බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දින 33-36

 පූජ්‍ය පඤ්ඤාකාර හිමියන් විසින් රචිත 

​බුදුන් වහන්සේගේ පිය සටහන් ඔස්සේ - දින සටහන් පොත 33,34,35,36 දින 

බුදුන්වහන්සේ ගේ පියසටහන් ඔස්සේ

​2023 ජනවාරි 12 - 14 (33 - 35 දින)

උදෑසන පින්නෙන් වැසී තිබුණු ඉසිපතන මිගදාය දෙස නිහඬව බලා සිටි අපි, බුදුදහමේ ස්වර්ණමය යුගය සනිටුහන් කළ ඒ පූජනීය භූමියෙන් සමුගත්තෙමු. කොණ්ඩඤ්ඤ හිමියන් ඇතුළු පස්වග මහණුන් හට භාග්‍යවතුන් වහන්සේ විසින් දේශනා කරන ලද, සත්ව ලෝකයාගේ ශාස්තෘ වූ සිංහ රාජයෙකුගේ ගර්ජනාවක් බඳු වූ ඒ ප්‍රථම ධර්ම දේශනාව—ධම්මචක්කප්පවත්තන සූත්‍රයේ රාවය අපගේ මතකයට නැවත නැවතත් ගලා ආවේය. එදා මිනිස් ලොව සිට දිව්‍ය ලෝකය දක්වා සියලු දෙනා ඒ උතුම් ශ්‍රී සද්ධර්ම වර්ෂාවෙන් නැහැවී, මුළා වූ ලෝකය අතහැර බුදුන් වහන්සේගේ සිරිපා සෙවණට පැමිණියහ. සමහරවිට ඔබත්, අප මෙන්ම ඒ උතුම් ධර්මරාජයාණන් වහන්සේගේ ශ්‍රී මුඛයෙන් ගලා ආ රන්වන් දහම් පණිවිඩය ශ්‍රවණය කිරීමට උන්වහන්සේගේ පාමුල හිඳගත් සත්වයෙකු වීමට පෙරුම් පුරනවා නොවේද?

​එහෙත් එය සැබවින්ම කණගාටුදායකය; බුදුන් වහන්සේ ජීවමානව වැඩසිටි ඒ කාලයේදී එම අවස්ථාව ලබා ගැනීමට තරම් අප වාසනාවන්ත නොවූවෙමු. නමුත් ඒ ගැන සිතා අප බලාපොරොත්තු අත් නොහළ යුතුය. නිවන් මග සොයන පින්වතුනි, මේ අවසාන නැවට හෝ ගොඩ වීමට නොසැලෙන විශ්වාසයකින් යුතුව මුළු හදවතින්ම කැප වන්න. නැතහොත්, නැවත වරක් අපට මේ අවස්ථාව මගහැරුණහොත්, කඳුළු පිරුණු දෑසින් යුතුව ඒ නැව ඈතට ඇදී යන දෙස බලා සිටීමට අපට සදාකාලිකවම සිදු වනු ඇත. එවිට අප බේරා ගැනීමට වෙන කිසිවෙකු නොසිටිනු ඇත.

මේ උතුම් නෞකාව මග නොහරින්න

රැය දහවල නොබලා ගඟෙන් එතෙර වන්න

ගිනිදැල් සහ අළු මතු වී එන්නට පෙර

නිසි මග සකසා ගෙන නිවන් දකින්න

​තවත් දහස් වසරක් ගෙවී යනු ඇත

මේ නැව යළි දකින්නට පෙර

එබැවින් අද දින අල්ලා ගන්න, එය රැකගන්න

සසරේ එතෙරට යන ගමන අරඹන්න

අඳුරු රාත්‍රීන් මැදින් දිනෙන් දින ගෙවී ගියේය. සීතල මීදුම සහ දැඩි හිරු රශ්මිය මැද දීර්ඝ මාර්ග පසු කරමින්, පාර අයිනේ ආහාර ගනිමින් සහ පොළොවේ සැතපෙමින් අපි ගමන් කළෙමු. නැවත වරක් මම දැඩි උණ රෝගයකින් පීඩා වින්දෙමි. ඒ සමඟම ඇති වූ උදරයේ වේදනාව සහ වමනය නිසා ආහාරයක් හෝ පානයක් ගැනීමට පවා අපහසු විය. මට කෙලින් සිට ගැනීමට හෝ ඇවිදීමට නොහැකි තරමට දුර්වල වුණි. දීර්ඝ ගමන නිසා සැමදෙනාම වෙහෙසට පත්ව සිටියද, මගේ සධර්මචාරී සොහොයුරන් මට ජලය සහ කැඳ ලබා දීමට උපරිමයෙන් උත්සාහ කළහ. වාසනාවකට මෙන්, වෛද්‍යවරුන් නියමිත වේලාවට හදිසි ප්‍රතිකාර ලබා දෙමින් ඖෂධ, ප්‍රෝටීන් සහ ඔක්සිජන් ලබා දුන්හ. බොහෝ වෛද්‍යවරු සහ හෙදියෝ මාව රැකබලා ගැනීමට කාලය කැප කළහ. ක්‍රමයෙන් මට සිහිය ආ අතර උණ ද අඩු විය.

පා චාරිකාවේ නිරත සංඝයා වහන්සේලාගේ නායක හිමියන් වරින් වර මා හමුවීමට පැමිණ, "මැරෙන්න එපා! මම ඇමරිකාවට ආවම අපි ආයෙත් හම්බවෙමු" යැයි පවසමින් මාව දිරිමත් කිරීමට විහිළු තහළු කළහ. අපි එකට සිනාසුණෙමු; අනෙකුත් භික්ෂූන් වහන්සේලා ද මා බැලීමට පැමිණියහ. භාග්‍යවතුන් වහන්සේ මුළු හදවතින්ම ඉගැන්වූ ඒ උතුම් සහෝදරත්වයේ ආදරය කොතරම් සුන්දරද?

අගහිඟකම් පවතින කාලවලදී පවා, අප සිනාසෙමින් අප සතු දේ බෙදා ගත්තෙමු. බුදුන් වහන්සේ සහ මහ රහතන් වහන්සේලා රෝගාතුර වූ දින පිළිබඳව මම සිතුවෙමි. උන්වහන්සේලාගේ මනස විමුක්තිය ලබා තිබුණද, මේ සතර මහා භූතයන්ගෙන් සැදුම්ලත් ශරීරය දරා සිටියදී ධර්මය ප්‍රචාරය කිරීමේදී මහත් වූ කායික දුක් පීඩා විඳීමට උන්වහන්සේලාට ද සිදු විය. ඒ අයුරින්ම, 14 වන දින දිනපොතේ සඳහන් කළ පරිදි මට කළ හැක්කේ මා විසින්ම මාව ජය ගැනීමට උත්සාහ කිරීම පමණි. පසුගිය වසර දහය පුරාවට සහ මෙම ගමනේදී මට සහයෝගය දුන් සැමදෙනාගේම කරුණාවට කිසියම් ආකාරයකින් කළගුණ සැලකීමට මම බලාපොරොත්තු වෙමි.

​බුදුන් වහන්සේගේ පියසටහන් ඔස්සේ - දිනපොත

2023 ජනවාරි 15 (36 වන දින)

කොසඹෑ නුවර යනු අතීතයේ බොහෝ භික්ෂූන් වහන්සේලා වැඩසිටි ඉතා විභව සම්පන්න නගරයකි. එකල සිටි ධනවත් වෙළෙන්දන් සහ ප්‍රභූවරුන් බුදුන් වහන්සේට වැඩසිටීමටත්, දහම් දෙසීමටත් විහාරස්ථාන කරවා පූජා කළහ.

​මෙම භූමියේදී මාගන්දියා බිසව බුදුන් වහන්සේට සහ සාමාවතී බිසවට අපහාස කිරීම සඳහා අසත්‍ය ප්‍රචාරයන් පතුරුවා හරින ලදී. ඇය එම කටකතා පතුරුවා උදේනි රජුට පැමිණිලි කළ අතර, එමගින් රජුට බුදුන් වහන්සේ කෙරෙහි තිබූ ශ්‍රද්ධාව සෙලවීමටත්, සාමාවතී බිසවට දඬුවම් කිරීමටත් මග පෑදුණි. බුදුන් වහන්සේ කෙරෙහි දැඩි භක්තියකින් පසු වූ සාමාවතී බිසව, අවසානයේ මාගන්දියා බිසව විසින් ඇති කරන ලද ගින්නකට හසු වී ඛේදජනක ලෙස මරණයට පත් වූවාය. මාගන්දියාගේ මෙම වෛරයට හේතු වූයේ, ඇය රජු සමඟ විවාහ වීමට පෙර ඇයගේ විවාහ යෝජනාව බුදුන් වහන්සේ විසින් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම නිසා ඇති වූ අමනාපයයි.

​එම කතාව මෙසේය:

​දිනක් බුදුන් වහන්සේ මාගන්දි බ්‍රාහ්මණ යුවළ මාර්ගඵල ලැබීමට සූදානම් බව දැන කොසඹෑ නුවරට වැඩම කළහ. උන්වහන්සේ බ්‍රාහ්මණයාට පහසුවෙන් පෙනෙන ස්ථානයක පෙනී සිටියහ.

බුදුන් වහන්සේ දුටු මාගන්දි බ්‍රාහ්මණයා, "මේ මිනිසා අනෙක් සැමට වඩා උතුම් අයෙක්. මේ ලෝකයේ මොහු වැනි වෙනත් කිසිවෙකු නැත. මේ ශ්‍රමණයන් වහන්සේ මගේ දියණියට සැබවින්ම සුදුසුයි" යැයි සිතුවේය. ඔහු බුදුන් වහන්සේ වෙත ගොස්, "ස්වාමීනි, මට ලස්සන දියණියක් සිටිනවා, මම ඇයව ඔබට පූජා කිරීමට කැමතියි. කරුණාකර මෙතැන මඳක් රැඳී සිටිනවාද?" යැයි ඇසීය. පසුව බ්‍රාහ්මණයා වහාම නිවසට ගොස් සිය බිරිඳට මෙසේ කීවේය: "මගේ බිරිඳ, මම අපේ දියණියට සුදුසු සැමියෙකු සොයා ගත්තා. ඔබත් දියණියත් ලස්සනට සැරසී මා සමඟ එන්න." ඔවුන් තිදෙනා බුදුන් වහන්සේ සිටිය යුතු යැයි සිතූ ස්ථානයට යන විට දුටුවේ බුදුන් වහන්සේ විසින් චේතනාන්විතව තබන ලද පා සටහන් පමණි.

​බුදුන් වහන්සේ පොළොව මත පා සටහන් තබන්නේ උන්වහන්සේට අවශ්‍ය වූ විට පමණක් වන අතර, උන්වහන්සේගේ අධිෂ්ඨානය පරිදි ඒවා නොවෙනස්ව පවතී. ඒවා දැකිය හැක්කේ උන්වහන්සේ අදහස් කරන අයට පමණි. බ්‍රාහ්මණයාගේ බිරිඳ තම සැමියාගෙන්, "කෝ ඔබේ අනාගත බෑණනුවන්?" යැයි ඇසුවාය. බ්‍රාහ්මණයා, "මම ඔහුට මෙතැන ඉන්න කිව්වා, ඔහු කොහේ ගියාද?" යැයි පවසමින් වටපිට බලද්දී පොළොවේ තිබූ පා සටහන දැක, "මෙන්න බලන්න, මේ තියෙන්නේ ඔහුගේ පා සටහන!" යැයි කීවේය.

​ලක්ෂණ ශාස්ත්‍රය පිළිබඳ මනා දැනුමක් තිබූ බ්‍රාහ්මණ බිරිඳ, එම පා සටහන දෙස බලා මෙසේ කීවාය. 

"මේ පා සටහනේ හිමිකරු කාම සැප විඳින්නෙකු විය නොහැකියි." ඇයගේ එම නිගමනය ඇසූ බ්‍රාහ්මණයා මවිත විය. ඔහු වහාම බුදුන් වහන්සේ සොයා ගොස්, "ශ්‍රමණයන් වහන්ස, මම මගේ දියණියව ඔබ සමඟ විවාහ කර දීමට කැඳවාගෙන ආවෙමි" යැයි පැවසීය.

​බුදුන් වහන්සේ බ්‍රාහ්මණයාගේ ඉල්ලීමට සෘජුව පිළිතුරු නොදුන්හ. ඒ වෙනුවට උන්වහන්සේ, "බ්‍රාහ්මණය, මම ඔබට කතාවක් කියන්නම්" යැයි පවසා, තම අභිනිෂ්ක්‍රමණය, බෝධි මූලයේ ගත කළ දින 50, මාර පරාජය සහ මාර දූවරුන් තිදෙනාගේ ප්‍රයත්නයන් අසාර්ථක වූ ආකාරය ඇතුළු තමන් වහන්සේගේ බුද්ධත්වයේ ගමන විස්තර කළහ. මෙම කතාවලින් බුදුන් වහන්සේට අවශ්‍ය වූයේ තමන්ට තවදුරටත් කිසිදු කාම ආශාවක් නොමැති බව බ්‍රාහ්මණ යුවළට පෙන්වා දීමටයි. එම යුවළට ධර්මාවබෝධය ලබා දීමේ අරමුණින් උන්වහන්සේ මෙම ගාථාව දේශනා කළහ:

Disvāna taṇhaṃ aratiṃ ragañca

nāhosi chando api methunasmiṃ,

kimevidaṃ muttakarīsapuṇṇaṃ?

pādාpi naṃ samphusituṃ na icche.

(තණ්හා, අරතී සහ රගා යන මාර දූවරුන් දැක පවා මා තුළ මෛථුන සංසර්ගය පිළිබඳ කිසිදු ආශාවක් ඇති නොවීය. එසේ තිබියදී, මුත්‍රා සහ අසූචිවලින් පිරුණු මේ ශරීරය කෙරෙහි මට කුමන කැමැත්තක්ද? මම ඇයව මගේ පයට පවා ස්පර්ශ කිරීමට අකමැත්තෙමි.)

බුදුන් වහන්සේගේ වදන් ඇසූ බ්‍රාහ්මණයා සහ බිරිඳ වහාම අනාගාමී ඵලයට පත් වූහ. ඔවුහු සිය දියණියව ඇයගේ බාප්පා වූ චූල මාගන්දිට භාර කළහ. ඉන් කෙටි කලකට පසු ඔවුන් දෙදෙනාම බුද්ධ ශාසනයේ පැවිදි වී රහත් භාවයට පත් වූහ.

​නමුත් බුදුන් වහන්සේගේ පිළිතුර ඇසූ මාගන්දියා දැඩි කෝපයට පත් වූවාය. බුදුන් වහන්සේ ඇගේ ශරීරය මුත්‍රා සහ අසූචි පිරුණු ගබඩාවක් ලෙස හැඳින්වීම ගැන ඇය අමනාප වූවාය. "ඔබට මාව අවශ්‍ය නැතිනම් එසේ නොකියා සිටිය හැකිව තිබුණා. මම අසූචි සහ මුත්‍රා පිරුණු කෙනෙක් යැයි ඔබ කියන්නේ ඇයි? මෙය මට කළ බරපතල අපහාසයක්" යැයි ඇය සිතුවාය. "හොඳයි, කමක් නැහැ. මම උසස් සැමියෙකු ලබාගෙන, පසුව ගෝතමයන්ට මම කරන්නේ කුමක්දැයි පෙන්වන්නම්" යැයි ඇය තමන්ටම කියා ගත්තාය.

​පසුව මාගන්දියාගේ බාප්පා ඇයව කොසඹෑ නුවර උදේන රජුට හඳුන්වා දුන් අතර, රජු ඇයගේ සුන්දරත්වයට වශී වී ඇයව සිය බිසවක ලෙස පත් කර ගත්තේය. ඒ වන විටත් රජුට වාසුලදත්තා සහ සාමාවතී යන තවත් බිසවරුන් දෙදෙනෙකු සිටියහ. එක් එක් බිසවට පන්සිය බැගින් වූ පරිවාර ස්ත්‍රීන් සිටියහ.

​බුදුන් වහන්සේගේ මෙම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සිදු වූයේ කාමයේ ආදීනව සහ සංවේගය පිළිබඳ දේශනාවක කොටසක් ලෙස වුවද, මාගන්දියාට වැටහුණේ ශරීරයේ පිළිකුල් සහගත බව පිළිබඳ කොටස පමණි. එමගින් ඇය සිතුවේ බුදුන් වහන්සේ ඇගේ රූපයට අපහාස කළ බවයි. ඒ අනුව, බිසවක වූ පසු ඇය සිදු කළ ද්වේෂසහගත ක්‍රියාවන්හි ප්‍රතිඵල ඉතා ඛේදජනක විය. අකුසල කර්මයක් සිදු කළ පසු, එහි තිත්ත ප්‍රතිඵලවලින් බේරීමට කිසිවෙකුට නොහැකිය. මෙය අකලංක සත්‍යයකි.

​(මතු සම්බන්ධයි)