුරද මට අමුතුවෙන් සිතිය යුතු  අලුත් අත්දැකීමක්  නොවිය. මගේ සැහැල්ලු සරල ජීවිතය මද සුළං මැද  පාවෙමින් තිබුණු පිහාටුවක්  බව කිව යුතුය. ඒ පිහාටුව ගසා ගෙන යන තරමේ සුළං රැල්ලක් ඒ වනතෙක් හමාවිත් තිබුණේ නැත. මා ඇමරිකාවට ආවේ ග්‍රීන් කාඩ් ලොතරැයිය ඇදීම නිසාය. එවිට මට වයස අවුරුදු විසි හතරකි. ඉංජිනේරු උපාධියේ අවසන් ප්‍රතිඵලය බලාපොරොත්තුවෙන් සිටි මට එය ලොතරැයියෙනුත් ලොතරැයියක් වීම දෛවයේ සරදමක් ද වාසනාවක් ද යන්න  මම අද සිතමින් සිටිමි. මා මෙබිමට පා තබා ඒ වනවිට වසර අටක් ගෙවී ගොස් තිබුණි.

ආගන්තුක පරිසරයක මුලදී දැනෙන සාමන්‍ය කාන්සාමය  තත්වය සමනය වත්ම හිතුවාටත් වඩා කලින් මම විප්‍රවාසයේ තහවුරු විමි. සැබෑ ඇමරිකානුවෙකු වීමට සංක්‍රමණිකයෙකුට කිසිදාක නොහැකි වන්නේය. වයසින් අවුරුදු අටක නවයකට අඩු කුඩා කළ මෙහි සංක්‍රමණය නොවුව හොත් අපගේ ඉංග්‍රීසි උච්චාරණය  කිසිදා නිවැරදි වන්නේ නැත. නිවැරදි ලෙස යනු නිරපේක්ෂ සත්‍ය ලෙස ගතයුතු නිවැරදි බවක් නොවේ. අපට නුපුරුදු ඇමරිකානු උච්චාරණයයි. මටද එය එසේම වුවත් අනිකුත් බොහෝ දේ වලින් ඒ වනවිට මගේ ජීවිතය ඇමරිකානු බවට හැරී තිබුණේය. අසන ගීතද, නරඹන සිනමාවද, කියවන පොත්පතද, සැරිසරණ තැන්ද, අඳින පළඳින විලාසිතාවන් ද මේ රටට ගැළපෙන පරිදි ක්‍රමයෙන් සකස් විය. එහෙත් සිතන සිතුවිලිවල ඒ වනවිටත් නැංගුරම් ලාගෙන  සිටි ලාංකිකයා නැත්නම් සිංහලයා උඩට මතුවන්නේ ඉබේටම වීම මට නවතා ලිය නොහැකි ජන්ම දායාදයක් විය. ආගමික වශයෙන් මට කවදත් ලොකු බැඳීමක්, බලපෑමක් නොවූයේ මගේ දෙමව්පියන්ද ඒ තරම් ඒවාට ඇලුණු ගැලුණු පුද්ගලයන් නොවූ නිසා විය යුතුය. කොහොමටත් තාත්තා දැඩි භෞතිකවාදියෙකු වූයෙන් ගෙදර හා සමාජීය වශයෙන් වූ ආගමික කටයුතු වලදී මුල් තැන ගත්තේ අම්මාය. 

මගේ ජීවිතය එකල තරමක් අවිවේකි වූයේ මා විසින් දිගටම කරගෙන ගිය උසස් පෙළ අමතර ගණිත පන්තිය නිසාය. මට අවශ්‍ය වූයේ මගේ ඉගෙනීමේ වියදම් ඇතුළු යැපීමේ බර  දෙමාපියන් මත නොතැබීමයි. ඒ වගේම මගේ ඉගැන්වීමේ හැකියාවට සිසුහු ආකර්ෂණය වීම මගේ ඊගෝව උස් ස්ථානයක රැඳවීය. මගේ උපයා ගැනීම් වලින් සරසවි ජීවිතයේදීම මම මෝටර් රථයක් ද මිළදී ගැනීමට සමත් වූයෙමි. දෙමාපියන්ට මගෙන් වියපැහැදම් අවශ්‍ය නොවුණත් සහෝදරියන්ගේ අවශ්‍යතා සඳහා මම ඉදිරිපත් වුයෙමි. අපේ පවුලේ සහෝදර බැඳීම් ඔවුන් විවාහ වූ පසුව පවා ඈත් වූයේ නැත්තේ ඔවුන් හා සම්බන්ධ වූ අනික් පාර්ශවයන් ද හොඳ මිනිසුන් වූ බැවිනි.

ඉගෙනීමට ද මගේ  හැකියාව අනිකුත් අය මවිත කරවන තරම් වීම විටක මට කරදරයක් පවා විය. ඒ හැකියාව අපේ පවුලට  සහජයෙන් උරුම වුවක් විය යුතුය. මට විභාග සඳහා ලොකු මහන්සියක් ගැනීමට අවශ්‍ය නොවීය. දැනට පරිපාලනයේ ඉහළ තනතුරක් දරන අයියාද සිය කැමැත්තෙන් ගුරුකම තෝරා ගත් ලොකු අක්කාද වෛද්‍යවරියක වන පොඩි අක්කාද එක ලෙස ඉගෙනීමේ දක්ෂන් වූහ. මා මොරටුව විශ්ව විද්‍යාලයේ ගතකළ වසර හතරක සරසවි ජීවිතයේ දී  ගැහැනු ළමයින් දෙතුන් දෙනෙකුම ඇසුරු කළ නමුත් ඒ කිසිම සබඳතාවක් දුර දිග පැවතියේ නැත. ඒ නිසා මට වෙනත් කිසිම බාධාවක් නැතිව තනිකඩයෙකු ලෙසම ඇමරිකාවට ගොඩ බැසීමට හැකි වීමත් ඒ සමගම උසස් උපාධියක් සඳහා ඉගෙන ගැනීමට අවස්ථාව පාදා ගැනීමට ඉඩහසර ලැබීමත් මා ලද ජයග්‍රහණයන් විය.

පුදුමයට මෙන් මා වටා සියල්ල සකස් වන්නේ මගේ සැහැල්ලු ජීවිතයට අවකාශය ඉබේම සකස්වන ආකාරයෙනි. එය මා උපන්දා සිටම සිදුවූවක් බව වරෙක අම්මා කි බව මතකය.

හිච්චි පුතා බඩට ආවත් හරි දරුවා හම්බ වෙද්දීවත් මට කිසිම අමාරුවක් වුණේ නැහැ.

 මා දිනෙන් දින උස්මහත් වෙද්දීත් දෙමව්පින්ට අමතර දුකක් කරදරයක් විඳින්නට වූයේ නැති බව ඔවුහු පවසා සිටින්නේ මහත් සතුටෙනි. අක්කලා හා අයියා කුඩා කළ නිතර රෝගී වී ඒ සඳහා දෙමාපියන්ට කරදර විඳින්නට සිදු වී තිබේ. ඒ වනවිට ලංකාවේ සිටින දෙමාපියන් බැලීමට වසරකට දෙකකට  වරක් යාම හැර මව්බිම සම්බන්ධ වෙන වගකීමක් මට තිබුණේ නැත. මගේ දෙමව්පියන්ට සැළකිය යුතු තරම් වත්කමක් තිබුණු හෙයින්ද ඔවුන්ට ඒ වනවිටත් මනා සෞඛ්‍යසම්පන්න ජීවිතයක් හිමි වූයෙන් ද එමෙන්ම මගේ  සහෝදරියන් දෙදෙනා හා එකම සහෝදරයා දෙමාපියන්ට කිසිම අඩුපාඩුවක් නොවන අයුරින් ඔවුන් රැකබලා ගත් හෙයින්ද දෙමාපියන් ගැන වුව බරපතල වගකීම් මට නොවීය.  මගේ උපාධි ප්‍රදානෝත්සවයට සහභාගී වීමට  ඔවුන් දෙදෙනා ඇමරිකාවට පැමිණි අතර ඒ වතාවේ පුතා ඉන්නා දේශයේ වටපිටාව  හැකිතාක් නැරඹීමට අවස්ථාව උදා කර දෙන්නට මම උත්සුක වීමි. ඔවුන් බලාපොරොත්තු වන්නට ඇත්තේ සිය මිතුරු හා නෑදෑ සංගම් අතර අනිකුන්ට නොදෙවැනිව  ඇමරිකාව මෙසේ යයි කියන්නට හැකිවීම පමණක් බව මම දන්නෙමි. ඒ හැර විප්‍රවාසී ජීවිතයකට ඔවුන්ගේ කිසිඳු මනාපයක් තිබුණේ නැත.

කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ මා ගතකළ කාලයද ඉතාම ප්‍රසන්න එකක් විය. මා ක්‍රීඩාවට ද සංගීතයටද එකසේ ඇලුම් කළ හෙයින් හා ඒ සම්බන්ධ අවස්ථා වලට නිරන්තරයෙන් සහභාගී වූ බැවින් විශ්ව විද්‍යාලයේදී මට නිතැතින්ම කැපී පෙනෙන තැනක් හිමි වූයේ මා නොසිතූ පරිද්දෙනි. විවිධ ජාතීන්ට අයත් මිශ්‍ර ජනගහනයක් ඇති කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තයේ මා ඇසුරට පත් මිතුරෝ  බොහෝ දෙනෙකු  වූහ. මෝටර් රථයද විකුණා දමා මා එනවිට යම් ප්‍රමාණයක මුදලක් ගෙනැවිත් තිබූ අතර විශ්ව විද්‍යාලයේදී ඉගැන්වීමෙන් ලැබෙන ආදායම තනි පුද්ගලයෙකු වශයෙන් මට ප්‍රමාණවත් විය. එපාර්මන්ට් එකකට කුලී ගෙවීමටත් එදිනෙදා ආහරය සඳහාත් වාහනයට ගෙවීමටත්  ඒ හොඳටම ප්‍රමාණවත් විය. ඉගෙනීමෙන් පසු කැලිෆෝනියා ප්‍රාන්තය මූස්ථානය කරගත් ලෝකයේ කීර්තිමත්ම සමාගමක මගේ ක්ෂේත්‍රයට අදාළ රැකියාවකට යාමට හැකිවීම සංක්‍රමණිකයෙකු ලෙස මා ලද තවත් ජයග්‍රහණයකි. පුරවැසි බව ලැබුණු පසු රාජ්‍ය අංශයට යාමට ඉඩහසර විවරවන නමුත් මා කරමින් සිටින රැකියාවටත් ස්ථානයටත් ඇලුම් කිරීම නිසා එහිම රැඳී සිටියෙමි.

වරින් වර විවිධ ජාතීන්ට අයත් ගැහැනු ළමයින් සමග සබඳකම් පැවැත්වූ මම මාගේ ඇතුලාන්තය විසින් ඉල්ලන කිසියම් දෙයක් මෙතෙක් නොලැබුණේය යන චිත්තාවේගයකින් පසු වීමි. ඒ කුමක්ද යන්න මට පවා පැහැදිලි නොවීය. ලංකාවේ මෙන් නොව ගැහැනු ළමයින් සමග කතාබහෙන් ආරම්භ වන සම්බන්දතා රැයක් ගත කිරීම සඳහා දුරදිග යාම මෙහි සාමන්‍ය දෙයකි. එවැනි අවස්ථා ගණනාවක් මට අත්විඳින්නට ලැබුණේ කුමන හෝ හේතුවක් නිසා ගැහැනු ළමයින් මට ආකර්ෂණය වීම හේතු කොටගෙනය. සමහර විට මගේ සමේ වර්ණය, උස හා කතාබහේ විලාසය එයට හේතු වන්නට ඇත. එහෙත් ඒ කිසිම ඇසුරක් විවාහ සංස්ථාව දක්වා තබා දිගුකාලීන එක්ව ජීවත්වීම් දක්වා වත් ගෙන යාමට ඔවුන්ට වත් මටවත් වුවමනාවක් වූයේ නැත. ආදරය යනු කුමක්ද යන්න ගැන මම සිතමින් සිටියෙමි. සැබවින්ම ඒ වනතෙක් මට සැබෑ ආදරයක් හමු නොවන්නට ඇත. සිනමාවේ, වේදිකාවේ හා පොත පතවල උතුරා යන ආදරය නිරන්තරයෙන් දැක්කෙමි. එහෙත් සැබෑ ජිවිතයට එවැන්නක් එබිකම් කළේ නැත. අපේ ශ්‍රී ලාංකික කමේ අංගයක් ලෙස පවතින පවුලක් ඇතිකරගෙන ජීවත් විය යුතුය යන්න පිටුදකින්නට නොහැකි ©සිතුවිල්ලක්  මට ද ජානගතවම ලැබී තිබුණේය.

මගේ අම්මා හා තාත්තා ආදරයෙන් බැඳී සිට විවාහ වුවෝ වෙති. ඔවුන් අතර බහින් බස්විමකට වඩා දුර දිග ගිය ආරවුල් මා දැක නැත.  අක්කලා දෙන්නා තම සහකරුවන් සොයා ගත්තේ ද ආදරය කිරීමෙන් පසුවය. අයියා  පවුලට සම්බන්ධ තැනකින් ආ යෝජනාවක් අනුව තම සහකාරිය සොයා ගත්තේය. මට පෙනී ගිය පරිදි ඒ වනවිට ඔවුහු යහපත් පවුල් ජීවිත පවත්වාගෙන ගියෝය. මා විවාහ විය යුතුද? එසේ නම් මා විසින් තෝරා ගත යුත්තේ කවරාකාර යුවතියක්ද? අම්මා හා ලොකු අක්කා නිතරම ඒ ගැන මතක් කරමින් සිටිති. එහෙත් මට එතෙක් මගේ ජීවන සහකාරිය හමුවී තිබුණේ නැත. මෙවන් වාතාවරණයක් තිබියදී වත් පොතේ අහම්බෙන් මතුවූ ඒ රුව මගේ සිත කැළඹීමට පත් කර තිබුණි.

©malinieganewatta

Thursday, February 8, 2024

සතුට

 සතුට



පි අතීතයේ සතුටින් හිටිය ද?
අපි දැන් සතුටින් නෙමේද ඉන්නේ?
අපි ඉදිරියේදී සතුටින් ඉඳීවි ද?
මං හුඟක් බලල තියෙනව කවියක් හරි කතාවක් හරි අතීතයේ අප විඳි දෙයක් මතක් වෙන්න ලියුවොත් ඒක හුඟක් ජනප්රිය වෙනවා. ඒක අතීතයේ අප විඳි සතුටු දෙයක්, මධ්යස්ථ දෙයක් හෝ දුක්බර දෙයක් වෙන්න පුළුවන්. අපි අතීතයට යන්න ආසයි. ඒ කියන්නේ අපි අතීතයේ හැම තිස්සෙම තෘප්තිමත්ව සතුටින් හිටියා කියන එකම නෙවේ.
විදුලි බලය නැතිව ලාම්පු පත්තු කරගෙන රාත්රී කාලය ගත කළේ. ගෑස් නැතුව දර ලිප් දල්වාගෙන දැළි වලං හෝදගෙන ඉවුම් පිහුම් කළේ. පයින් හරි බයිසිකලයකින් හරි බස්වල තද බද වෙලා ගමන් ගියේ. මෝටර් රථයක් තිබුණෙ එහෙමත් කෙනෙකුට විතරයි. හුඟක් ගෙවල් පොල් අතු සෙවිලි කරල තිබුණෙ. ඒ පොල් අතු මාස ගණනක් ඇතුළත දිරාපත් වෙනවා. ආයෙ අළුත් ඒවා සෙවිලි කරන්න ඕන. ඒත් ජීවිත ගෙවුණ. වෙන විකල්පයක් නෑ නෙ. ඔය වගෙ උදාහරණ ඕන තරම් දෙන්න පුළුවන්.
ඒත් අපි ඒ අතීතය සුන්දර දෙයක් විදියට මතක් කරනවා. මේ හැඟීම් nostalgic feelings කියල ඉංග්රීසියෙන් හඳුන්වනවා. මේ වචනය මධුර ඩික්ෂනරියේ තිබුණෙ කාංසාව කියල. අපි අධ්යාපන මනෝ විද්යාවේ කාංසාව කිව්වේ Anxiety කියන තත්ත්වයට. අනිකුත් ඩික්ෂනරිවල nostalgic කියන එකට තනි වචනයක් දී නෑ. මේ nostalgic feelings වගේම ගෙදරින් බැහැරව ඉන්න කොට ඇතිවන homesickness තත්ත්වය අතීතයේ මානසික ආබාධ කියල හිතල තියෙන්නෙ. නමුත් එය එසේ නොවන බවයි අද පැහැදිලි කරන්නේ. ඒ විදියට බැලුවම අතීතය මතක් කරල අපි සතුටු වෙනවා.
මෙවැනි හැඟීම් ඇතිවෙන්නේ දැන් අපි ඉන්න තත්වයෙන් තෘප්තිමත් නොවන නිසා කියලා විස්තර වෙනවා. ඒ කියන්නේ මනුෂ්යයා හැම විටම ඉන්න තත්ත්වයට වඩා යමක් බලාපොරොත්තු වෙනවා. ඒක නරක දෙයක් නෙවෙයි. අළුත් නිර්මාණ හැම එකක්ම බිහිවෙන්නේ ඒ හැඟීම නිසා නෙ. නැත්නම් මේ තියෙන දේ ඇති කියලා නවතින්න තිබුණ නෙ. එහෙම බැලුවත් මේ වගෙ හැඟීම් ඇතිවීම හොඳයි.
මං වෙනත් වැඩක නොයෙදෙන වෙලාවට මගේ හිතට එන අතීත අත්දැකීම් ලියනවා. සමහර ලිවීම් FB එකේ දානවා. ඒක මගේ සතුට. මං ලියල තියෙන දේ කියවල කෙනෙක් ලයික් එකක් දානව. තව කෙනෙක් ඉමොජියක් දානව. තව කෙනෙක් වචනයෙන් ඒක ගැන කොමෙන්ටුවක් ලියනව. ඒවත් මං සතුටට පත් කරනවා. කවුරුවත් කියෙව්වෙ නැතත් මං ලියනවා. එහෙම මං විතරක් කියවපු මා විසින් අකුරු කළ හුඟක් ඒව තීයෙනවා. හමහර විට මා විසින්ම ඒවා විසි කරල දානවා.
කෙනෙකුට ලියන්න ඒ අත්දැකීම් ප්රාථමික ඒ කියන්නේ තමන්ම මුහුණ දුන් ඒවා වෙන්න ඕන නෑ. ඒත් කියවන අය හුඟක් වෙලාවට හිතනව ඒවා ලේඛකයගෙම අත්දැකීම් කියලා. කොහොම ලැබුණු අත්දැකීම් වුවත් ඒවා පොදු බවට පත්වූ තරමට හදවත් තූළට යනවා වැඩියි.
අපි අදත් හෙටත් සතුටින් ඉඳිමු නේද මිතුරනි!
ජීවිතය හුඟක් දිග නෑ වගේම ආයෙ ලැබෙන්නෙත් නැහැනෙ.

Thank you Szilvia Basso for the image on Unsplash

Friday, February 2, 2024

ඉරිඟු ගැන අලුත් කතාවක්

ඉරිඟු ගැන අලුත් කතාවක් 
රසික හරිශ්චන්ද්‍ර සුරියාරච්චි විසින් සංස්කරණය කරනු ලබන 
ඕස්ට්‍රේලියාවේ නිව් සවුත් වේල්ස් ප්‍රාන්තයේ සිට පලකරනු ලබන සිසිල ඔන්ලයින් සඟරාවේ 2024 පෙබරවාරි කලාපයේ මේ ලිපිය පලවිය.

 

ද අපි ආහාරයට ගන්නා බෝග වර්ග ඈත අතීතයේත් මේ විදියටම තිබුණා කියලා ඔබ හිතනවද? ඒත් ඒවා එහෙම තිබුණේ නැහැ. වනමය වශයෙන් තිබුණු විවිධ ශාක ක්‍රමයෙන් මිනිසා විසින් ගෘහස්තකරණය කිරීමෙන් තමයි ඒවා ලැබුණේ. කෘෂිකර්මය වැඩි දියුණු වීමත් එක්ක මේවායේ ස්වභාවික බෝවීම පාලනය කරලා දෙමුහුම් ආදිය ඇති කර ගත්තා. ඒ විතරක් නෙවේ අද වෙනස් ජීවීන්ගේ ජාන ඇතුළු කරලා ශාක හා සත්ව ගෙනෝමය වෙනස් කරන තැනටත් ඇවිත් තියනවා. අද කතාව ඉරිඟු ගැන.

ඉරිඟු කියන්නේ ලෝකේ වැඩියෙන්ම වවන බෝග වර්ග වලින් එකක්. අවුරුදු දහස් ගණනක් තිස්සෙම එය සත්ව ආහාරයක් වගේම මිනිස් පරිභෝජනටත් යොදාගෙන තියෙනවා. විශේෂයෙන් ඇමරිකානු දේශීය ජනතාව තමයි මෙය භාවිත කරලා තියෙන්නේ. දැනට ඉරිඟු අමෙරිකාවේ ප්‍රධාන ආහාර වලින් එකක් විතරක් නෙවේ එතනෝල් ඉන්ධනය හදන්නත්, පැණිරස කාරක හා තවත් නොයකුත් නිෂ්පාදන හදන්නත් පාවිච්චි කරනවා. ලෝකය පුරා වසරකට ඉරිඟු මෙට්‍රික් ටොන් බිලියන 1.2 ක අස්වැන්නක් නෙලා ගන්නවා.

ඉරිඟුවල වැදගත්කම මෙන්ම එහි සම්භවය පිලිබඳ ශතකයකට වැඩි කාලයක් වාද විවාද  ඇතිවී තිබුණා. ඉරිඟු ගෘහස්තකරණය වෙලා තියෙන්නේ දැනට අවුරුදු 10,00කට ඉස්සර.

2023 දෙසැම්බර් 1 දා සයන්ස් සඟරාවේ පළවන පර්යේෂණයක් මගින් පෙන්වා දෙනවා නූතන ඉරිඟු (Zea mays ) අවුරුදු 5000කට එපිට මෙක්සිකෝවේ නිර්මාණය වූ දෙමුහුමකින් පැවත එන බව. ඒ ශාකය මුලින් ගෘහස්තකරණය කරලා අවුරුදු දහස් ගණනකටත් පස්සේ සිදුවූ දෙයක්. පර්යේෂණ කණ්ඩායම කැලිෆෝර්නියා විශ්ව විද්‍යාලයේ පරිණාමය හා පරිසර විද්‍යාව දෙපාර්තමේන්තුවේ මහාචාර්ය රොස් ඉබාරා (Ross-Ibaara) ප්‍රමුඛ පිරිස.

පසුගිය දශක කීපය තුළ හිතුවේ Zea maize දැනට අවුරුදු 9000 - 10000කට පෙර දකුණු මෙක්සිකෝවේ පහත්බිම් වල ඇති වනමය තෘණ වර්ගයක් වන තෙයෝසින්ටේ (Teosinte)  වලින් ඇතිවුණා කියලයි.

මෑතදී අනාවරණය වූ දෙයක් තමයි නූතන ඉරිඟුවල ගෙනෝමයේ මෙක්සිකෝවේ මධ්‍යම උස්බිම්වල ඇති තවත් Teosinte තෘණ වර්ගයක DNA ද තිබෙන බව.

රෝස් ඉබාරා ඇතුළු පිරිසඇමරිකා එක්සත් ජනපදය,චීනය හා මෙක්සිකෝවේ ඉරිඟු නියැදි දහසකට වඩා පර්යේෂණ යට ලක් කර නූතන ඉරිඟුවල ඇති DNA වලින් 20% ක් අර උස්බිම්වල හැදෙන Teosinte වලට අයත් ඒවා බව තහවුරු කළා. ඒ අනුව කරන ලද නිගමය මෙහෙමයි.  ඉරිඟු අවුරුදු 10,000කට පෙර ගෘහස්තකරණය වුණත් එය එකල එතරම් ලෝකය පුරා ව්‍යාප්තවී නැහැ. එය ප්‍රචලිත වෙන්න පටන් ගත්තේ අවුරුදු 4000කට පෙර සිටයි. ඒ මේ දෙමුහුම සිදුවූ පසු විය හැකියි. මුල් එකට වඩා මෙය ප්‍රචලිත වීම ගැන පර්යේෂණ දියත් වෙමින් තියෙනවා.

දෙමුහුමක දෙමුහුම් දිරිය (Hybrid vigor) කියා දෙයක් තියෙන බව ප්‍රවේණි විද්‍යාවේ කියවෙනවා. නූතන ඉරිඟුවල මුල් එකට වඩා කරල්වල ප්‍රමාණය ලොකු වීම වෙන්න පුළුවන්. අස්වැන්න වැඩි වීම වෙන්න පුළුවන්. මල් පිපෙන කාලය වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. නිවර්ත කලාපීය වැනි විවිධ  දේශගුණික තත්ත්ව වලට ඔරොත්තු දීම වෙන්න පුළුවන්. මේවා දෙමුහුම් දිරියේ ප්‍රතිඵල වෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම මේ උස්බිම් Teosinte වලින් ලැබුණු ගෙනෝම කොටසේ හානිකර විකෘති අඩුබව ද පෙනීගොස් තිබෙනවා. 

 

Monday, January 29, 2024

Sautéed Mushrooms බිම්මල් තෙල් දාලා උයමු

 Sautéed Mushrooms බිම්මල් තෙල් දාලා උයමු


















බිම්මල් දකින්න වගේම කන්නත් අපි ආසයි. පරිසරයේ ලස්සන බිම්මල් තිබුණට ඒවා හිතු මනාපේ ආහාරයට ගන්න බෑ. මොකද විෂ සහිත ඒවා තියෙනවනේ. පාරම්පරික දැනුම අනුව තමයි අපි ඒ ඒ පරිසරවල ඇති බිම්මල් ආහාරයට ගන්නවද නැද්ද කියලා තීරණය කරන්නේ.
ඊට අමතරව අපට වෙළඳපොලෙන් බිම්මල් මිළදී ගන්න පුළුවන්. මහා පරිමාණ බිම්මල් වගාකරුවන් ඇරුණම සමහර අය සුළු ව්යාපාරයක් වශයෙනුත් බිම්මල් වවනවා. වගා කරන බිම්මල් වර්ග ගොඩක් තියෙනවා. Oyster, Pleurotus, Shitake, Button mushrooms එයින් කීපයක්.
ඇත්තටම මොනවද මේ බිම්මල් කියන්නේ? පුස් නැත්නම් දිලීර ජාතියක්. පුස් කිවුවම අප්රියයි නේද? ඇඳුම් හා කෑම පුස්කන එක එපාවෙන දෙයක් නේ. ඒත් දිලීර වලට මං නම් ආදරෙයි. ආදරය කරන කොට ටිකක් කරදර විඳින්නත් ඕන නේ.
දිලීර වෙනමම අපූරු ජීව කොට්ඨාශයක්. කවදාවත් තමන්ගේ ආහාර තමන්ට හදාගන්න බැරි අපි වගේම ශාක මත ආහාරය සඳහා යැපෙන විෂමපෝෂී ජීවී කොටසක්. හැබැයි අපි නැතුව වුණත් පරිසරය පවතිනවා වුණාට දිලීර නැතුව නම් පරිසරය පවතින්නේ නෑ. ඒ කියන්නේ අපට වඩා දිලීර වටිනා දෙයක්. මේ ලෝකයේ තියෙන ජීවී දේ මැරුණම පසට එකතුවුණාට පස්සේ දිරා යනවා ඔයාල දන්නවනේ. ඒ දිරීම වුණහම තමයි ජීව කොටස් වල තියෙන සංකීර්ණ දේවල් සරල බවට පත්වෙලා ආයේ ගස්වලට උරාගන්න පුළුවන් විදියට පෝර හැදෙන්නෙ. එහෙම නොවුණොත් ගස්වලට හැදෙන්න බෑ. මොකද පරිසරයෙ තියෙන්නේ සීමිත ද්රව්ය ප්රමාණයක්. මේ දිරීම කරන්නේ දිලීර හා බැක්ටීරියා වර්ග. ඔයාගෙ මිදුලෙ එකතුවුණු දිරාපත් කොළ රොඩු කාලයක් ගියාට පස්සේ නොපෙනී යන්නේ මෙන්න මේ දිරීම නිසා. අපි මැරිලා පසට එකතුවුණාට පස්සේ කාලයකදි එතන දෙයක් දකින්න ඉතුරු වෙන්නේ නෑ. අන්න එතකොට අලුත් අයට ඉන්න මහ පොළවේ ඉඩ ඉතුරු වෙනවා.
මං අද උයන්න ගත්තේ White button Mushrooms.
මෙන්න මේ දේවල් තමයි මට ඕන වුණෙ
1. Mushrooms ටිකක් (පැක් එකක් විතර)
2. Red bell pepper ලොකු එකකින් බාගයක්
3. ලුනු කොළ මිටක්
තේ හැඳි එක බැගින්
4. ලුණු
5. අමු තුනපහ
තේ හැඳි භාගය බැගින්
6. කහ කුඩු
7. ගම්මිරිස් කුඩු
8. මිරිස් කෑලි
9. සුදු ලුනු කුඩු
(සුදු ලූනු බික් දෙකක් තලලා ගන්නත් පුළුවන්)
10. කුරුඳු කුඩු තේ හැඳි කාලක්
11. ඔලිව් තෙල් මේස හැඳි 2
බිම්මල් අසුරණයෙන් අරන් සෝදලා හතරට කපන්න. ලූනු කොළ හා පෙපර් සෝදලා කුඩාවට කපා ගන්න. බඳුනක් ළිප තියලා මද ගින්නේ රත් කරන්න. ඒකට ඔලිව් තෙල් ටික දාන්න. රත් වුණහම බිම්මල් ටික ඒකට දාලා මිශ්ර කරලා බඳුන වහලා මිනිත්තු 3ක් sautae කරන්න.
ලූනු කොළ හා පෙපර් බිම්මල් වලට එකතු කරන්න. සේරම ස්පයිස් ද එකතු කරන්න. හොඳින් මිශ්ර කර වහලා තව මිනිත්තු 3ක් තියන්න. බඳුන අරින්න. ළිප නිවන්න.
දැන් sautéed බිම්මල් රෙඩී.

Thursday, January 25, 2024

කුරුඳු තේ Cinnamon tea

 කුරුඳු තේ Cinnamon tea



සීතලටත් හරියන්න උණු උණුවෙම කුරුඳු කෑල්ලක් දාලා ප්ලේන් ටී එකක් බොන්න හිතුවා. කවුද ආස නැත්තේ එහෙම බොන්න නේද?
Celon Cinnamon ලෝක ප්රසිද්ධ සන්නාමයක්. සිලෝන් හා ශ්රී ලංකාව එකක් බව බොහෝ පිට රැටියන් දන්නෙත් නෑ. අපේ කුරුඳු විශේෂය ඒක දේශීය ශාකයක්. ඒකෙ විද්යාත්මක නම Cinnamomum verum. අපි ඒ දවස් වල අපි ඉගෙන ගත්තේ Cinnamomum zeylanicum කියලා ඒකම තමයි. මේක true cinnamon කියලයි සාහිත්යයේ සඳහන් වෙන්නේ. මොකද කුරුඳු විශේෂ හුඟක් තියෙනවා. අනික් ඒවයෙනුත් පොතු ගන්නවා. නමුත් අපේ කුරුඳු ගහ පරද්දන්න බෑ ඒවට.
කුරුදු ගහේ ඇතුළු බාහික කොටස තමයි කුළුබඩු විදියට ගන්නේ.
කුරුඳු අනාදිමත් කාලයක ඉඳලා කුළුබඩුවක් විදියට පාවිච්චි වෙනවා. කුරුඳු පොතු විතරක් නෙවේ කොළ, මල්, මුල් හැම එකක්ම කෑම පිසීමේදී යොදා ගන්නවා. මං ෆ්රයිඩ් රයිස් හදද්දි බත උයන කොට අමු කුරුඳු කොළ දෙකක් විතර කෑලි වලට ඉරලා බතට දානවා. එතකොට බතෙන් විශේෂ සුවඳක් එනවා.
ඒ විතරක් නෙවේ කුරුඳු ශ්වසන මාර්ගයේ රෝග, ආහාර මාර්ගයේ රෝග හා ස්ත්රී රෝගවලට ඔසුවක් ලෙසත් යොදා ගන්නවා.
තේ එක නිවෙන්නට කලින් බොන්න ඕන. අදට ඇති මේ කුරුඳු කතාව.

Tuesday, January 23, 2024

පිහාටුවක් වගේ වෙන්න


 පිහාටුවක් වගේ වෙන්න



රිසරය සීතල වුණත් අද උදේ ඇවිදින්න ගියා.

දිනපතා පැය බාගයක් ඇවිදීම වෙෙද්ය නිර්දේශය නේ. කොහොමත් ඇවිද්දේ නැති දාට ඇඟට අසනීපයක් නෑ වගෙත් දැනෙනවා.ගෙදර අවට වටපිටාවේ පොකුණක් ළඟ හිටිය යෝධ කොකෙක් (Great Egret) අපේ සිත් ගත්තා. ඌ බලන්න ළං වෙද්දී ඌ පිහාටුවක් තැගි දීලා පියඹලා ඈතට ගියා.
පිහාටුව සුළඟේ පාවෙන්න ඔන්න මෙන්න තියෙද්දි අහුලා ගත්තා. පිහාටුව සැහැල්ලුයි. පිහාටුව විතරක් නෙවේ කුරුළු ඇඟත් සැහැල්ලුයි. ඇටකටු අවකාශ සහිතව හැදිලා තියෙන්නේ. මුත්රා එකතු කර ගැනීමක් නෑ. යූරික් අම්ල කැට විදියට නයිට්රජනීය බහිස්ස්රාවය කරනවා.
මේ සේරම වගේම කුරුළු ජීවිතෙත් සැහැල්ලුයි. පොඩි කාලේ අම්ම තාත්තා කියන විදියට කූඩුවේ ඉන්නවා. අම්ම තාත්තා කන්න බොන්න ළඟටම ගෙනත් දෙනවා. පිහාටු ඇදිලා ලොකු වුණහම දොරට වඩලා තනියම ජීවිතයට ඉඩ අරිනවා. ආයේ ඒ අම්මා තාත්තාට දරුවන්ගේ වග කීමක් හෝ දරුවන්ට අම්ම තාත්තා ගේ වගකීමක් හෝ නෑ. දරුවො කන්න බොන්න සොයාගෙන නිසි කල ආවම සහකරු සහකාරිය සොයාගෙන සංවාසය කරලා කූඩු හදලා ඊළඟ පරපුර හදනවා. පැටවු රැකබලා ගන්නවා. ඒකට තව කාගෙවත් උදවු ඕන නෑ. බිත්තර රකිනවා. පැටවුන්ට කෑම හා ආරක්ෂාව දෙනවා. නිසි කල අත අරිනවා. දෙන්න දෙමහල්ලෝ අතර ගැටුම් නෑ. ආයේ ඊළඟ වාරය එනකම් ඉන්නවා. ජීවිතේ ගෙවනවා. හදිසි අනතුරකින් නොවුණොත් ලෙඩකින් හරි වයස ඉකුත්වී හරි ජීවිතය අවසන් කරනවා.

Sunday, January 21, 2024

පිපිඤ්ඤා Cucumber

 පිපිඤ්ඤා Cucumber




ළවළු නෑ නෑ කියලා කියන නිසා මං ඇඳපු පිපිඤ්ඤා ගෙඩියක පින්තූරයක් ඔන්න දැම්මා. පිපිඤ්ඤාත් ඤෑ ද?
පිපිඤ්ඤා කන්න පුළුවන් නම් හොඳයි. මේක අයිති කුර්කුබිටේසි කුලයට. ඒ කියන්නේ වට්ටක්කා අයිති එක. මෙහි විද්යාත්මක නම Cumis sativum. පිපිඤ්ඤා කහපාට ලෙල්ල තමයි ඒ දවස් වල අපට තිබුණෙ. දැන් නම් මේ කොළ පාට ඒවා තමයි මෙහේ දී අපි ගන්නේ.
මං දන්නවා දැන් ඔබ අහන ප්රශ්නෙ. පිපිඤ්ඤා අපට ගුණ ද? මෙන්න උත්තරේ.
පිපිඤ්ඤා ගෙඩියක 96%ක්ම තියෙන්නේ වතුර. ඉතිරි 4% හතරේ මෙන්න මේවා වැඩිපුර තියෙනවා.
කාබෝහයිඩ්රේට
පොටෑසියම්
මැග්නීසියම්
තන්තු
විටමින් C
විටමින් K
ඉතින් මේක අඩු කැලරි ආහාරයක්. උයලා කෑවහම සමහර ඒවා නොලැබී යනවා. ඒ වගේම ලෙල්ල අයින් කළොත් තන්තු හා සමහර ලවණ නැති වෙනවා. අධි රුධිර පීඩනය තියෙන අයට ඉතාම හොඳයි.
පිපිඤ්ඤා කැකිරි වූ කතාව අහලා ඇති නේ.
කැකිරිත් Cumis ගණයටමයි අයිති. කැකිරි පලමු අනිත් දවසෙ.

Saturday, January 20, 2024

කටු අකුලක මල වුව මැන

 කටු අකුලක මල වුව මැන





කොළ නැති කටු පිරි ගස් කැක්ටස් වර්ග ජලය හිඟ පරිසරයක ජීවත් වෙන්න අනුවර්තනය වෙලා තියෙනවා. කොළ තිබුණොත්
අමාරුවෙන් හම්බවෙන වතුර ටික ඒ කොළ ලෝබ නැතුවම වායුගෝලයට මුදා හරිනවා. ඉතින් මේ ගස් කොළ නැතිකරගෙන කටු ඇති කරගෙන ඒ අමාරු පරිසරය ජය ගන්නවා.
සමහර වෙලාවට අපට වුණත් කොළ නැති කරගන්න වෙනවා. කටු ඇති කරගන්න වෙනවා. නැත්නම් කොළ හංග ගන්න වෙනවා. මොකද කොළ හරි ලාමකයි. වතුර ටික දීලා දානවා. කටු රළුයි. ඇනුණොත් රිදෙනවා. රිදෙනවට හුඟක් අය බයයි.
කැක්ටස් වල කොළ කරන වැඩේ කඳ තමයි කරන්නේ. ඒකයි කඳ මහත හා කොළපාට. කඳේ වතුර රඳවා ගන්න වැඩෙත් කරනවා.
කටු අකුල්වල වුණත් මල් පිපෙනවා.

Wednesday, January 17, 2024

ඔස්ටියෝපොරෝසිස් හා සෝයා

 ඔස්ටියෝපොරෝසිස් හා සෝයා













වයසට යාමත් සමග සෑම ස්ත්රීන් 5ස් දෙනෙකුගෙන් තිදෙනෙකු හා සෑම පුරුෂයින් පස් දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකු අස්ථි දුර්වල වීමේ රෝගය හෙවත් ඔස්ටියෝපොරෝසිස් රෝගයෙන් පීඩා විඳිනවා. මේ රෝගයේ රෝග ලක්ෂණයක් නෑ. අස්ථි බිඳීමක් වුණහම තමයි දැන ගන්නේ තමන්ට එවැනි රෝගයක් ඇති බව. නමුත් නූතන වෙෙද්ය පරීක්ෂණ මගින් අස්ථි ඝනත්වය මැනීමෙන් එය දැන ගැනීමට පුළුවන්.
ශරීරයේ හෝමෝන විශේෂයෙන්ම ඊස්ට්රජන් හිඟ වීම මේ රෝගයට ප්රධාන හේතුව වෙනවා. පිරිමින්ගේ හෝමෝන වෙනස සෙමින් වන අතර ගැහැනුන්ගේ ආර්තව හරණය සමග ශීඝ්ර ලෙස ඊස්ට්රජන් පහළ බහිනවා. මේ නිසා අස්ථි දුර්වලවීමේ ප්රවණතාව ද වැඩි බව පැහැදිලියි.
රෝගය වලක්වා ගැනීමට අපේ ආහාර රටාව මෙන්ම ව්යායාමයද වැදගත් වෙනවා. දිනකට පැයක් පමණ ඇවිදීම අවශ්යයි. ආහාර අතර සෝයා වලට වැදගත් තැනක් හිමි වෙනවා. සෝයා ඇටවල ඇති අයිසොෆ්ලේවෝන්ස් ඇතැම් අයගේ ආහාර මාර්ගයේ දී ජීර්ණ ක්රියාවලිය වෙන විට ඊක්වොල් නම් සංයෝගයකට හැරෙනවා. මේ ඊක්වොල් ඊස්ට්රජන් මෙන් ක්රියාකර අස්ථි යහපත්ව පවත්වා ගන්න උදවු වෙනවා. එපමණක් නොවේ ඊක්වොල් ආර්තවහරණයේදී ඇතිවන අපහසුතා ද මග හරවනවා. ප්රතිකාර ලෙස ඊස්ට්රජන් හෝමෝනය ගැනීමෙන් පිළිකා ඇතිවෙන්න පුළුවන් නමුත් ඊක්වොල් වල ඒ අවදානම නෑ. ආහාර මාර්ගයේ දී සෝයා අයිසොෆ්ලේවෝන්ස් ඊක්වොල් වීම සිදුනොවන අයට පිළියෙල කළ ඊක්වොල් ලබා ගන්න පුළුවන්. මේ හැර කිවි පලතුර ද මේ තත්ත්වය වලක්වා ගැනීමට උපකාර වන තවත් ආහාරයක්. එහි විටමින් K වැඩි ප්රමාණයක් ඇති අතර එය ද අස්ථි සඳහා වැදගත් දෙයක්.

Wednesday, January 10, 2024

එහෙමත් කාලයක් තිබුණා

 එහෙමත් කාලයක් තිබුණා














එහෙමත් කාලයක් තිබුණා
ඒත් ෆෝන් තිබුණෙ නෑ
ඉතින් කෑවද බිව්වද
ඔයා දැන් කොහෙද
මට හරි පාළුයි
දකින්න ආසයි
හුළඟේ පාකර
පණිවිඩ යැවුණා
ඕනම ඕන වුණහම
තැපැල් පතක ලිපියක
මුතු අකුරු ඇමුනුණා
ලියුම් පෙට්ටියට වැටුණා
පිළිතුරු සීනුහඬ
හදගැස්ම වැඩිකරන
එනතුරු මග බලන
ඒ කාලය මතකයකි
හදවත කිතිකවන

Monday, January 8, 2024

ළමයි බොරු කියනව ද?

 ළමයි බොරු කියනව ද?















ව් ළමයි බොරු කියනව. වැඩිහිටියො ඊට වඩා බොරු කියනව. ළමයින්ගෙන් 96%ක් ගෙදරදී බොරු කියන බව වාර්තා වෙනව. අවුරුදු හතරෙ ළමයි හැම පැය දෙකටම වරක් ද අවුරුදු හයේ ළමයි හැම පැයකට වරක් ද බොරුවක් කියනව කියල තියෙනව. මේ ගැන වෙනම පර්යේෂණ සාහිත්ය තියෙනවා. මං ඒ ගැන ගැඹුරට කියන්න මෙහිදී අදහස් කරන්නේ නෑ.
දැන් මේ කතාව ඉස්සරහට යන්න කලින් ඉස්සර වෙලාම තේරුම් ගන්න ඕන 'බොරු' කියල හඳුන්වන්නේ මොනවද කියලා. ඊළඟට 'බොරු' කියල අපි කියන දේවල් දරුවන් ඔවුන්ගේ දැනුම් ප්රමාණය මත බොරු කියල අඳුන ගන්නවද කියලා.
බොරු කියන්නේ ගොතන ලද කතා, ෆැන්ටසි වෙන්න පුළුවන් කියලයි මෙහිදී ගන්න වෙන්නේ. සිදු නොවුන දෙයක් සිදු වුණ විදියට කියන එක. ඒව කියන දරුවො ඒව තම සිතට ඒවා කොහෙන් ආවද කියල දන්නේ නෑ. සමහර විට දඬුවම් ලැබීමට බයෙන් වෙන්න පුළුවන්. එහෙම නැත්නම් මං මේ විදියට කිව්වොත් මොකද වෙන්නේ කියල අත්හදා බලන්න වෙන්න පුළුවන්. මං පොඩි කාලේ එහෙම ප්රබන්ධ ගොතල කියල තියෙනව. ඒ සමහර දේවල් හරිම විවාදාත්මකයි. දැන් හිතනකොට පුදුම හිතෙනවා.
සමහර විට මං මගෙ පාසල් යාළුවන්ට ෆැන්ටසි මවල ඇත්ත වගේ කියල තියෙනවා. උදාහරණ විදියට ගෙදර ලොකු උත්සව තිබුණ කියල ඇත්තටම නොතිබූ දේවල් කියල තියෙනව. අපි නිවාඩුවට එංගලන්තෙ ගියා. රැජින ඉන්න මාළිගාවට ගියා. ඒත් ඒ වනවිට ගුවන් ගමනක් ගැන හිතලවත් නෑ.
මේ කතා මවල කියන එක හුඟක් ළමයි කරනව ඇති. ඒ නිසා අද ඉන්න ළමයි ඉස්සර හිටිය ළමයි වගේ නෙවේ කියන්න බෑ. ඉස්සර හිටිය ළමයි අහිංසකයි දැන් ළමයි මැරෑටි කියන්න බෑ. ළමයි ළමයිම තමයි. මාත් ඉස්සර හිටිය ළමයෙක්.

Thank you Merritt Thomas for the image on Unsplash