පූජ්ය පඤ්ඤාකාර හිමියන් විසින් රචිත බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ දිනසටහන් පොත - දින 52 - 56 දක්වා
බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දිනපොත
2023 පෙබරවාරි 1-4 (52-55 දින)
තම ජීවිතයේ එක් වරක් හෝ, අලුයම පිනිබිඳුවල ඇති ඒ ආශ්චර්යමත් සහ සුකුමාර සුන්දරත්වය දෙස බලා සතුටු නොවූයේ කවුද? එමෙන්ම, හිසකෙස් සහ ඇඳුම්වල තැවරුණු දිලෙන පිනිබිඳු සමඟ, නැවුම් සිසිල් වාතය විඳිමින් අලුයම මීදුම මැද ඇවිද නොගියේ කවුද? අද්භූත මීදුමෙන් වැසුණු නගර, අන්ධකාරයේ නිහඬව ඇති නිවාස පේළි සහ ඇතුළත ඇති දේ ස්වල්පයක් පමණක් පෙනෙන වනගොමු හරහා යන ගමනකට අප සමඟ එක්වන්න. ඈතින් පෙනෙන්නේ එහා මෙහා වන බියකරු ආලෝක ධාරාවන්ය.
මට හදිසියේම පැරණි කියමනක් මතක් විය: "හොඳ මිතුරෙකු යනු රාත්රී මීදුම මැද ඇවිදීම වැනිය; ඔබ වහාම තෙත් නොවූවත්, කාලයත් සමඟ ඔබ හොඳින්ම පෙඟී යනු ඇත." (මෙහි තේරුම: කල්යාණ මිත්රයෙකු ඇසුරු කිරීම රාත්රී මීදුමේ ඇවිදීමක් වැනිය - එහි බලපෑම ඔබට වහාම නොදැනුණත්, කාලයත් සමඟ ඔබ ක්රමයෙන් යහපත් ලෙස වෙනස් වනු ඇත.)
අප සමඟ ගමන් කිරීමෙන්, ඔබට එම කියමනෙහි සැබෑ අර්ථය සහ සාරය අත්විඳිය හැකිය. වඩාත් ඝන මීදුමක වුවද අපගේ ඇඳුම් ක්රමයෙන් තෙත් වන්නා සේම, කල්යාණ මිත්රයන් සහ ප්රඥාවන්තයන් ඇසුරු කිරීමෙන් අපගේ සිත නමැති මල් පිබිදී අන් අයට උපකාරවත් වනු ඇත.
වෙනත් වචනවලින් කිවහොත්, අප අද රෝපණය කරන බෝධි බීජ (බුද්ධි ප්රභාවේ බීජ) අනාගතයේදී යහපත් ඵල දරනු ඇත. අපගේ අතීතය හෝ අනාගතය දැන ගැනීමට අපට දිව්ය චක්ෂුසක් අවශ්ය නොවේ. අපට අපගේ අතීතය දැන ගැනීමට අවශ්ය නම්, වර්තමානයේ අප අත්විඳින දේ දෙස බැලිය යුතුය. එමෙන්ම, අපට අපගේ අනාගතය දැන ගැනීමට අවශ්ය නම්, අපගේ වර්තමාන ක්රියාවන් දෙස බැලිය යුතුය. අප දැන් වපුරන බීජ අනාගතයේදී ඊට අනුරූප ඵල ලබා දෙනු ඇත. හේතුඵල ධර්මය (කර්මය) කිසිදු ව්යතිරේකයකින් තොරව සියලු සත්වයන් කෙරෙහි බලපායි. එබැවින් යහපත් ප්රඥාවන්තයන් ඇසුරු කිරීම බුදුන් වහන්සේ වදාළ නිවැරදි මාවතේ කොටසක් වන අතර, අප උන්වහන්සේගේ දේශනාවන් අනුගමනය කළ යුතුය.
සංඝයා වහන්සේලා දින හතරක් පමණ සැවැත් නුවර ජේතවන වත්තායි (Wat Thai Chetavan) විහාරයේ වැඩ සිටියහ. මේ කාලය තුළ, මෙම ගමනේ සේවා කටයුතු සැපයූ දායකයින්ට තම පවුල් බැහැදැකීමට අවස්ථාව ලැබුණු අතර, සංඝයා වහන්සේලාට වන්දනීය පූජනීය ස්ථාන වැඳපුදා ගැනීමට ඉඩ සැලසුණි. මීට අමතරව, බුද්ධගයාවේ රාජකීය තායි විහාරයේ උප විහාරාධිපති වහන්සේ විසින් සංඝයා වහන්සේලාගේ සුවදුක් බැලීමට සහ වෛද්ය ප්රතිකාර ලබා දීම සඳහා තායි වෛද්ය කණ්ඩායමක් ද කැඳවාගෙන එන ලදී.
මෙහිදී මට ඇවිදීමට ආධාරකයක් ලෙස උණ බම්බු සැරයටියක් ද හමු විය. පසුගිය දින කිහිපය තුළ මගේ පාද ඉදිමී තිබූ අතර මහපට ඇඟිල්ල එතරම් නම්යශීලී නොවීය. සමහර භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙම සැරයටිය විශේෂ දෙයක් ලෙස සලකා ඒ ගැන විහිළු කළහ. ඔවුන් අනෙක් භික්ෂූන් වහන්සේලාට පේළි දෙකක් සෑදීමට පවසා, මා වැඩිහිටි හි නමක ලෙස පිළිගන්නාක් මෙන් ඒ මැදින් ඇවිද යාමට සැලැස්වූහ. මුළු පිරිසම ධර්ම සහෝදරත්වයේ උණුසුම් හා ප්රීතිමත් වාතාවරණය මැද සිනහවෙන් පිරී ගියහ.
මෙම "උණ සැරයටිය" වෙනත් ක්රමවලින් ද ප්රයෝජනවත් විය. සැරයටිය ලැබුණු දා සිට, අනෙකුත් භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සිවුරු මෙන් මගේ සිවුර ඉරී යාමට නොදී මඟියන්ගෙන් (එමෙන්ම ල්ලන්ගෙන්) ආරක්ෂා කර ගැනීමට මට හැකි විය. එමෙන්ම මා සැරයටිය අතැතිව සිටිනු දකින විට සිඟන්නන් මගේ සිවුරෙන් ඇදීමට හෝ මුදල් ඉල්ලීමට පැමිණෙන්නේ නැත. මේ දිනවල සැවොම බැලුවේ මගේ ආශ්චර්යමත් සැරයටිය දෙස මිස මා දෙස නොවේ.
මෙහිදී අප උසස් අධ්යාත්මික ගුණධර්ම පුහුණු කළ උපාසිකාවක විසින් ඉදිකරන ලද තායි ජාතිකයන්ගේ විශිෂ්ට විහාරස්ථාන නැරඹුවෙමු. එවැනි අතිවිශිෂ්ට නිර්මාණ දෙස බලන විට, ඇය අපගේ පරිකල්පනයට පවා හසු නොවන තරම් ඉහළ පාරමිතා බලයක් ලබා සිටි බව පැහැදිලිය! ඉන්පසු අපේ කණ්ඩායම, විසාඛා මහෝපාසිකාව ධර්මය ඇසීමෙන් පසු ජේතවනාරාමයේදී තම මහලතා ප්රසාධනය (අගනා සළුව) අමතක වී දමා ගිය ස්ථානය සනිටුහන් කරන ශිලා ටැඹ නැරඹීමට ගියෙමු. එහි වටිනාකම කෙතරම් ද යත්, වෙනත් කිසිවෙකුට එය මිලදී ගැනීමට වත්කමක් නොතිබූ බැවින් විසාඛාව විසින්ම එය නැවත මිලදී ගන්නා ලදී. ඇය එම මුදල මුගලන් මහ රහතන් වහන්සේගේ අධීක්ෂණය යටතේ පූර්වාරාමය (මිගාරමාතු ප්රාසාදය) ඉදිකිරීමට යොදා ගත්තාය. ඇය එම නව ආරාමය බුදුන් වහන්සේ ප්රමුඛ මහා සංඝයා වහන්සේට පූජා කළාය. (විසාඛා උපාසිකාවගේ කතාව ධම්මපදය 53 වන ගාථාවේ අටුවාවෙන් උපුටා ගන්නා ලදී.)
විසාඛා ශිලා ටැඹ දැන් දුරස්ථ හා දිළිඳු ගම්මානයක විහාරස්ථානයක සැඟවී පවතී. වරක් මෙහි පැවති දැවැන්ත හා තේජාන්විත ආරාමය දැන් හුදෙක් දූවිල්ලක් පමණි. වරක් සමෘද්ධිමත් හා කාර්යබහුලව තිබූ මෙම භූමිය දැන් දිළිඳුකමින් හා සිඟන්නන්ගෙන් පිරී ගොස් ඇත. සැබවින්ම, අනිත්ය ධර්මයෙන් ගැලවිය හැකි කිසිවක් නැත! "සියල්ල වෙනස් වේ, කිසිවක් සදාකාලික නොවේ" යන කියමනෙහි සැබෑ හරය එයයි.
බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දිනපොත
2023 පෙබරවාරි 5 (56 වන දින)
මාඝ පූජා දිනය බෞද්ධයන්ට ඉතා හුරුපුරුදු වන්නේ, කිසිදු පූර්ව දැනුම්දීමකින් තොරව රහතන් වහන්සේලා 1,250 නමක් බුදුන් වහන්සේ වැඳපුදා ගැනීමට පැමිණි දිනය ලෙසය. ඒ වන විට උන්වහන්සේ රජගහ නුවර බිම්බිසාර රජතුමා පූජා කළ වේළුවනාරාමයේ වැඩ සිටියහ. එබැවින් මෙම දිනය රහතන් වහන්සේලාගේ එකම මහා සම්මේලනය හෙවත් 'සංඝ දිනය' ලෙස සලකනු ලබන අතර, එය තෙරවාදී බුදුදහමේ වඩාත් පූජනීය දිනයකි.
මෙම සුවිශේෂී දිනයේදී බුදුන් වහන්සේ ඕවාදපාතිමොක්ඛය දේශනා කළහ. මෙම දේශනය මගින් මූලික කරුණු 13ක් ඉතා සංක්ෂිප්තව ඉදිරිපත් කරන අතර, එය පැවිදි ජීවිතයේ සමස්ත සාරය සහ ප්රතිපත්තිය සාරාංශගත කරයි.
සංඝයා වහන්සේලා මසකට දෙවතාවක් එක් රැස් වී ධර්ම ප්රගුණ කිරීමේ මාවතේ එකිනෙකාට සහයෝගය වීමටත්, සංඝ සමගිය පවත්වා ගැනීමටත් මෙම සූත්රය සජ්ඣායනා කරති.
බුදුන් වහන්සේ පසුව ජේතවනාරාමයේදී ආනන්ද හිමියන්ට දුන් පිළිතුරක් ලෙස ධම්මපදයේ සඳහන් වන මෙම ගාථාව උපුටා දැක්වීමට මම මෙය අවස්ථාවක් කර ගනිමි. මෙය ධර්ම මාර්ගයේ මාර්ගෝපදේශයක් මෙන්ම සෑම කෙනෙකුම අනුගමනය කළ යුතු ජීවන ප්රතිපත්තියකි:
සබ්බ පාපස්ස අකරණං, (සියලු පව් නොකිරීම ද,)
කුසලස්ස උපසම්පදා, (කුසල් රැස් කිරීම ද,)
සචිත්ත පරියෝදපනං, (තම සිත පිරිසිදු කර ගැනීම ද,)
ඒතං බුද්ධාන සාසනං. (යන මෙය බුදුවරුන්ගේ අනුශාසනාවයි.)
මීදුම සහිත අලුයම කාලයේදී, සංඝයා වහන්සේලා පිරිත් සජ්ඣායනා කරමින් ඉදිවෙමින් පවතින වත්තායි ජේතවන (Wat Thai Chetavan) විහාරයට ආශීර්වාද කළහ. ඉන්පසු අපි දායකයන්ගෙන් දානය පිළිගනිමින් විහාරයේ පිණ්ඩපාතයේ වැඩියෙමු. සම්ප්රදායට අනුව පුර පසළොස්වක පොහෝ දිනවල දායකයෝ දානමාන පින්කම්වල නිරත වෙති. අද උපෝසථ දිනයක් වූ බැවින්, වියට්නාමයේ හුයෙන් කොං සන් තූං(Huyền Không Sơn Thượng) විහාරයේ සහ අනෙකුත් විහාරවල දායකයින් මෙන්ම ටෙක්සාස්හි හුං දාඕ (Hương Đạo) විහාරයේ සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ විවිධ ප්රාන්තවල දායකයෝ සංඝයා වහන්සේලාට දානය පූජා කළහ.
දිවා ආහාරයෙන් පසු සංඝයා වහන්සේලා බුද්ධ කාලීන සුප්රසිද්ධ විහාරයක් වන ජේතවනාරාමය වෙත පා ගමනින් වැඩියහ. ජේතවනාරාමයේ ඉතිහාසය සැදැහැවත් අනේපිඬු සිටුතුමාගේ ප්රසිද්ධ කතාව සමඟ බැඳී පවතී.
කතාවට අනුව, සිටුතුමා ආරාමයක් තැනීම සඳහා ඉඩමක් සොයමින් සිටියදී ගස්වලින් ගහන තැනිතලා උයනක් දුටුවේය. එහි අයිතිකරු ජේත කුමරු බව දැනගත් ඔහු එය මිලදී ගැනීමට ඇසූ විට, කුමරු එය විකිණීමට අකමැති විය. "මුළු උයනම රන් කාසිවලින් වැසිය හැකි නම් පමණක් එය විකුණන" බව කුමරු පැවසුවේ සිටුතුමා එය අත්හරිනු ඇතැයි සිතමිනි. නමුත් අනේපිඬු සිටුතුමා රන් කාසි අතුරා උයන මිලදී ගැනීම ගැන කුමරු මවිතයට පත් වූ අතර, සිටුතුමාගේ ඒ උනන්දුව නිසාම කුමරු ද බුදුන් වහන්සේ හමුවීමට පෙළඹුණි.
දැන් මෙම ආරාමය බොහෝ ගස් සහිත විශාල උද්යානයකි. පැරණි ගඩොල් බිම්වල නටබුන් වලට අමතරව, බොහෝ ප්රදේශ මනාව කපන ලද තණකොළවලින් වැසී ඇත. පුරාවිද්යාත්මක සොයාගැනීම්වලට අනුව, ගඩොල් අත්තිවාරම් යනු බුදුන් වහන්සේ වැඩ සිටි ගඳකිළිය, ධර්ම ශාලාව සහ සංඝයා වහන්සේලා වැඩ සිටි ස්ථානයි. ආරාමයේ පිවිසුම අසල ආනන්ද හිමියන් විසින් රෝපණය කරන ලදැයි විශ්වාස කෙරෙන ආනන්ද බෝධීන් වහන්සේ වැඩ සිටිති. මෙම කතාව ශ්රී ලංකාවේ පැරණි ග්රන්ථයක් වන පූජාවලියේ ද සඳහන් වේ.
එම ලේඛනවලට අනුව, බුදුන් වහන්සේ දීර්ඝ කාලයක් මෙම ආරාමයේ වැඩ සිටියද, උන්වහන්සේ එහි වැඩ සිටියේ සෑම වසරකම තෙමසක වස් කාලය තුළ පමණි. වසරේ ඉතිරි කාලය උන්වහන්සේ විවිධ ස්ථානවල ධර්ම ප්රචාරයේ යෙදුණහ. සැවැත් නුවර සැදැහැවතුන් උන්වහන්සේට නගරයේ ස්ථිරව රැඳී සිටින ලෙස ඉල්ලා සිටියද එය කළ නොහැකි විය. එබැවින්, උන්වහන්සේ වැඩ නොසිටින කාලවලදී වැඳපුදා ගැනීමට යමක් ලබා දෙන ලෙස ඔවුන් ඉල්ලා සිටියහ. ඊට ප්රතිචාර වශයෙන්, බුදුන් වහන්සේ බුද්ධගයාවේ ජය ශ්රී මහා බෝධීන් වහන්සේගේ අංකුරයක් ගෙන ආරාමයේ රෝපණය කිරීමට ආනන්ද හිමියන්ට අවසර දුන්හ.
පා ගමනින් වඩින සංඝයා වහන්සේලා දිගු කහ පැහැති පටියක් අල්ලාගෙන බුදුන් වහන්සේ වැඩ සිටි ගඳකිළිය වටා තෙවරක් පැදකුණු කර, මහා බෝධීන් වහන්සේ වෙත වැඩියහ. බෝධීන් වහන්සේ වටා තෙවරක් පැදකුණු කර පටිය පූජා කිරීමෙන් පසු අපි බෝධීන් වහන්සේට ගෞරව දැක්වූවෙමු. පසුව අපි මාඝ පූජා පොහෝ දිනය නිමිත්තෙන් ආරාම භූමියේ ඇති තවත් බෝධීන් වහන්සේ නමක් යටට රැස් වී භික්ෂූන් වහන්සේලා සඳහා වූ විනය නීති පද්ධතිය වන 'පාතිමොක්ඛය' සජ්ඣායනා කළෙමු. අද අප උරුම කරගෙන සිටින අති උතුම් වූ ධර්ම නිධානය ඉතිරි කළ බුදුන් වහන්සේගේ ගුණය මෙම උත්සවයෙන් සිහිපත් කෙරේ. එබැවින්, මෙම පූජනීය ස්ථානයේ මාඝ මාසයේ පුර පසළොස්වක පොහෝ දින පාතිමොක්ඛය සජ්ඣායනා කිරීමට ලැබීම මට ඉතා අර්ථවත් හා සුවිශේෂී අත්දැකීමක් විය!
පැහැදිලි නිල් අහස යට විටෙක පහත් හඬින් ද විටෙක උස් හඬින් ද ඇසෙන සූත්ර සජ්ඣායනා හඬ මට මහත් සාමයක් ගෙන දුන්නේය. බුදුන් වහන්සේට ගෞරව දැක්වීමට දෑත් එක්කර සිටින පිරිසට සෙවණ දෙන හරිත වර්ණ ගස්වලින් වට වූ මෙම පරිසරයේ, සමහර කණ්ඩායම් සජ්ඣායනා කිරීමට සුදුසු ස්ථානයක් තෝරා ගත් අතර තවත් සමහරු ගඳකිළිය හෝ බෝධීන් වහන්සේ දෙස බලා සිත සන්සුන් කර ගත්හ. සියල්ල ඉතාමත් නිසල හා සාමකාමී විය!
මතු සම්බන්ධයි!
No comments:
Post a Comment